Vừa qua, tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Hội khoa học Lịch sử Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Thanh Hóa và dòng họ Hoàng Văn đã tổ chức hội thảo khoa học “Cử nhân Hoàng Văn Khải (1876-1943) nhà yêu nước và canh tân đầu thế kỷ XX ở Thanh Hóa” nhân dịp kỷ niệm 136 năm sinh của ông, một sĩ phu yêu nước có tinh thần dân tộc, một vị quan thương dân như cha mẹ của dân, một nhà yêu nước và canh tân đầu thế kỷ XX.
Hội thảo nhằm làm sáng rõ vai trò và sự đóng góp của ông trong phong trào yêu nước của nhân dân Thanh Hóa chống thực dân Pháp.
.gif)
Ông Lê Xuân Kỳ, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Thanh Hóa, phát biểu tại Hội thảo_ảnh H.A
Hơn 10 bản tham luận của các nhà sử học, khoa học từ Trung ương và Thanh Hóa cũng như những ý kiến phát biểu tại hội thảo đã khẳng định Cử nhân Hoàng Văn Khải xứng đáng với danh xưng nhà yêu nước và canh tân đầu thế kỷ XX ở Thanh Hóa. Tất cả những gì thể hiện từ trong các nguồn tư liệu và nhận thức lịch sử đều khẳng định Hoàng Văn Khải cũng như mọi người dân Việt Nam lúc bấy giờ, đều khao khát được độc lập tự do trong bối cảnh đất nước đã trở thành thuộc địa của thực dân Pháp. Với lòng yêu nước, các thế hệ ấy đã đi theo nhiều ngọn cờ khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là giành độc lập cho tổ quốc. Vì vậy, cũng như thế hệ đương thời, cử nhân Hoàng Văn Khải có mặt trong phong trào kháng thuế ở Trung kỳ năm 1908 và trở thành lớp chí sĩ có tư tưởng Duy tân và chấp nhận những năm tháng tù đày ngoài Côn Đảo. Sau khi trở về, ông vẫn tiếp tục hoạt động yêu nước của mình trong sự ra đời của các tổ chức yêu nước và cách mạng mà ông là một trong những người tham gia sáng lập.
.gif)
Ông Hoàng Văn Đại (người thứ nhất từ trái) là cháu nội Cử nhân Hoàng Văn Khải_ảnh H.A
Là tấm gương về lòng yêu nước, luôn hướng theo sự nghiệp giải phóng dân tộc, hậu thế ngày hôm nay hoàn toàn có cơ sở để khẳng định Hoàng Văn Khải - tấm gương sáng của một nhà canh tân yêu nước đầu thế kỷ XX của Thanh Hóa, cũng như của phong trào giải phóng dân tộc. Với cách nhìn nhận như vậy, hội thảo đã tôn vinh những con người như Hoàng Văn Khải trong lịch sử dân tộc nói chung và Thanh Hóa nói riêng. Trên cơ sở đó, Hội thảo đã có những kiến nghị: Khẳng định sự đánh giá nhân vật Hoàng Văn Khải phải được thể hiện ở trong tất cả các chính văn của nhận thức lịch sử của địa phương kể từ nay về sau; Theo tập quán chung về hình thức tôn vinh, kiến nghị đề nghị lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa, đặc biệt là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Giáo dục & Đào tạo có những hình thức tương xứng trong việc đặt tên đường phố, trường học, hoặc các công trình công cộng phù hợp với quy hoạch của địa phương. Bên cạnh đó, giới sử học nói chung, giới nghiên cứu của Thanh Hóa nói riêng và gia đình, tiếp tục khai thác những nguồn tư liệu có liên quan về Hoàng Văn Khải, đặc biệt là những hoạt động của ông trong thời kỳ mặt trận Bình Dân...để làm phong phú thêm nhận thức về nhân vật Hoàng Văn Khải với những nét đặc sắc của phong trào yêu nước ở thời kỳ lịch sử này.
.gif)
Đại biểu tham dự Hội thảo_ảnh H.A
Hồng Anh