Chủ Nhật, 23/06/2024
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

Nam hay nữ quyền trong thời kỳ Đông Sơn? (kỳ 3): Đến thời Đông Sơn, nhiều thứ vẫn luôn từ mẹ
  • 16/10/2023 14:52

Nam hay nữ quyền trong thời kỳ Đông Sơn? (kỳ 3): Đến thời Đông Sơn, nhiều thứ vẫn luôn từ mẹ

Dựa trên tư liệu khảo cổ học thì nhận thức của loài người về mẹ có những bằng chứng đầu tiên vào khoảng trên dưới 50 ngàn năm trước. Thói quen theo mẹ, bám mẹ là bản năng động vật tự nhiên của con người, nhưng nhận thức về mẹ như một tiến trình trong lịch sử nhận thức của loài homo sapiens (người hiện đại - modern human) lại là kết quả của quá trình tích lũy nhận thức lâu dài và biểu hiện ra khá muộn.

  • 608

Nam hay nữ quyền trong thời kỳ Đông Sơn? (kỳ 2): Góc nhìn từ vũ khí, nông cụ và nhạc cụ Đông Sơn
  • 10/10/2023 09:43

Nam hay nữ quyền trong thời kỳ Đông Sơn? (kỳ 2): Góc nhìn từ vũ khí, nông cụ và nhạc cụ Đông Sơn

Nếu tính tỷ lệ phần trăm số lượng hiện vật khảo cổ bằng đồng thời Đông Sơn thì vũ khí chiếm số lượng lớn nhất. Điều đó phản ánh tình trạng chiến tranh khá phổ biến đương thời. Nhất là khi, nhiều dụng cụ bằng đồng trước đây được cho là dụng cụ sản xuất, như rìu chặt, thuổng, vời, lưỡi cày được các mộ táng bảo tồn nguyên cả phần cán gỗ, chứng minh chúng là vũ khí (như trường hợp loại hình hiện vật giống lưỡi cày hình tim chẳng hạn) hoặc dụng cụ có thể dùng cả trong chiến đấu, như những lưỡi rìu chặt.

  • 972

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Nam hay nữ quyền trong thời Đông Sơn? (Kỳ 1): Từ những tượng nam, nữ trên cán dao găm...
  • 02/10/2023 14:38

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - "Nam hay nữ quyền trong thời Đông Sơn"? (Kỳ 1): Từ những tượng nam, nữ trên cán dao găm...

Tôi đã kết thúc 5 bài phần nói khái quát về tình trạng xương cốt người trong chuyên mục "Thế giới người lớn Đông Sơn". Khi chuẩn bị sang mô tả, phân tích thế giới người lớn Đông Sơn trong "tư duy mô tả ảo", dựa vào hàng ngàn tiêu bản hình khắc 2D và tượng đúc 3D Đông Sơn, thì có một bạn đọc nhắn hỏi: Thời Đông Sơn là nam quyền hay nữ quyền?

  • 866

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 5): Câu chuyện 'không phải đàn ông luôn cao
  • 18/09/2023 10:54

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 5): Câu chuyện 'không phải đàn ông luôn cao

Câu chuyện tôi kể hôm nay ngẫu nhiên trùng thời điểm với sự kiện thể thao thời sự đang diễn ra ở Lào Cai: Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup! Tại đó, nhiếp ảnh gia Nguyễn Mạnh Cường (cũng là Phó Giám đốc Bảo tàng Lào Cai) vừa đưa lên mạng những hình ảnh anh chụp được trong giờ giải lao với các vận động viên Úc - những cô gái cao hơn anh cả một cái đầu, mặc dầu anh cũng cao gần 170cm.

