Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Cụ Nguyễn Đình Kiên-Tú Kiên (1882-1941), một trong những sáng lập viên của Hội Phục Việt, ( ảnh TLBTLSQG).

Hội Phục Việt đã tuyên cáo nêu rõ: “ Nước Pháp dùng vũ lực để bắt nước ta làm nô lệ…, họ áp bức nhân dân ta nhiều năm nay… Trong cảnh ô nhục căm thù đó, chúng ta, người Việt Nam, không thể đội trời chung với người Pháp… Các dân tộc đang hưởng ứng lời kêu gọi của nước Nga cách mạng, Ấn Độ và Ai Cập đã vùng dậy đòi lại tự do… Lẽ nào người Việt Nam chúng ta lại vẫn chìm đắm trong giấc ngủ triền miên..? Hỡi dân tộc Việt Nam! Hãy mau mau thức tỉnh…”. Và đưa ra chủ trương với 3 điểm: Nghiên cứu tình hình chính trị trong nước và ngoài nước để quyết định đường lối hòa bình hay bạo động; tìm hiểu và liên hệ với các tổ chức chính trị người Việt Nam ở Xiêm và Trung Quốc; kết nạp thêm hội viên.

Sau khi thành lập, Hội Phục Việt tìm cách mở rộng hoạt động, kết nạp hội viên ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ.

Cụ Lê Văn Huân một trong những thành viên trong Hội Phục Việt, (ảnh TLBTLSQG)

Nhưng sau vụ các hội viên Bắc Kỳ ( nhóm Tôn Quang Phiệt), nhân vụ án Phan Bội Châu rải truyền đơn ( 5/12/1925) đặc biệt là những truyền đơn kêu gọi bạo động, thực dân Pháp thẳng tay đàn áp. Trong đợt đấu tranh đòi trả lại tự do cho Phan Bội Châu, Hội phục Việt đã hoạt động rất tích cực.

Truyền đơn kêu gọi các tầng lớp nhân dân đấu tranh đòi trả lại tự do cho trí sĩ Phan Bội Châu của Hội Phục Việt ngày 5/12/1925.

Để bảo vệ lực lượng, nhóm Hội Phục Việt ở Trung Kỳ đổi tên thành Hưng Nam.

Giữa năm 1926, tổ chức này đã cử người, trong đó có Trần Phú qua Quảng Châu liên lạc với Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội, được Nguyễn Ái Quốc trực tiếp huấn luyện nên ngày càng có khuynh hướng cộng sản. Trong khi đó, ở trong nước, Hưng Nam ngày càng chuyển hướng thành một tổ chức cách mạng và lần lượt đổi tên thành Việt Nam Cách mệnh đảng, Việt Nam cách mạng đồng chí trước khi trở thành Tân Việt.

Huệ- Chính (Tổng hợp)