Thứ Năm, 29/09/2022
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

28/06/2013 21:55 2495
Điểm: 5/5 (1 đánh giá)
Tuy đứng ngoài thế sự, nhưng những lời khuyên của Trạng đã giúp cho nhà Trịnh, nhà Nguyễn và nhà Mạc chọn được hướng đi phù hợp với thời cuộc.

Tiếng tăm lan cả đến Trung Quốc

Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh ra vào thời đất nước loạn lạc. Ông chờ đợi mãi đến năm 45 tuổi mới đi dự thi và đỗ Trạng vào thời Mạc Đăng Doanh. Những muốn đem tài trí ra thi thố giúp vua xây dựng một thời thịnh trị. Nhưng lực bất tòng tâm, sau tám năm làm quan, Trạng xin về quê trí sĩ.
Trạng mở am Bạch Vân bên bờ sông Tuyết để dạy dỗ học trò. Sống một cuộc đời thong dong như một cư sĩ, nhưng tấm lòng Trạng vẫn đau đáu dõi theo mọi diễn biến của thế sự trong nước. Trạng được vua Mạc ban cho tước Trình Tuyền Hầu, nên dân gian quen gọi là Trạng Trình.
Trạng Trình là người Việt nghiên cứu sâu về lí số phương Đông. Tiếng tăm của Trạng lan khắp trong nước và lan ra cả đến Trung Quốc. Chu Xán - một sứ giả triều Thanh viết sách khi nhắc đến những nhân vật nổi tiếng đương thời đã viết: "An Nam lí học hữu Trình Tuyền" (ý nói ở nước Nam có Trình Tuyền là người thông giỏi khoa lí số).
Tượng Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Nhà Trịnh với lời khuyên giữ chùa thờ Phật thì ăn oản

Bấy giờ nhà Mạc làm vua đóng đô ở Đông Kinh (Thăng Long) kiểm soát đất Bắc. Từ xứ Thanh trở vào Nguyễn Kim đã dựng con cháu nhà Lê lên làm vua. Cuộc nội chiến Nam - Bắc triều cứ diễn ra liên miên.
Sau khi Nguyễn Kim bị đầu độc chết, con rể là Trịnh Kiểm lên nắm quyền hành. Năm 1556, vua Lê Trung Tông mất đi không có con nối dõi. Quyền hành tất cả trong tay Thái sư Trịnh Kiểm, ông có cơ hội để tự mình ngồi vào ngai vàng. Nhưng Trịnh Kiểm vẫn băn khoăn không biết có nên làm thế không, nên vời Phùng Khắc Khoan vào mật đàm. Phùng Khắc Khoan cũng phân vân, nên xin Trịnh Kiểm cho người đến hỏi ý của thầy mình là Trạng Trình. Trịnh Kiểm từng được họ Phùng nói về tài đức và nhân cách của Trạng nên bằng lòng ngay.
Chuyện kể rằng, khi nghe sứ giả của họ Trịnh trình bày xong, Trạng không nói gì cả mà quay sang bảo người nhà:
- Năm nay lúa không tốt, vì thóc giống không chắc. Chúng bay nên tìm thóc cũ đem gieo thì tốt.
Nói xong, Trạng chống gậy đi dạo. Khách lẽo đẽo đi theo. Đi qua cửa nhà chùa thấy chú tiểu đang chăm sóc cây, như ngẫu nhiên Trạng nói với chú tiểu: "Giữ chùa thờ Phật thì ăn oản".
Trạng tiễn khách ra về, không dặn dò gì cả. Phùng Khắc Khoan hỏi rõ mọi chuyện rồi vào kể lại với Thái sư Trịnh Kiểm.
Trịnh Kiểm nghe xong thầm hiểu ý Trạng, rằng nên lấy danh nghĩa tôn phò nhà Lê cho thuận lòng dân. Trịnh Kiểm bèn sai người đến làng Bố Vệ tìm đón Lê Duy Bang là cháu sáu đời của Lê Trừ (anh thứ hai của Lê Lợi) về lập làm vua, tức là Lê Anh Tông.
Đến đời Trịnh Tùng thì họ Trịnh xưng là chúa tạo ra hình thế cung vua - phủ chúa trong lịch sử nước ta. Vua chỉ là hình thức một tượng Phật để thờ, còn mọi quyền hành đều nằm trong tay nhà chúa.
(còn nữa)

Dĩ Nguyên

kienthuc.net.vn

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Nhà văn, nhà viết kịch Hoàng Công Khanh (1922-2010)

Nhà văn, nhà viết kịch Hoàng Công Khanh (1922-2010)

  • 08/07/2019 14:36
  • 2621

Duyên nghiệp sử sách cho tôi nhiều dịp may hiếm có, ví như bỗng một ngày, tôi được gặp nhà văn, nhà viết kịch Hoàng Công Khanh ở tọa đàm về cuộc đấu tranh của những người yêu nước và cộng sản ở nhà tù Sơn La do cụ Nguyễn Văn Trân tổ chức vào hè năm 2007. Không thể hình dung được ông nhà văn, nhà viết kịch nổi tiếng, dáng cao manh mảnh, đôi mắt tinh anh, lại đã từng bị tù ở Sơn La cùng với bí thư chi bộ nhà tù Trần Huy Liệu.

Bài viết khác

Còn mãi tấm gương một người thày, người viết Thất trảm sớ nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.

Còn mãi tấm gương một người thày, người viết Thất trảm sớ nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.

  • 27/06/2013 21:57
  • 3508

Đó chính là Chu Văn An, người được coi là bậc Thái Sơn- Bắc Đẩu trong làng Nho Đại Việt thế kỷ XIV.