Họa sĩ, nhà nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Nguyễn Văn Chiến nhận định, ngôi mộ cổ ở thôn Ngọc Quỳnh (thị trấn Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên) là của người họ Dương tên Nhàn, sống trong khoảng cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18 chứ không phải là của Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) như một số người tin tưởng.
Họa sĩ, nhà nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Nguyễn Văn Chiến nhận định, ngôi mộ cổ ở thôn Ngọc Quỳnh (thị trấn Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên) là của người họ Dương tên Nhàn, sống trong khoảng cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18 chứ không phải là của Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) như một số người tin tưởng.
Theo ông Nguyễn Văn Chiến, để xác định niên đại ngôi mộ cổ, phải dựa vào các chứng lý như: hiện vật tùy táng, thử gien, kỹ thuật đồng vị phóng xạ C14, cấu trúc mộ.... chứ không chỉ dựa vào lời kể của người dân địa phương.
Đó là: 1 chiếc tráp nhỏ sơn son, đường kính 5cm với 2 mảnh đã nứt toác, toẽ ra cùng những nét nứt rạn; 3 đoạn cật nan quạt, trong đó 1 thanh cật sơn then, có hoa văn bị gãy làm 3 đoạn, chỉ đoạn to bản hơn có khắc hoa văn. Dù ít ỏi, song những hiện vật này có ý nghĩa quan trọng góp phần xác định niên đại và thân chủ trong mộ.
Có thể thấy trong đoạn cật nan quạt có hoa băng gồm: 2 hình hoa sen, 3 chữ (1 chữ triện tròn và 2 chữ triện vuông) cùng chữ “Thọ”.
 |
| Vị trí ngôi mộ cổ tại thôn Ngọc Quỳnh. Ảnh: báo Đất Việt |
Trong 3 chữ triện này, họa sĩ, nhà nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Chiến đã đọc được hai chữ là “Dương”(?) và “Nhàn”(?), chữ ở giữa ông không đọc ra. Đó có thể là tên của chủ nhân chiếc quạt hay là tên thương hiệu quạt.
Tuy nhiên, hoa văn ở đây được khắc theo lối thủ công, không phải kiểu sản xuất hàng loạt, do vậy ông Chiến cho rằng nhiều khả năng đó là tên của chủ nhân chiếc quạt, và đó cũng là tên người trong ngôi mộ cổ. Quạt và hộp tráp nhỏ thường là tư trang của phụ nữ, vậy ngôi mộ này có thể là một phụ nữ, song cũng có thể là thuộc dòng quan nội thị (hoạn quan).
Hoa văn trên nan quạt là phong cách khoảng cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18. Từ đó, có thể suy ra, ngôi mộ này không thể là của Lý Thường Kiệt như một số người tin tưởng.
Trước đó, PGS.TS Nguyễn Lân Cường (Phó tổng thư ký Hội Khảo cổ học Việt Nam) cũng nhận định, ngôi mộ ở thôn Ngọc Quỳnh (thị trấn Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên) không phải là mộ danh tướng Lý Thường Kiệt, bởi loại mộ hợp chất này là loại mộ đặc trưng của thời Hậu – Lê, sau thời đại của Lý Thường Kiệt nhiều thế kỷ.
Theo nhận xét của PGS.TS Nguyễn Lân Cường, mộ cổ có cấu trúc “trong quan ngoài quách” là đặc trưng của mộ thời hậu Lê (1533 -1788).
Được biết, năm 1978, người dân thôn Ngọc Quỳnh, xã Như Quỳnh (Mỹ Văn, Hưng Yên) đã phát hiện một ngôi mộ cổ (cách đền Ghênh thờ Nguyên phi Ỷ Lan mấy trăm mét đường chim bay) nên nhiều người tin đó là mộ của Lý Thường Kiệt (1019-1105), danh tướng sống cùng thời với Nguyên phi.
Người dân địa phương cho biết, ngôi mộ có khoảng 10 lớp cứng như bê tông, bên trong có quan tài sơn 4 chữ Nho lớn, được người dân tạm dịch là “Đại thị công khanh” hay “Hoạn quan”…
(Theo Báo Đất Việt)