Nghiên cứu

08/06/2026 16:17

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 33): Trở lại tục “tị ẩm” Đông Sơn

Trong Hội nghị "Hùng Vương dựng nước" lần thứ 3, năm 1971, giáo sư Đặng Nghiêm Vạn đã khiến cả hội nghị sửng sốt trước thông tin về hiện tượng uống bằng mũi của người Mảng, gắn với ghi chép về tục "tị ẩm" trong truyền thuyết thời Hùng Vương. Bài viết có sử dụng tư liệu và hình ảnh của các đồng nghiệp như Nguyễn Duy Thiệu và sưu tập CQK.
Đây là một ghi chép rất ngắn ngủi được tác giả Lĩnh Nam trích quái chép lại khi nói đến phong tục thời Hùng Vương. Theo đó, việc có một số dân tộc thiểu số hiện sinh sống ở nước ta vẫn duy trì việc đưa dung dịch như rượu, nước gia vị cay… qua đường mũi, như một dạng "ẩm thực" kỳ lạ.

19/05/2026 08:58

136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đạo đức Hồ Chí Minh - biểu tượng văn hóa sáng ngời

Với dân tộc Việt Nam ta, Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là biểu tượng ngời sáng về đạo đức cách mạng, tấm gương hy sinh, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

16/05/2026 08:53

Loài khủng long lớn nhất từng được phát hiện tại Thái Lan và Đông Nam Á

Nagatitan Chaiyaphumensis thuộc nhóm khủng long sauropod ăn cỏ với cổ và đuôi dài, có chiều dài ước tính từ 27-30m và trọng lượng hơn 26 tấn, tương đương 9 con voi châu Á trưởng thành.

15/05/2026 13:17

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 32): Những lưỡi giáo lao Đông Sơn trổ lỗ ở cánh

Tôi bước vào nghề khảo cổ năm 1968, khi cùng các sinh viên khoa Sử, Đại học Tổng hợp năm thứ nhất theo thầy Hà Văn Tấn, Hán Văn Khẩn lên Xóm Rền (Gia Thanh, Phù Ninh, Phú Thọ) khai quật khảo cổ học.

07/05/2026 09:10

Hoàng Minh Giám trên cương vị “trợ lý ngoại giao” của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tóm tắt: Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong bối cảnh phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức nghiêm trọng cả về đối nội và đối ngoại. Trước âm mưu tái xâm lược của thực dân Pháp và những biến động phức tạp của tình hình quốc tế, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã triển khai đường lối đối ngoại mềm dẻo, linh hoạt nhằm bảo vệ thành quả cách mạng và tranh thủ thời gian xây dựng, củng cố lực lượng về mọi mặt. Trong quá trình đó, nhiều trí thức yêu nước đã tham gia vào bộ máy chính quyền cách mạng và đóng góp tích cực cho hoạt động đối ngoại của Nhà nước. Trong số đó, Hoàng Minh Giám là một nhân vật tiêu biểu.

1109

06/05/2026 09:56

Các Mác - Nhà bác học thiên tài, nhà tư tưởng, lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân toàn thế giới

Cách đây 208 năm, ngày 5/5/1818, tại thành phố Trier cổ kính, miền Tây nước Đức, trong gia đình luật sư Henrích Mác (Heinrich Marx), Các Mác (Karl Marx) đã được sinh ra, để rồi 30 năm sau - năm 1848 - một học thuyết khoa học giải phóng con người, giải phóng xã hội hoàn toàn mới, chính thức được ra đời và đã đưa Các Mác trở thành lãnh tụ vĩ đại và thiên tài của giai cấp công nhân thế giới.

1035

06/05/2026 09:17

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 31): Giáo, lao Đông Sơn có ngạnh

Trong bộ vũ khí đâm, lao Đông Sơn ngoài sự phổ biến những ngọn giáo dạng búp đa các kiểu, còn xuất hiện những mũi nhọn có ngạnh như dạng một mũi tên kích cỡ lớn. Đa phần các nhà nghiên cứu hay sưu tầm gọi chúng là các mũi lao dùng trong đánh bắt cá.

05/05/2026 11:00

Giỗ Tổ Hùng Vương - Nguồn lực tinh thần đặc biệt

Trong tâm thức người Việt, hành trình về cội nguồn chưa bao giờ là một câu chuyện đã khép lại. Nó vẫn như mạch ngầm của ký ức dân tộc, nối liền hiện tại với buổi hồng hoang dựng nước.

1003

28/04/2026 14:40

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – Hành trình và những giá trị độc đáo

Bối cảnh ra đời Bảo tàng
Năm 1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer đã thành lập Phái đoàn Khảo cổ thường trực tại Đông Dương (Đội Khảo cổ Đông Dương) đóng trụ sở ở Sài Gòn. Đến năm 1900 (20/1/1900), trên cơ sở tiền thân Đội Khảo cổ Đông Dương, Trường Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO: École Francais d’Extrême - Orient ) được thành lập. Đầu thế kỷ 20, Hà Nội trở thành thủ phủ, trung tâm hành chính của liên bang Đông Dương do đó, Hà Nội đã được người Pháp chọn để xây dựng một bảo tàng có tầm cỡ ở Đông Dương.

1487

28/04/2026 14:19

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 30): Giáo lạ và giáo quen Đông Sơn

Giáo là loại vũ khí chuyên biệt. Chúng khác với rìu - loại vũ khí đa chức năng, có thể dùng chặt chém trong chiến đấu, cũng có thể chặt chém trong gia dụng hằng ngày. Giáo lao thì không như vậy, tính chuyên hóa của chúng rõ ràng chỉ để đâm xuyên sát thương hoặc giết chết đối tượng (thú vật hay người), rất hiếm hình dung việc sử dụng chúng trong gia dụng như rìu.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

Nghiên cứu