...Trong lịch sử nước ta có nhiều nhân vật nổi tiếng đứng tuổi Mão...
Nếu kết hợp hàng CAN và hàng CHI trong cổ lịch phương Đông thì trong vòng 60 năm sẽ có 5 tuổi Mão. Đó là Ất Mão; Đinh Mão; Kỷ Mão; Tân Mão; Quí Mão. Trong lịch sử nước ta có nhiều nhân vật nổi tiếng đứng tuổi Mão. Có thể kể ra đây một số nhân vật tiêu biểu như:
TRẦN NHẬT DUẬT (Ất Mão 1255 - 1330), Hiệu Chiêu Văn Vương, con trai thứ 6 của vua Trần Thái Tông. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ hai 1285, ông được giao trấn thủ Quy Hóa - Tuyên Quang, trước thế mạnh của giặc ông đã khôn khéo chỉ huy cuộc lui binh chiến lược, vượt vòng vây của quân Nguyên về hội quân đúng hẹn với Hưng Đạo Vương ở Vạn Kiếp chuẩn bị cho cuộc tổng phản công chiến lược. Sau một thời gian tránh thế mạnh của địch, dùng kế vườn không nhà trống ở kinh thành Thăng Long và các vùng lân cận khiến quân Nguyên bị thiếu lương thảo, quân Trần bắt đầu phản công. Trần Nhật Duật đảm nhiệm chỉ huy trận đại chiến ở Cửa Hàm Tử tháng 4-1285. Chiến thắng Hàm Tử Quan là một trong những trận đánh nổi tiếng trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông và trong cả lịch sử Việt Nam. Ông làm quan qua bốn đời vua Trần, mất năm 1330 thọ 75 tuổi. Đền thờ ông hiện được lập ở nhiều nơi như Hà Nội, Thanh Hóa, Phú Thọ.
PHẠM NGŨ LÃO (Ất Mão 1255 - 1320), quê ở làng Phù Ủng, huyện Đường Hào (Hưng Yên). Ông là một trong ba hổ tướng lừng danh của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn (Phạm Ngũ Lão, Yết Kiêu, Dã Tượng). Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai năm 1285, ông cùng với Trần Quang Khải tiến đánh Chương Dương, Hàm Tử, đập tan đội binh thuyền khổng lồ của quân Nguyên chiếm đóng Thăng Long. Sau đó, Phạm Ngũ Lão được lệnh mang 3 vạn quân phục kích đánh địch ở Vạn Kiếp, chặn đường địch rút chạy lên biên giới phía bắc. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ ba, Phạm Ngũ Lão cùng các tướng bày trận phục kích đường rút lui của giặc trên sông Bạch Đằng, trong trận này quân nhà Trần bắt sống các tướng giặc Phàn Tiếp, Áo Lỗ Xích, Ô Mã Nhi. Phạm Ngũ Lão tiếp tục truy kích cánh quân của Thoát Hoan trên đường bộ. Phạm Ngũ Lão đã bốn lần cất quân đi trừng phạt sự xâm chiếm, quấy nhiễu của quân Ai Lao, hai lần Nam chinh đánh thắng quân Chiêm Thành. Ông mất năm 1320, thọ 65 tuổi. Đền thờ ông được lập ngay tại làng Phù Ủng quê nhà.
TRẦN QUỐC TOẢN (Đinh Mão 1267 – 1285). Người anh hùng trẻ tuổi chống giặc Nguyên, nổi tiếng vì giai thoại bóp nát quả cam vì phẫn chí ở hội nghị Bình Than, tử trận được thăng tước Hoài Văn Vương.
ÔNG ÍCH KHIÊM (Tân Mão 1831 – 1884). Giỏi cầm binh tiễu giặc phỉ. Vì cương trực bị các quyền thần bức tử ở Bình Định.
MẠC ĐĂNG DUNG (Quí Mão 1483 – 1541). Nổi tiếng về đô vật, làm quan lật đổ nhà Lê, lập ra nhà Mạc từ 1527.
NGUYỄN HỮU DẬT (Quý Mão 1603 - 1681), sinh ở Thăng Long, nhưng định cư tại huyện Phong Lộc - Quảng Bình. Ông là một trong ba danh tướng trụ cột của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong (Đào Duy Từ, Nguyễn Hữu Tiến, Nguyễn Hữu Dật). Bằng tài năng thao lược quân sự của mình, ông đã giúp cho các chúa Sãi, chúa Thượng (1635 - 1648), chúa Hiền (1648 - 1687) đánh thắng các đợt tấn công của quân Trịnh ở Đàng Ngoài và cùng với Đào Duy Từ tổ chức xây Lũy Nhật Lệ (lũy Thầy). Sau khi Đào Duy Từ mất, ông tiếp tục xây dựng thêm lũy Trường Dục, Trường Sa để giữ vững Đàng Trong. Đồng thời ông cũng là người trực tiếp chỉ huy quân binh mở mang cương thổ đất nước về phía Nam, khai địa lập ấp cho vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. Ông mất năm 1681, thọ 78 tuổi. Đền thờ của ông ở Quảng Bình được gọi là Đền Tỉnh Quốc Công, còn ở Chợ Mới - An Giang gọi là Dinh Ông Chưởng. Bài vị của ông cũng được thờ trong Thái Miếu nhà Nguyễn ở Huế.
NGUYỄN THIẾP (Quí Mão 1723 – 1804). Nổi tiếng là ẩn sĩ trên núi Lạp Phong, được vua Quang Trung mời ra giúp chỉ về việc học hành trong nước, tác giả Hạnh Am thi cảo.
HOÀNG VĂN THÁI (Ất Mão 1915 - 1986), tên thật là Hoàng Văn Xiêm, quê ở xã Tây An, Tiền Hải, Thái Bình. Ông là một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và là một trong 9 thiếu tướng được phong đầu tiên của QĐNDVN tháng 1-1948. Tham gia hầu hết các chiến dịch lớn nhỏ trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, đến tháng 1-1980 ông được phong quân hàm đại tướng. Ông được Nhà nước cử giữ các chức vụ trọng yếu trong Đảng, quân đội: Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Ủy viên thường vụ Đảng ủy quân sự Trung ương, Tổng tham mưu trưởng quân đội nhân dân Việt Nam, Tư lệnh Bộ tư lệnh miền Nam, Phó bí thư Quân ủy miền, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đại biểu Quốc hội. Ông được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh.
Bài 3. Các nhà khoa bảng cầm tinh con Mèo.
Các nhà khoa bảng sinh năm Tân Mão