Suốt sáu năm qua, 13.000 hiện vật tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Bình đã phải "ăn nhờ ở đậu" tại sân vận động và bãi đất trước thư viện tỉnh. Một nhà nghiên cứu về Quảng Bình đã không kìm được bức xúc: "Chúng tôi lần mò, vất vả đi tìm cho ra, để bây giờ chúng bị đối xử như thế này đây...".
Suốt sáu năm qua, 13.000 hiện vật tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Bình đã phải "ăn nhờ ở đậu" tại sân vận động và bãi đất trước thư viện tỉnh. Một nhà nghiên cứu về Quảng Bình đã không kìm được bức xúc: "Chúng tôi lần mò, vất vả đi tìm cho ra, để bây giờ chúng bị đối xử như thế này đây...". Theo tiến sĩ lịch sử Nguyễn Khắc Thái (nhà nghiên cứu về lịch sử Quảng Bình), Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Bình được thành lập khoảng những năm 1960, lượng hiện vật rất phong phú và một số vào loại quý hiếm, độc đáo, nhất là những di vật quý từ phong trào Cần Vương do vua Hàm Nghi lãnh đạo.
Cảnh vắng vẻ, đìu hiu tại công trình xây dựng Bảo tàng Tổng hợp Quảng Bình
Sáu năm "ở đậu"
Do phải chờ bảo tàng mới nên toàn bộ cán bộ nhân viên cùng các hiện vật đã chuyển đến "ở đậu" nơi tầng trệt của sân vận động tỉnh Quảng Bình. Hiện vật được đặt trong các căn phòng nhỏ liền kề nhau (trước đây phục vụ vận động viên). Tại đây, chúng không được sắp xếp theo một thứ tự quy chuẩn (theo niên đại, chất liệu...) nào mà để ngổn ngang bụi đất bám đầy. Những hiện vật bằng kim loại đã có dấu hiệu gỉ sét rất rõ, trong khi một số cổ vật bằng gốm có cái bị nứt toác, có cái vỡ vụn từng mảnh. Tại đây còn lưu giữ trống đồng Đông Sơn có niên đại hơn 3.000 năm, các đồ đá có niên đại không dưới 4.000 năm và những hiện vật tố cáo tội ác chiến tranh rất có giá trị...
Các căn phòng chứa cổ vật đều rất thấp, không có thiết bị chống mối mọt, không đảm bảo độ ẩm cũng như không có lỗ thông gió. Với điều kiện khí hậu khắc nghiệt như ở Quảng Bình, những căn phòng kiểu này càng nhanh chóng đưa cổ vật đến chỗ hư hỏng nhanh hơn. Không thể đảm bảo những quy chuẩn của một bảo tàng, nhưng đã sáu năm trời chúng vẫn nằm chỏng chơ trước sự bất lực của những người tâm huyết.
Những hiện vật lịch sử có kích cỡ lớn còn "tội nghiệp" hơn những "anh em" của chúng khi bị đem ra phơi mưa, phơi nắng trước sân thư viện tỉnh. Chiếc máy bay chiến đấu MIG 21 không biết đã "đậu" ở đây bao lâu rồi! Những khẩu thần công được đặt bệt dưới đất và được che nắng, mưa bởi mấy tấm... tôn. Cột đình Đồng Hải xưa cũng nằm dài phơi đầy dấu vết mục nát chẳng khác gì một đống phế liệu.
Bà Diệu Hồng - trưởng phòng nghiệp vụ của bảo tàng - cho biết bảo tàng hiểu rất rõ việc bảo quản cổ vật kiểu này là sai, nhưng đây cũng chỉ là biện pháp bắt buộc bởi nếu không để ở đây thì để chúng ở đâu!
Dài cổ đợi bảo tàng mới
Ngày 18-1-2003, công trình Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Bình được khởi công xây dựng. Theo kế hoạch đến 13-2-2004 công trình sẽ được khánh thành, nhưng sau hơn 2.000 ngày thi công (tính đến nay) công trình mới vẫn chỉ trơ ra bộ khung loang lổ... Chủ đầu tư công trình này là Sở Văn hóa - thể thao & du lịch tỉnh Quảng Bình, đơn vị thầu thi công gói thầu 1 (xây lắp nhà chính bảo tàng với mức 8,7 tỉ đồng) là Tổng công ty Xây dựng miền Trung (Cosevco). Đáng lẽ công trình phải được bàn giao cho đơn vị chủ đầu tư cách đây hơn bốn năm!
Sau khi thi công phần móng, có thời điểm đơn vị thi công đã bỏ bê đến một năm do không có vốn, hoặc làm thì chỉ làm cầm chừng. Tháng 2-2008, phía Cosevco đã thành lập ban điều hành dự án tại Quảng Bình để đốc thúc quản lý tiến độ thi công. Ngày 7-3-2008, phía Cosevco cùng Sở VH-TT&DL đã ký một bản phụ lục gia hạn thời gian hoàn thành đến ngày 30-8-2008. Nhưng ngay thời điểm này, tại công trình xây dựng Bảo tàng Tổng hợp tỉnh chỉ lèo tèo một vài công nhân đang tô trát những mảng tường nhỏ. Không có một loại máy móc xây dựng nào được sử dụng. Tiến độ thi công chỉ ngang với mức "rùa bò”...
Ông Trần Anh Tuấn - giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Bình, lộ rõ vẻ lo lắng: "Người ta cứ hứa hẹn mãi, lần gần đây nhất họ bảo đến cuối năm nay là xong, nhưng còn gói thầu số 2 (gói thầu trưng bày nội thất), gói thầu số 3 (gói thầu thi công sân vườn, hàng rào) vẫn chưa xác định đơn vị thi công, nên chắc còn lâu nữa chúng tôi và các cổ vật mới dọn sang bảo tàng mới...".
Theo TT