Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Văn hóa Mai Pha mặc dù mới chỉ tìm thấy ở Lạng Sơn, song là một văn hóa quan trọng ở miền núi biên giới Đông Bắc của nước ta. Nó tiếp nối văn hóa Bắc Sơn trước nó và có mối liên hệ chặt chẽ với các văn hóa đồng đại như văn hóa Phùng Nguyên và văn hóa Hạ Long, một trong những nguồn hợp tạo dựng văn hóa Việt cổ sau này. Những di chỉ đầu tiên của nền văn hóa Mai Pha đã được các nhà khảo cổ học người Pháp như H.Mansuy và M.Colani phát hiện và công bố. Nhưng việc phân lập thành một văn hóa riêng – văn hóa Mai Pha là công lao của các nhà khảo cổ học Việt Nam, trong đó có Nguyễn Cường.

Tác giả đã khảo sát kỹ và rút ra từ 32 địa điểm hậu kỳ đá mới – sơ kỳ kim khí ở Lạng Sơn được 12 địa điểm với những đặc trưng cơ bản ổn định về di tích và di vật để phân lập một văn hóa khảo cổ độc đáo - văn hóa Mai Pha. Ông cũng đã đi sâu khai thác tư liệu 3 di chỉ đã khai quật là Mai Pha, Phia Điểm và Phai Vệ 2, lấy Mai Pha làm trọng tâm để phân tích đối sánh với các địa điểm khai thác đã điều tra, thám sát. Từ đó xác định những địa điểm thuộc văn hóa Mai Pha đưa ra những nhận xét về đặc trưng, niên đại, nguồn gốc của chủ nhân văn hóa Mai Pha; đồng thời đặt văn hóa Mai Pha trong bối cảnh thời đại đá mới ở miền núi Lạng Sơn và các văn hóa đồng đại khác ở Bắc Việt Nam.

“Văn hóa Mai Pha” là công trình đầu tiên tập hợp, phân loại, khảo tả và công bố đầy đủ tư liệu về di tích và di vật ở các địa điểm hậu kỳ đá mới – sơ kỳ kim khí trên đất Lạng Sơn. Tác phẩm đã nêu được đặc trưng phân bố di tích, cấu trúc tầng văn hóa, đặc trưng di vật, nhất là đồ gốm có hoa văn đẹp của văn hóa Mai Pha giúp cho việc nhận diện văn hóa này ở Lạng Sơn một cách khách quan hơn. Tác giả đã xác định nguồn gốc văn hóa Mai Pha từ nhóm các di tích hậu kỳ đá mới Tiền Mai Pha ở Lạng Sơn, mở ra khả năng tìm kiếm cầu nối từ văn hóa Bắc Sơn đến Mai Pha trên đất Lạng Sơn.

Cuốn sách gồm 4 nội dung chính:

Phần I. Đôi nét về tỉnh Lạng Sơn và lịch sử nghiên cứu văn hóa Mai Pha.

Phần II. Những đặc trưng cơ bản của văn hóa Mai Pha.

Phần III. Văn hóa Mai Pha niên đại, nguồn gốc, chủ nhân và đời sống của cư dân.

Phần IV. Văn hóa Mai Pha trong bối cảnh tiền sử Lạng Sơn, Việt Nam và khu vực.

Thư viện Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (số 25 Tông Đản - Hoàn Kiếm - Hà Nội) xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Trang Nhung