Trưng bày là ngôn ngữ riêng của bảo tàng, là phương thức chủ yếu để bảo tàng thực hiện chức năng xã hội của mình nhằm đưa hiện vật ra đối thoại với công chúng bằng các giải pháp, biện pháp khác nhau để cho công chúng có thể tiếp nhận từ hiện vật bảo tàng những thông tin, tri thức, nhận thức khoa học và những giá trị văn hóa, đạo đức, thẩm mỹ.
Trưng bày tạo ra diện mạo, đặc trưng riêng biệt cho từng bảo tàng. Bảo tàng chỉ chính thức xuất hiện với công chúng khi có hệ thống trưng bày. Đánh giá tiềm năng, tầm vóc và vị thế một bảo tàng, người ta lấy số lượng và giá trị các sưu tập mà bảo tàng sở hữu làm thước đo, còn thành công trong hoạt động của một bảo tàng (thể hiện cụ thể qua số lượng và đánh giá của khách thăm quan) lại phụ thuộc vào kết quả hoạt động trưng bày của bảo tàng đó.

GS.TSKH Lưu Trần Tiêu - Chủ tịch Hội đồng Di sản Quốc gia (phải) và TS. Nguyễn Văn Cường - Giám đốc BTLSQG chủ trì hội thảo.
Trưng bày bảo tàng với công tác thu hút khách tham quan là vấn đề quan trọng nhất, mang tính sống còn của bảo tàng. Trưng bày làm sao để có thể thu hút, hấp dẫn nhiều hơn nữa công chúng đến tham quan – điều đó vẫn luôn là một câu hỏi mà đến hôm nay, các bảo tàng ở Việt Nam nói chung và Bảo tàng Lịch sử quốc gia nói riêng vẫn miệt mài đi tìm lời giải thỏa đáng. Trưng bày và thu hút khách tham quan ngay từ những thập niên 80 của thế kỷ trước đã được đặt ra, trong những năm gần đây, ngành bảo tàng đã tổ chức khá nhiều chương trình hội thảo với qui mô lớn, nhỏ tập trung vào vấn đề này, cho thấy tầm quan trọng của công tác trưng bày đối với bảo tàng. Xuất phát từ thực tiễn đó, sáng ngày 8/10/2014, BTLSQG đã tổ chức Hội thảo chuyên đề “Trưng bày bảo tàng với công tác thu hút khách tham quan”.
Tham dự chương trình có sự hiện diện của GS.TSKH Lưu Trần Tiêu - Chủ tịch Hội đồng Di sản Quốc gia; TS. Nguyễn Văn Cường - Giám đốc BTLSQG; TS. Phạm Quốc Quân - Nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam; TS. Vũ Quốc Hiền - Nguyên Phó Giám đốc BTLSQG; TS. Nguyễn Đình Chiến - Nguyên Phó Giám đốc BTLSQG; Ông Đặng Hòa - Nguyên Trưởng phòng Trưng bày Tuyên truyền Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, đại diện các bảo tàng và khu di tích tại Hà Nội cùng các đồng chí lãnh đạo BTLSQG, các đồng chí quản lý, cán bộ các phòng chuyên môn của bảo tàng.

TS. Nguyễn Văn Cường - Giám đốc BTLSQG đang phát biểu đề dẫn tại Hội thảo chuyên đề.
Hội thảo tập trung vào hai vấn đề chính
- Nâng cao nhận thức, khẳng định vị trí, ý nghĩa, vai trò của công tác trưng bày với thu hút khách tham quan trong hoạt động bảo tàng nói chung và đặc biệt là của BTLSQG.
- Đánh giá tình hình nghiên cứu, tổ chức hoạt động trưng bày, thu hút khách tham quan của BTLSQG trong những năm qua, nêu lên những kết quả, kinh nghiệm thành công, đồng thời phân tích nguyên nhân những tồn tại, khó khăn bất cập, đề xuất những phương án giải pháp, định hướng nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động trưng bày, thu hút khách tham quan của BTLSQG hiện nay cũng được phục vụ xây dựng BTLSQG mới trong những năm tới.
Hội thảo đã nhận được 12 tham luận và 10 ý kiến trao đổi, tập trung khẳng định vị trí, ý nghĩa, vai trò quan trọng hàng đầu của công tác trưng bày cũng như những quan tâm trăn trở của những người làm bảo tàng đối với các hoạt động bảo tàng đặc biệt là công tác thu hút khách tham quan của bảo tàng nói chung, Bảo tàng Lịch sử quốc gia nói riêng.

TS. Phạm Quốc Quân - Nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam phát biểu tại hội thảo.
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác trưng bày, trong những năm qua, BTLSQG đã đầu tư, đổi mới trưng bày, tổ chức nhiều cuộc trưng bày, triển lãm chuyên đề, trưng bày lưu động ở trong - ngoài nước, được công chúng đánh giá tích cực. Việc BTLSQG tổ chức hội thảo chuyên đề “Trưng bày bảo tàng với công tác thu hút khách tham quan” đã cho thấy sự trăn trở của lãnh đạo BTLSQG nói riêng và những người làm công tác bảo tàng nói chung, chúng ta hi vọng với những cố gắng nỗ lực đó, trong một tương lai không xa, bảo tàng ở Việt Nam sẽ là một điểm đến lý tưởng, trở thành một nhu cầu thưởng thức văn hóa thiết yếu của đại bộ phận công chúng.
Tin, ảnh: Thu Nhuần – Nguyễn Hương