Một số lượng lớn cổ vật quý hiếm trong các bảo tàng lớn trong nước đã được Viện Khoa học Hình sự đánh dấu bằng các hóa chất đặc biệt. Thực sự, đây là "báu vật Quốc gia".
Một số lượng lớn cổ vật quý hiếm trong các bảo tàng lớn trong nước đã được Viện Khoa học Hình sự đánh dấu bằng các hóa chất đặc biệt. Thực sự, đây là "báu vật Quốc gia".
Tiến sỹ Đặng Văn Bài, Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa cho biết: Việt Nam hiện có 35 di tích khảo cổ, 1.231 di tích lịch sử, 1.133 di tích kiến trúc nghệ thuật, 117 bảo tàng các loại và 88 cảnh quan thiên nhiên văn hóa đang lưu giữ gần 2 triệu hiện vật, chưa kể cổ vật, đồ thờ tự trong nội thất các di tích lịch sử văn hóa và một số lượng lớn cổ vật đang thuộc sở hữu tư nhân.
Đây là di sản văn hóa đồ sộ mà nhiều năm qua, các cơ quan chức năng đang gặp rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý, bảo vệ và gìn giữ cổ vật, đặc biệt là báu vật Quốc gia.
Hệ thống cán bộ bảo tàng dù đã được triển khai xuống cơ sở để kiểm tra, thống kê các hiện vật trong các đền, chùa, đình, miếu, bảo tàng; động viên các nhà sưu tập tư nhân lập danh sách cổ vật...
Tuy nhiên, mỗi năm, cơ quan công an và hải quan vẫn phát hiện và thu giữ khoảng 7.000 cổ vật bị mua bán trái phép và xuất lậu ra nước ngoài. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản pháp quy cũng như biện pháp xử lý vi phạm, chế độ khen thưởng người có công bảo vệ di sản văn hóa còn quá nhiều bất cập.
Việc Công an tỉnh Quảng Ninh phát hiện, thu giữ 18 cổ vật không rõ xuất xứ trong đó có tới 9 pho tượng bằng đồng, 1 chuông đồng, 1 nậm bằng ngà voi… song khi cán bộ điều tra xác minh xuất xứ, đã không có thông tin phản hồi từ các địa phương về số cổ vật này.
Siêu lợi nhuận từ cổ vật cũng khiến nạn xâm phạm các khu vực cấm di tích lịch sử cấp Quốc gia: vùng kinh đô Vijaya, tháp Cánh Tiên, gốm Gò Sành… ở miền Trung trở nên báo động; nhiều khu khảo cổ, mộ cổ cũng bị đào trộm và ăn cắp cổ vật...
Nhưng theo Tiến sỹ Phạm Quốc Quân, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, cái khó trong công tác bảo vệ, gìn giữ cổ vật chính nằm ở biện pháp quản lý. Rất nhiều cổ vật được thu giữ chuyển cho Hội đồng thẩm định cổ vật giám định niên đại, giá trị và ý nghĩa lịch sử, song không phải pho tượng, lư hương, thư tịch cổ nào cũng được các chuyên gia chỉ rõ thuộc về di tích A, bảo tàng B khiến không ít di tích bị mất mà cổ vật không thể “trở về”.
Đấy chưa kể, sau khi giám định và thông tin về các địa phương, nhiều BQL di tích lại cùng đến nhận cổ vật; cá biệt có cổ vật đưa ra nước ngoài triển lãm, khi trở về bị nghi ngờ là hiện vật giả…
Sau nhiều năm nghiên cứu và áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật tiên tiến trên thế giới, Viện Khoa học Hình sự Bộ Công an đã phối hợp với Cục Di sản Văn hóa thí nghiệm “Phương pháp đánh dấu bí mật bằng các chất đánh dấu đặc biệt” lên cổ vật quý hiếm.
Các cổ vật tùy từng loại, niên đại, mức độ quý hiếm sẽ được đánh dấu một loại hóa chất đặc biệt không màu, không mùi vị và có những thông số kỹ thuật khác nhau để xác định từng cổ vật.
Phó Viện trưởng Viện Khoa học Hình sự Bộ Công an Nguyễn Văn Hò cho biết: Các cổ vật được kiểm tra, thống kê, có hồ sơ sẽ được lưu các thông số trong hệ thống lưu trữ, được đánh dấu và qua hệ thống máy móc chuyên dụng xác định mật mã; cổ vật nào không lên được những thông số kỹ thuật so với khi đánh dấu thì cổ vật đó hoặc đã bị đánh tráo hoặc đồ giả.
Đây là biện pháp có thể giúp các cơ quan quản lý lưu trữ và nắm bắt thông tin chính xác, truy tìm nguồn gốc cổ vật một cách nhanh nhất nếu xảy ra rủi ro mất cắp, thất lạc, hạn chế nạn “chảy máu” cổ vật. Được biết, một số lượng lớn cổ vật quý hiếm trong các bảo tàng lớn trong nước đã được Viện Khoa học Hình sự đánh dấu bằng các hóa chất đặc biệt này.
Việc đánh dấu không ảnh hưởng đến giá trị, hình thức của cổ vật, một số máy móc, kể cả nhiều thiết bị hiện đại cũng khó xác định được dấu vết. Điểm lưu ý khác, hóa chất được các chuyên gia đánh dấu tại nhiều điểm khác nhau trên cổ vật có thể lưu giữ đến 50 năm mà không bị phai, hỏng.
Theo ANTĐ