Nhiều năm qua, Bộ sưu tập Baur của Bảo tàng Nghệ thuật Viễn Đông tại Geneva (Thụy Sĩ) đã giới thiệu với công chúng nhiều khía cạnh khác nhau của các nền văn hóa châu Á, và nay là một cuộc trưng bày quan trọng các cổ vật Việt Nam.
Nhiều năm qua, Bộ sưu tập Baur của Bảo tàng Nghệ thuật Viễn Đông tại Geneva (Thụy Sĩ) đã giới thiệu với công chúng nhiều khía cạnh khác nhau của các nền văn hóa châu Á, và nay là một cuộc trưng bày quan trọng các cổ vật Việt Nam.
Đây là lần đầu tiên sau nhiều thập niên tồn tại và phát triển của Baur Collection, một sưu tập khá hoàn chỉnh các hiện vật bằng đồng và gốm cổ của Việt Nam do nhà khảo cổ học Thụy Điển Olov Jansen (*) tìm thấy trong các cuộc khai quật nhiều di chỉ khảo cổ ở miền Bắc nước ta trong những năm 1934-1939, đặc biệt là tại các khu lăng mộ được xây kiên cố theo kiểu nhà Hán (Trung Quốc) ở Thanh Hóa.
Gốm hoa nâu thời Trần (thế kỷ XIII-XIV)
Những di vật khảo cổ này sau đó được chính quyền thực dân đưa ra khỏi Việt Nam, chủ yếu là sang Pháp, và trong nhiều năm qua chúng thuộc về các bộ sưu tập nghệ thuật châu Á của hai bảo tàng Cernuschi và bảo tàng Guimet ở Paris (Pháp), đây là lần đầu tiên chúng được tập hợp lại để giới thiệu cho khách tham quan; kết hợp với một số hiện vật bằng đồng quý giá của nền văn hóa Đông Sơn mượn được từ bảo tàng Barbier-Mueller Museum ở Geneva và thêm một số hiện vật quan trọng khác thuộc sưu tập cá nhân của ông George Ortiz và bà Phạm Lan Hương.
Trống đồng Đông Sơn, cổ vật thuộc Bảo tàng Barbier-Mueller
Có thể coi triển lãm này là lời mời khách thưởng ngoạn khám phá một nền văn minh có từ rất sớm và chưa được biết đến nhiều. Những đồ đồng Đông Sơn, đặc biệt là những trống đồng, cho khách một cái nhìn bao quát về trình độ sản xuất và sản phẩm bằng đồng được sản xuất tại miền Bắc Việt Nam và các khu vực lân cận vào thời kỳ Đồ Đồng (thế kỷ thứ V-III trước Công nguyên), trong khi những hiện vật của thời kỳ nước ta có tên là Giao Chỉ (thế kỷ I-II) cho thấy các hoạt động sáng tạo giàu cảm xúc của các nghệ sĩ và nghệ nhân Việt Nam dù đang chịu sự cai trị hà khắc của quân xâm lược Trung Quốc bấy giờ. Và một mảng đồ gốm tuyệt đẹp dưới các triều đại Lý (1009-1225), Trần (1226-1400), Lê (1428-1527) phản ánh sự phát triển của nghề gốm đặc thù Việt Nam sau hơn 1.500 năm từ ngày hình thành.
Triển lãm được chia thành bốn khu vực, đầu tiên là phòng trưng bày các binh khí và đồ cử hành nghi thức tế tự (dao, rìu) cũng như nhiều loại đồ trang sức như vòng tay, xuyến và các vật trang trí của giới quý tộc trị vì đất Việt vào thời kỳ Đông Sơn. Kế đến là các đồ đồng và gốm, hầu hết là đồ gia dụng của xứ Giao Chỉ đã vay mượn mẫu mã các vật dụng từ Trung Hoa dưới thời nhà Hán (206 trước Công nguyên - 220). Thứ ba là các sản phẩm đỉnh cao của gốm hoa nâu Lý - Trần với đường nét đơn giản, thanh lịch và chất men không lẫn vào bất kỳ dòng gốm nào khác trên thế giới. Phần cuối là các loại gốm trang trí khác nhau của nhiều thời kỳ khác trong lịch sử văn minh Việt Nam.
Theo DIÊN VỸ
Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần
(*) Olov Janse (1892-1985): nhà khảo cổ học Thụy Điển. Làm luận án tiến sĩ ở Thụy Điển năm 1922; phó quản thủ Bảo tàng Cổ vật Saint - Germain - en - Laye (Pháp) những năm 1920-1930. Phó giáo sư trường Cao đẳng Thực hành Paris (1928-1936). Đã tiến hành chuyến điền dã khảo cổ ở Việt Nam lần đầu vào những năm 1934-1935, chuyến thứ hai vào những năm 1936-1938. Ông đã tổ chức khai quật di tích Đông Sơn và các mộ Hán. Kết quả của những cuộc khai quật này về sau được công bố trong bộ sách ba tập Nghiên cứu khảo cổ học ở Đông Dương.
Ông còn một chuyến điền dã thứ ba đến Việt Nam vào năm 1941 và khảo sát các di chỉ khảo cổ ở Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) và ở Đồng Nai. Sau Thế chiến II, ông làm việc tại Hoa Kỳ, là giáo sư thỉnh giảng ở Đại học Sài Gòn những năm 1958-1960. Ngoài bộ sách nói trên, ông còn viết nhiều bài về khảo cổ học Việt Nam.
(Nguồn: tuoitre.com.vn)