(LĐ) - Trong chuyến điền dã ở xã Tam Hiệp, huyện Yên Thế (Bắc Giang) vừa qua, ông Trần Văn Lạng - GĐ Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Bắc Giang - đã được một người dân tộc Tày gọi đến, làm lễ cúng tổ tiên rồi trao cho ông Lạng một quyển sách cổ.
(LĐ) - Trong chuyến điền dã ở xã Tam Hiệp, huyện Yên Thế (Bắc Giang) vừa qua, ông Trần Văn Lạng - GĐ Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Bắc Giang - đã được một người dân tộc Tày gọi đến, làm lễ cúng tổ tiên rồi trao cho ông Lạng một quyển sách cổ.
Anh Lư Dũng - người lưu giữ cuốn sách - cho biết: Nhà anh có rất nhiều sách cổ, vì "thời mới không biết chữ Nho" nên đã đem cho đi không ít. Riêng quyển "sách cúng" nhỏ bé này, các cụ nhà anh dặn phải giữ gìn cẩn thận, bao giờ chọn được người xứng đáng thì mới trao. Khi ông Lạng và các cộng sự về dịch, thì ra đó là tài liệu quý báu mà các nhà nghiên cứu đã nhiều năm kiếm tìm chưa thấy tăm hơi: "Văn tế tổ sư võ phái".
 |
|
Trên xứ Kinh Bắc (cũ) văn vật, truyền thống thượng võ của Yên Thế đã được biết đến từ nhiều đời, với câu ca: "Trai Cầu Vồng Yên Thế" - những người tài kiếm cung, giỏi võ thuật. Đặc biệt là chiến công hiển hách của anh hùng Hoàng Hoa Thám và các nghĩa binh của ông giữa núi rừng Yên Thế, từng 30 năm làm giặc Pháp bạt vía kinh hồn đã được sách sử chép rất kỹ. Tuy nhiên, hàng trăm năm qua, các võ sư cứ về trời dần, các lò võ tan rã, trong khi vẫn chưa thể tìm được bằng chứng văn bản về việc Yên Thế là cái nôi của các lò võ cổ. Từ đó, việc tìm hiểu, nghiên cứu dòng võ cổ truyền của vùng đất từng nức tiếng tài võ nghệ Yên Thế ngày càng mong manh.
Cuốn sách in nguyên văn bài "Văn tế võ lâm". Sách nhỏ, khổ 12cm x 6,5cm gồm 61 tờ bằng 112 trang, viết toàn chữ Hán.
Và, đến nay, quyển sách có từ hơn 100 năm trước, in nguyên văn bài "Văn tế võ lâm" ở Yên Thế, đã được tìm thấy. Sách nhỏ, khổ 12cm x 6,5cm gồm 61 tờ bằng 112 trang, viết toàn chữ Hán. Trong sách, mỗi trang có 6 dòng, mỗi dòng có 15 chữ được viết trên giấy lệnh hội (một loại giấy dó, mỏng, mềm, bền). Chữ Hán được viết chân phương, dễ đọc, dù rằng qua sử dụng cả trăm năm, nhiều tờ đã mòn, rách. Một trong những nội dung quan trọng của sách, là bài "Văn tế tổ sư võ phái" - được soạn năm Thành Thái thứ sáu, tức là năm 1894. Nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Phong và ông Trần Văn Lạng cùng dịch bài văn tế.
Theo các nhà nghiên cứu, thời điểm cuốn sách cổ ra đời, khi bài văn tế được xướng lên, đúng là thời kỳ mà cụ Hoàng Hoa Thám đang phất cờ đánh giặc Pháp, sẽ giúp các nhà nghiên cứu có thêm cơ sở nghiên cứu về các lò võ "danh bất hư truyền" từ nhiều đời ở Yên Thế, về vùng đất và những chiến công của nghĩa quân cụ Đề.
Theo Đỗ Doãn Hoàng