Nghiên cứu

15/12/2025 15:39

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 23): Những cán dao găm gắn thêm tượng người, thú

Trong bài tuần trước, tôi nói nhiều về đỉnh cao của phổ dao găm Đông Sơn Lạc Việt, đó là dao găm cán là tượng người/thú. Ngoài chức năng tự vệ, cắt gọt, cán và bao dao găm loại này còn là những tác phẩm mỹ thuật Đông Sơn độc đáo. Tiếp theo dòng chủ đề về dao găm Đông Sơn, thể theo nguyện vọng một số bạn đọc, tôi dành vài minh họa nhỏ để giới thiệu các loại hình phụ, đơn giản của phổ dao găm Đông Sơn Lạc Việt: Loại đốc hình chữ "T" ngược và loại đốc hình củ hành.

12/12/2025 15:44

Hé lộ bằng chứng lâu đời nhất về cách người cổ đại tạo ra lửa

Tại một hố khai thác đất sét cũ gần làng Barnham, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy vệt đất sét bị nung nóng và nhiều rìu tay bằng đá lửa đã bị vỡ do nhiệt, cùng với 2 mảnh quặng pyrit.

02/12/2025 11:05

“Bình dân học vụ - Thắp sáng tương lai”

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc. Tuy nhiên, niềm vui ngày độc lập cũng đi liền với muôn vàn khó khăn, thử thách: nạn đói hoành hành, hơn 90% dân số mù chữ, cùng nguy cơ xâm lược từ bên ngoài. Tất cả đe dọa nền độc lập non trẻ.

01/12/2025 11:41

Nghiên cứu xác định thời gian trị vì của một pharaoh Ai Cập bị lãng quên

Một nghiên cứu kết luận Pharaoh Nebpehtire Ahmose lên ngôi vào nửa sau thế kỷ 16 TCN, mở ra "hướng mới" về mối liên hệ giữa sự kiện Xuất hành trong Kinh Thánh và vụ phun trào núi lửa Thera.

01/12/2025 09:21

Chùa Keo – Di sản kiến trúc độc nhất vô nhị và kho tàng bảo vật quốc gia giữa lòng đồng bằng Bắc Bộ

Tọa lạc trên vùng đất bằng phẳng, rộng rãi và thoáng mát của xã Vũ Tiên, tỉnh Hưng Yên (trước đây thuộc xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình), chùa Keo (Thần Quang Tự) từ lâu đã nổi danh là một trong những ngôi chùa cổ đặc sắc của Việt Nam.

25/11/2025 10:32

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 22): Những lưỡi dao găm mang đầy tính biểu trưng

Trong các vật dụng được xếp hạng vào "vũ khí Đông Sơn" thì dao găm là một loại hình độc đáo, tiêu biểu nhất.

15/11/2025 09:34

15 năm "đánh thức" Hoàng thành Thăng Long (kỳ 3 & hết): Từ di tích đến "di sản sống"

Nếu tính cả giai đoạn trước khi được công nhận là Di sản thế giới vào năm 2010, Hoàng thành Thăng Long đã trải qua gần một phần tư thế kỷ nghiên cứu, khai quật và hệ thống hóa giá trị. Và, khối tư liệu khảo cổ học đồ sộ mà các chuyên gia thu thập trong những năm qua mới chỉ là phần nền cho những nghiên cứu chuyên sâu sẽ còn tiếp tục ở tương lai.

13/11/2025 07:40

15 năm "đánh thức" Hoàng thành Thăng Long (kỳ 2): Từ "giải mã" tới "hệ thống hóa" Hoàng thành

Sau nhiều năm "đánh thức" những lớp giá trị của Hoàng thành Thăng Long, giới nghiên cứu vẫn đang tiếp tục hành trình dài: Từng bước kết nối các kết quả riêng lẻ để tiến tới hệ thống hóa toàn bộ dữ liệu khảo cổ.

12/11/2025 10:46

15 năm "đánh thức" Hoàng thành Thăng Long (kỳ 1) Những "mảnh ghép" về Hoàng cung

Sau 15 năm kể từ khi được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới (2010), Hoàng thành Thăng Long đã trở thành khu di tích khảo cổ học tiêu biểu của Hà Nội. Và quãng thời gian ấy cũng gắn với một hành trình bền bỉ của giới khoa học - hành trình xác định diện mạo và làm rõ những giá trị của Hoàng thành, nơi từng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của Việt Nam qua nhiều triều đại.

10/11/2025 12:05

Văn hóa Đông Sơn - Chiến tranh và Hòa bình (kỳ 21) - Dõi tìm xa hơn kiếm Đông Sơn

Tôi đã nhắc đến nhiều lần địa vực phân bố khảo cổ về kiếm Đông Sơn lưỡi sắt cán cầm và chốt đốc bằng đồng đúc trang trí rất đẹp, chủ yếu thấy ở vùng núi từ Hòa Bình, Thanh Hóa đến Tây Bắc Nghệ An. Khảo cổ học thường gọi chung là loại hình Đông Sơn Làng Vạc.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History