Thứ Ba, 16/04/2024
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

25/02/2022 15:36 1186
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Gia đình họa sĩ Bùi Trang Chước đã tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia bộ sưu tập 112 bản phác thảo mẫu Quốc huy Việt Nam.

Lịch sử yêu cầu

Bảo vật quốc gia Bộ sưu tập bản phác thảo mẫu Quốc huy Việt Nam (niên đại 1953 - 1955) của họa sĩ Bùi Trang Chước gồm 112 mẫu vẽ trên nền giấy. Trong số này có 57 bản chì, 55 bản màu, đều do cố họa sĩ vẽ tay. Được gia đình ông Bùi Trang Chước tặng năm 2003, Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 hiện là nơi sở hữu bộ sưu tập này. Phần lớn các bản phác thảo mẫu Quốc huy đã bị ố vàng, phai mờ, đặc biệt có 2 bản vẽ khổ lớn 56 x 34 cm đã bị rách cạnh.
 

Mẫu phác thảo số 106 với hình bản đồ VN

Hồ sơ bảo vật cho biết, ở bản màu, cố họa sĩ sử dụng 2 màu chủ đạo là vàng và đỏ. Đây là 2 màu được hòa quyện trong Quốc kỳ của Việt Nam. Nội dung hồ sơ cho biết về lựa chọn này: “Lấy Quốc kỳ làm nội dung là có ý nghĩa hơn cả… Tượng trưng cho lịch sử cách mạng của dân tộc ta, là hình ảnh tươi thắm nhất, tiêu biểu nhất cho dân tộc ta cũng như cho chính thể dân chủ cộng hòa của chúng ta. Đó là hình ảnh đẹp nhất và xứng đáng nhất để làm nền cho Quốc huy”.

Theo hồ sơ, nếu Quốc kỳ hay Quốc ca được ra đời trong những năm dân tộc ta đang trong cuộc đấu tranh đầy gian khổ chống lại thực dân, phong kiến, phát xít và mang theo tiếng lòng, niềm khao khát đến cháy bỏng độc lập, tự do, thì Quốc huy được hình thành trong bối cảnh, tâm thế khác của nước Việt. Tâm thế đó, theo hồ sơ bảo vật quốc gia, chính là tâm thế của một quốc gia độc lập tự chủ. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khi đó thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với nhiều nước vào đầu năm 1950 như: Trung Quốc, Liên Xô (Liên bang Nga), Triều Tiên… Việc hình thành Quốc huy là một yêu cầu của lịch sử. Công văn mà Bộ Ngoại giao Việt Nam gửi Quốc hội có nội dung: “Nước ta chưa có Quốc huy và Quốc ấn. Bộ tôi nhận thấy đã đến lúc cần nghiên cứu làm để đạt quy nếp chỉnh tề cho việc giao thiệp quốc tế của ta rồi đây ngày sẽ một thêm phát triển”.
Theo Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3, tháng 10.1954, có 15 bản phác thảo mẫu Quốc huy nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa của họa sĩ Bùi Trang Chước được Ban Mỹ thuật - Ngành Văn nghệ T.Ư chọn gửi Bộ Tuyên truyền để trình Thủ tướng xem xét. Việc chỉnh sửa diễn ra tới tháng 9.1955. Họa sĩ Bùi Trang Chước hoàn thành mẫu Quốc huy gồm 1 bản màu, 2 bản tách màu đen trắng để trình Quốc hội. Bản thảo cũng được chỉnh sửa thêm các chi tiết. Sau khi Quốc hội phê duyệt, Sắc lệnh số 254-SL v/v ban bố mẫu Quốc huy Việt Nam được ban hành, đăng công báo vào 8.8.1954.
 

