Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Tham dự chương trình có sự hiện diện của GS.TSKH Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản Quốc gia; ông Nguyễn Hữu Toàn, Phó Cục trưởng, Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; PGS.TS. Đỗ Văn Trụ - Tổng thư ký Hội đồng Di sản Văn hóa Việt Nam; TS. Nguyễn Văn Cường, Giám đốc BTLSQG; TS. Vũ Mạnh Hà, Phó giám đốc BTLSQG; TS. Nguyễn Đình Chiến, nguyên Phó giám đốc BTLSQG; TS. Vũ Quốc Hiền, nguyên Phó giám đốc BTLSQG; TS. Phạm Quốc Quân, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, cùng các bạn đồng nghiệp; trưởng, phó phòng chuyên môn BTLSQG.

Từ trái sang phải, TS. Nguyễn Văn Cường, Giám đốc BTLSQG; GS.TSKH Lưu Trần Tiêu, Chủ tịch Hội đồng Di sản Quốc gia; ông Nguyễn Hữu Toàn, Phó Cục trưởng, Cục Di sản Văn hóa, Bộ VHTTDL chủ trì buổi Hội thảo.

Với tinh thần thẳng thắn, nhìn thẳng vào thực trạng, hội thảo đã đưa ra những tham luận mang tính xây dựng cao, phản ánh chính xác các vấn đề về sưu tầm, bảo quản, trưng bày tài liệu, hiện vật gốc hiện nay tại BTLSQG.

Với hơn 200.000 hiện vật có giá trị, Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện đang là cơ quan đầu ngành về sưu tầm, bảo quản, trưng bày và phát huy các giá trị lịch sử của dân tộc. Tuy nhiên hiện nay hiện vật gốc đang đặt ra nhiều vấn đề như: “cùng một hiện vật được in sao làm lại, được trưng bày ở nhiều bảo tàng khác nhau” mà ví dụ cụ thể nhất là “có tới hai chiếc ấn “Môn hạ sảnh”, một ở Bảo tàng Hà Tĩnh và một ở Bảo tàng Lịch sử quốc gia”, hay như “hiện vật trong kho Bảo tàng Lịch sử quốc gia có một số lượng lớn…các giai đoạn lịch sử từ Đinh - Tiền Lê - Lý - Trần - Hồ - Lê - Mạc - Tây Sơn - Nguyễn về cơ bản tương đối đầy đủ…nhưng còn quá thiếu những hiện vật và sưu tập hiện vật thể hiện đời sống xã hội, những cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của các anh hùng dân tộc… cũng như những hiện vật gắn với những nhân vật lịch sử làm nên những chiến công hào hùng”, Hội thảo cũng tập trung vào một nội dung quan trọng nữa, đó là việc xây dựng, nghiên cứu nguồn thông tin của hiện vật, bởi lượng thông tin của hiện vật càng lớn thì giá trị của hiện vật càng cao, đóng góp không nhỏ cho các công tác chuyên môn của bảo tàng, đặc biệt là công tác tư liệu hóa và số hóa các sưu tập hiện vật…

PGS.TS. Đỗ Văn Trụ - Tổng thư ký Hội đồng Di sản Văn hóa Việt Nam đọc tham luận tại hội thảo.

Ngoài ra hiện vật tư liệu hình ảnh đang được lưu giữ tại BTLSQG, mặc dù đã rất cố gắng, nỗ lực tiến hành sưu tầm, bổ sung vào kho sách và kho tư liệu hình ảnh, tuy nhiên “mảng tài liệu khoa học thuộc nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau, đặc biệt là về khu vực biển đảo, miền Trung, miền Nam…tài liệu thuộc các nền văn hóa thời kỳ Tiền, Sơ sử… thời kỳ phong kiến… nguồn tài liệu khoa học gắn với dân tộc Khơme và các tộc người vùng Tây Nguyên thì hầu như không có”…

Các đại biểu, các bạn bảo tàng đồng nghiệp và cán bộ chuyên môn BTLSQG tại buổi hội thảo.

Song song với việc nêu ra những thực trạng hiện nay, các tham luận cũng đã đề xuất những kiến nghị, giải pháp, phương hướng để giải quyết những vấn đề trên, trong đó tập trung vào các giải pháp như sau:

- BTLSQG cần có một đợt tổng điều tra các sưu tập hiện vật hiện có, nhằm có kế hoạch bổ sung hiện vật vào những giai đoạn lịch sử, những sự kiện lịch sử còn thiếu.

- Cần có những quy chế đủ mạnh và phù hợp để có thể điều chuyển hoặc mượn hiện vật từ các bảo tàng tỉnh và thành phố, bảo tàng chuyên ngành, bảo tàng tư nhân hoặc sưu tập tư nhân về BTLSQG.

- BTLSQG phải thể hiện được sự mới mẻ, độc đáo của nội dung trưng bày và bảo đảm được tính hấp dẫn của thiết kế trưng bày đối với người xem.

Trên thực tế, Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã tiến hành kiểm kê hiện vật trong hai kho hiện vật cơ sở trong hai năm (2012 - 2013), đồng thời tiến hành công tác tư liệu hóa, số liệu hóa các hiện vật sưu tập tập được.

Có thể nói, việc tổ chức hội thảo “Tài liệu, hiện vật gốc và việc xây dựng các sưu tập chuyên đề - vấn đề sống còn của trưng bày bảo tàng”, là việc làm cần thiết hiện nay trong việc đổi mới hơn nữa nội dung trưng bày tại BTLSQG.

Tin, ảnh: Thu Nhuần, Nguyễn Hương