  • 852

Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 4): Người đàn bà chết vì tai nạn ở Xóm Rền 3.500 năm trước
  • 15/09/2023 08:59

Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 4): Người đàn bà chết vì tai nạn ở Xóm Rền 3.500 năm trước

Xóm Rền (Gia Thanh, Phù Ninh, Phú Thọ) là một địa điểm gắn bó nhiều kỷ niệm và ấn tượng sâu sắc trong cuộc đời khảo cổ của tôi. Đây là nơi lần đầu tôi tham gia khai quật khảo cổ (1968), cũng là nơi đã phát hiện ngôi mộ thủ lĩnh độc đáo với hai nha chương và nhiều vòng đá quý…

  • 564

Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 3): Những hài cốt táng chồng lên nhau
  • 11/09/2023 09:02

Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 3): Những hài cốt táng chồng lên nhau

Bên cạnh ngôi mộ trong chiếc quan tài làm từ nửa chiếc thuyền độc mộc, mộ thân cây khoét rỗng, những kiểu mộ táng người lớn thời Đông Sơn còn phải kể tới các ngôi mộ tam táng, tứ táng... với những bộ hài cốt người lớn táng chồng lên nhau trong cùng một huyệt mộ.

  • 586

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 2): Chàng thanh niên trong mộ thân cây khoét rỗng
  • 07/09/2023 13:57

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 2): Chàng thanh niên trong mộ thân cây khoét rỗng

Buổi tối mùa Đông năm 2000, đang nằm xem thời sự trên truyền hình, tôi bật dậy khi trên màn hình hiện ra thông báo về ngày đầu tiên của cuộc khai quật chữa cháy tại khu mộ Đông Sơn ở Châu Can (Phú Xuyên, Hà Nội).

  • 689

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 1): Chiếc quan tài làm từ nửa con thuyền độc mộc
  • 05/09/2023 15:38

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất - Thế giới người lớn Đông Sơn (kỳ 1): Chiếc quan tài làm từ nửa con thuyền độc mộc

Sau loạt bài về thế giới trẻ em Đông Sơn, chúng ta sẽ cùng bắt đầu đến với thế giới người lớn Đông Sơn. Đương nhiên, phân chia đầu tiên là phân chia giới tính. Nếu trong thế giới trẻ em việc phân định giới tính còn khó khăn cả về xương cốt, hình thể, cả về tùy táng và đồ chơi, thì ở người lớn điều đó có một số lối thoát.

  • 700

Mộ thuyền Việt Khê - Minh chứng điển hình cho táng thức và táng tục của cư dân Đông Sơn
  • 17/08/2023 09:32

Mộ thuyền Việt Khê - Minh chứng điển hình cho táng thức và táng tục của cư dân Đông Sơn

Qua nghiên cứu các loại mộ cổ thuộc văn hóa Đông Sơn có thể thấy hình thức mai táng thời kỳ này khá phong phú, phù hợp với địa hình sinh thái đa dạng của cư dân Đông Sơn như: mộ huyệt đất; mộ thuyền; mộ nồi – vò gốm úp nhau; mộ thạp…Cùng với đó là hiện tượng chôn theo đồ vật cho người chết cho thấy người Đông Sơn quan niệm rằng chết là sự chấm dứt cuộc sống ở thế giới bên này và bắt đầu một cuộc sống mới ở thế giới bên kia.

  • 1495

Những hiện vật vô giá thời Cần Vương (kỳ 4 & hết): Đồ đạc 'hậu cần' cho công cuộc Cần Vương
  • 16/08/2023 09:51

Những hiện vật vô giá thời Cần Vương (kỳ 4 & hết): Đồ đạc 'hậu cần' cho công cuộc Cần Vương

Trong các bài trước chúng tôi đã đề cập đến những vấn đề nổi bật nhất liên quan đến những hiện vật Cần Vương mà bà con vùng Muang Samoyay (Savannakhet, Lào) còn lưu giữ. Số lượng khá lớn hiện vật khác phản ánh đồ dùng sinh hoạt, nấu nướng, mâm đĩa, bình vò…và một số sổ sách xin được gộp cả vào bài này.

  • 603