Mẫu phác thảo số 111 b với hình con trâu

Bảo vật của mỹ thuật và lịch sử

Hồ sơ bảo vật cho biết, tập phác thảo mẫu Quốc huy Việt Nam là bản gốc, có tính chất duy nhất, độc bản do chính họa sĩ Bùi Trang Chước thực hiện. Trong đó, họa sĩ đã chọn sử dụng hình oval, hình tròn làm hình cơ bản của Quốc huy. Mỗi bản vẽ đều có những hình ảnh đặc trưng của dân tộc Việt Nam như: dải đất hình chữ S, Quốc kỳ, con trâu, cánh đồng lúa chín vàng, Tháp Rùa, Cột cờ Hà Nội, chùa Một cột, hình ngôi sao năm cánh, rặng tre, dải lụa, bông lúa, tên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa… Điều này, theo hồ sơ, “thể hiện sự tiếp nối truyền thống, lịch sử cách mạng, nền độc lập, chủ quyền thiêng liêng và cho đến ngày nay những hình ảnh đó vẫn luôn gắn liền, hiện hữu trong lòng Việt Nam”.
Nội dung hồ sơ cũng đánh giá những bản phác thảo mẫu Quốc huy của họa sĩ Bùi Trang Chước chính là nguồn gốc, là cơ sở, tiền đề, nền tảng cho Quốc huy chính thức của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa XHCN Việt Nam). Ông Chước còn là tác giả của một số mẫu huân chương: Sao vàng, Hồ Chí Minh, Độc lập, Lao động, Kháng chiến, Quân công, Chiến sĩ...
 

Mẫu phác thảo số 66 với hình chùa Một cột

Hồ sơ bảo vật cũng cho rằng, bộ sưu tập phác thảo này có giá trị đặc biệt về tài liệu đối với sự toàn vẹn của Phông Lưu trữ quốc gia Việt Nam. Nó cũng có giá trị nghệ thuật đối với ngành mỹ thuật Việt Nam, đồng thời là giáo cụ trực quan rõ nét đối với hoạt động sáng tác mỹ thuật, giáo dục truyền thống đầy đủ, khách quan về lịch sử, về tác giả Quốc huy Việt Nam.

Nguồn tin cho biết, tại cuộc họp của Hội đồng Di sản xem xét hồ sơ bảo vật quốc gia, có nhiều trao đổi về việc ra đời của Quốc huy Việt Nam, trong đó có nhắc tới quãng thời gian dài để dần dần đi tới nhận thức về tác giả của Quốc huy.
Về bảo vật quốc gia bộ sưu tập phác thảo Quốc huy Việt Nam, ông Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, cho biết không ai phủ nhận chuyện đồng tác giả của ông Trần Văn Cẩn. “Cũng đã có kết luận của Thủ tướng Phan Văn Khải. Nhưng trong đó nói ông Bùi Trang Chước là tác giả đầu tiên, ông Cẩn là người đứng thứ hai. Ông Cẩn cũng là người hoàn thiện theo ý kiến Đảng và Nhà nước. Thí dụ như bánh xe công nghiệp nhấc lên cao để nhìn thấy tâm. Rồi lúa dày hạt lên và chân đế chõa ra. Đó là ý kiến của T.Ư giao cho ông Trần Văn Cẩn hoàn thiện mấy chi tiết đấy. Tác giả đầu tiên của Quốc huy là ông Bùi Trang Chước”, ông Đoàn nói. (còn tiếp)
Trinh Nguyễn
https://thanhnien.vn

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Loại hình chân chạc trong đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên

Loại hình chân chạc trong đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên

  • 11/06/2019 08:28
  • 3788

Là loại hình di vật độc đáo xuất hiện từ văn hóa Phùng Nguyên và tồn tại qua các giai đoạn văn hóa tiếp sau (Đồng Đậu, Gò Mun, Đông Sơn). Đến nay vẫn chưa có sự thống nhất về tên gọi cũng như chức năng của loại hình hiện vật này. Chúng được gọi bằng nhiều tên khác nhau như hòn kê, ông đầu rau, vật hình cốc, vật hình phễu, vật hình sừng bò, vật giữ lửa, chân giò, chân chạc, vật có liên quan đến tôn giáo tín ngưỡng nguyên thủy... Đến nay tên gọi chạc gốm được nhiều nhà nghiên cứu sử dụng hơn cả. Chạc gốm được tạo bằng tay, chất liệu gốm thô pha nhiều cát sạn sỏi nhỏ, đa số có văn thừng, một số ít trang trí văn khắc vạch. Chạc gốm chia thành hai phần: Phần cốc loe ở trên và phần chân ở dưới. Kích thước to nhỏ khác nhau.

Bài viết khác

Những bảo vật quốc gia mới: Sự trở về của Đài thờ Mỹ Sơn A10

Những bảo vật quốc gia mới: Sự trở về của Đài thờ Mỹ Sơn A10

  • 23/02/2022 07:41
  • 1040

Sau khi được vẽ hồi năm 1918, giờ đây Đài thờ Mỹ Sơn đã được tìm thấy đầy đủ, ghép lại hoàn chỉnh.