Thứ Bảy, 07/03/2026
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

Chuyên khảo

  1. Trang chủ
  2. Nghiên cứu
  3. Chuyên khảo
Nghiên cứu
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 26): Những dòng dao găm Đông Sơn hiếm thấy
  • 09/02/2026 11:24

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 26): Những dòng dao găm Đông Sơn hiếm thấy

Ngoài những loại dao găm Đông Sơn thường thấy thuộc hai dòng chính Tây Âu, Lạc Việt, chúng ta còn bắt gặp một số dao găm ít thấy hơn trong khung cảnh di vật chung của cư dân thời Đông Sơn. Trong buổi "Rì rầm trong tiếng đất" hôm nay, tôi sẽ nhắc đến các loại dao găm này.

  • 363
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 25): Dao găm và thủ lĩnh Đông Sơn
  • 19/01/2026 15:36

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 25): Dao găm và thủ lĩnh Đông Sơn

Trong toàn bộ hình ảnh gần 300 chiến binh Đông Sơn mà tôi sưu tập được, có khoảng trên 20 hình ảnh rõ nét vai trò thủ lĩnh. Vậy, điều gì giúp phân biệt họ đứng trên so với các chiến binh khác?

  • 599
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 24): Dao găm Đông Sơn Tây Âu
  • 07/01/2026 15:03

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 24): Dao găm Đông Sơn Tây Âu

Trong phần đầu nói về dao găm Đông Sơn, tôi đã chia chúng làm hai phổ chính: Tây Âu và Lạc Việt.
Phổ Tây Âu gồm những dao găm đồng có kiểu lưỡi hình tam giác nhọn hay tam giác có cạnh lượn đỉnh tháp, chắn tay chia cán và lưỡi nằm ngang, tạo dáng thành tay cầm hình chữ "T", đốc xòe nhẹ, để thủng lỗ hoặc bịt bởi phiến đồng bản rộng bên trên có trang trí đẹp. Trên lưỡi và xung quanh tay cầm được trang trí dày đặc bởi những đường chỉ nổi sắc gọn như mây đan, tạo hình xoắn kỷ hà với tâm điểm là hình dáng ếch dang chân tay ở hai bên tay cầm.

  • 709
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 23): Những cán dao găm gắn thêm tượng người, thú
  • 15/12/2025 15:39

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 23): Những cán dao găm gắn thêm tượng người, thú

Trong bài tuần trước, tôi nói nhiều về đỉnh cao của phổ dao găm Đông Sơn Lạc Việt, đó là dao găm cán là tượng người/thú. Ngoài chức năng tự vệ, cắt gọt, cán và bao dao găm loại này còn là những tác phẩm mỹ thuật Đông Sơn độc đáo. Tiếp theo dòng chủ đề về dao găm Đông Sơn, thể theo nguyện vọng một số bạn đọc, tôi dành vài minh họa nhỏ để giới thiệu các loại hình phụ, đơn giản của phổ dao găm Đông Sơn Lạc Việt: Loại đốc hình chữ "T" ngược và loại đốc hình củ hành.

  • 1084
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 22): Những lưỡi dao găm mang đầy tính biểu trưng
  • 25/11/2025 10:32

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 22): Những lưỡi dao găm mang đầy tính biểu trưng

Trong các vật dụng được xếp hạng vào "vũ khí Đông Sơn" thì dao găm là một loại hình độc đáo, tiêu biểu nhất.

  • 1517
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 21) - Dõi tìm xa hơn kiếm Đông Sơn
  • 10/11/2025 12:05

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 21) - Dõi tìm xa hơn kiếm Đông Sơn

Tôi đã nhắc đến nhiều lần địa vực phân bố khảo cổ về kiếm Đông Sơn lưỡi sắt cán cầm và chốt đốc bằng đồng đúc trang trí rất đẹp, chủ yếu thấy ở vùng núi từ Hòa Bình, Thanh Hóa đến Tây Bắc Nghệ An. Khảo cổ học thường gọi chung là loại hình Đông Sơn Làng Vạc.

  • 1334
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 20): Thêm những bí ẩn về kiếm Đông Sơn
  • 31/10/2025 12:06

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 20): Thêm những bí ẩn về kiếm Đông Sơn

Năm 2004, tôi dẫn đoàn chuyên gia khảo cổ Đại học Quốc gia Úc đang cùng tôi khai quật hai khu mộ táng Đông Sơn ở Động Xá (Hưng Yên) và Yên Bắc (Hà Nam, nay là Ninh Bình) về Thanh Hóa tham dự Hội nghị kỷ niệm 80 năm phát hiện và nghiên cứu Văn hóa Đông Sơn (1924 - 2004). Tôi có nhã ý mời các bạn ăn cơm tối ở nhà hàng Bảo tàng Rừng Trong Phố để tiện thể giới thiệu sưu tập đồ Đông Sơn của chủ nhân…

  • 1302
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 19): Cùng chiêm ngưỡng một vài thanh kiếm Đông Sơn bí ẩn
  • 22/10/2025 08:51

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 19): Cùng chiêm ngưỡng một vài thanh kiếm Đông Sơn bí ẩn

Tiếp theo những thông tin đầu tiên về loại kiếm Đông Sơn lưỡi sắt tay cầm đồng đúc trong tuần trước, tôi muốn dành riêng buổi "rì rầm" hôm nay đi sâu đặc tả vào hai lưỡi kiếm. Một chiếc vừa được khai quật gần đây, một chiếc hiện thuộc bảo tàng Phạm Huy Thông (Kim Bôi, Hòa Bình).

  • 1374
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 18): Dặm dài truy tìm những thanh kiếm Đông Sơn kỳ bí
  • 09/10/2025 13:42

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 18): Dặm dài truy tìm những thanh kiếm Đông Sơn kỳ bí

Kiếm và dao găm được ví như khẩu súng ngắn dành cho sĩ quan chỉ huy hiện nay. Trong thời Đông Sơn cũng vậy, kiếm và dao găm là vũ khí riêng của thủ lĩnh chứ không phải là vũ khí trang bị cho chiến binh bình thường.

  • 1588
Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 17): Những vũ khí bằng đồng hình tim và cánh bướm
  • 01/10/2025 09:05

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 17): Những vũ khí bằng đồng hình tim và cánh bướm

Trước khi chuyển chủ đề vũ khí Đông Sơn sang một loại hình đặc biệt thú vị khác là vũ khí đâm chém (dao găm, kiếm), tôi muốn dành buổi "rì rầm" hôm nay đề cập đến một loại vũ khí chém, bổ Đông Sơn mà rất nhiều người từng ngộ nhận là lưỡi cày. Theo tôi, đây là một lưu ý rất quan trọng mà tôi đã từng công bố năm 2017 trong Hội nghị thông báo hàng năm "Những phát hiện mới Khảo cổ học 2017".

  • 1706