Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam). Sau hơn 80 năm tranh đấu, dân tộc Việt Nam đã thoát khỏi vòng áp bức của chính sách thực dân, phong kiến. Nước Việt Nam đã bước sang một thời kỳ mới. Nhiệm vụ của dân tộc ta trong giai đoạn này là bảo toàn lãnh thổ, giành độc lập hoàn toàn và kiến thiết quốc gia trên nền tảng dân chủ.
Trong cuộc vận động cách mạng thời kỳ trước năm 1945, báo chí cách mạng đã công khai trước quần chúng, tập trung mũi nhọn đấu tranh chống đế quốc, thực dân và tay sai, phản ánh rõ hướng đi đến toàn thắng, khẳng định thắng lợi như một chân lý, một mục tiêu cuối cùng tất yếu sẽ đến.
Trước đây, người chơi cổ ngoạn Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng thường theo lối thưởng ngoạn Trung Hoa, một lối chơi đồ cổ bày đặt trang trí tư gia nào sập gụ, tủ chè, bình phong, đại tự, câu đối, bình hoa... tạo nên vẻ thanh tao, sang trọng, uy nghi của một gia thế vọng tộc, danh gia.
Tranh tuyên truyền, cổ động là một trong những loại hình của mỹ thuật ứng dụng, một trong những phương tiện văn hóa nghệ thuật, đã từng tham gia vào cuộc sống xã hội; chứa đựng, phản ánh những thông tin về lịch sử, văn hóa qua từng thời kỳ lịch sử cách mạng của dân tộc. Hiện nay Bảo tàng Lịch sử quốc gia đang lưu giữ số lượng lớn tranh tuyên truyền, cổ động thuộc nhiều loại hình, gắn với lịch sử cách mạng Việt Nam, trong đó số lượng tranh thuộc giai đoạn sơ khởi của nền mỹ thuật cách mạng (1946-1954) đã lên tới gần 200 bản (gồm cả những bản vẽ mẫu).
Sau 30 năm bôn ba ra đi tìm đường cứu nước và hoạt động ở nước ngoài, ngày 28/1/1941, từ Tĩnh Tây, Trung Quốc, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã về nước để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Cùng về với Bác có đồng chí Phùng Chí Kiên, Lê Quảng Ba, Đặng Văn Cáp, Thế An và đồng chí Hoàng Văn Lộc.
Tại hệ thống trưng bày thường trực Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam đang trưng bày và giới thiệu với công chúng rất nhiều kỷ vật của các chiến sĩ cách mạng đã sử dụng trong cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc và thống nhất đất nước, và một trong số đó là chiếc sắc cốt của anh hùng liệt sỹ Hoàng Lê Kha đã dùng trong những năm 1952 – 1954.
1. Tranh “Trận Tầm Vu”
Từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nhiều hoạt động sưu tầm khảo cổ được diễn ra ở khu vực thành Thăng Long cổ. Nhiều gốm men và đồ đất nung ở đây đã được thu thập về bảo tàng Loui Finot, mà xuất xứ tìm được ở nhiều nơi như Quần Ngựa, Đại yên, Ngọc Hà, Vạn Phúc, Hữu Tiệp, Kim Mã, Cống Vị…mang rõ đặc điểm nghệ thuật thời Lỳ-Trần. Rất nhiều trong số những hiện vật đó được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đăng ký vào hệ thống những bảo vật Quốc gia.
Bảo tàng Lịch sử quốc gia đang lưu giữ nhiều loại hình hiện vật về lịch sử cổ đại, trung đại và cận hiện đại Việt Nam, trong đó có một sưu tập rất quý đó là tranh nghệ thuật về đề tài chiến tranh cách mạng.
Tại hệ thống trưng bày ngoài trời khu vực số 1 Tràng Tiền của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, hiện đang trưng bày hiện vật bia đá, có ký hiệu LSb.23347, bia khắc một mặt, trán bia đề ”Thân cấm khử tệ” nghĩa là (cấm tệ sách nhiễu dân), dựng ngày 12 tháng Tư năm Tân Tỵ, niên hiệu Tự Đức thứ 34 (1881).
Trước những âm mưu và hành động trắng trợn của Pháp, ngày 18, 19/12/1946 Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp mở rộng tại một ngôi nhà ở làng Vạn Phúc – Hà Đông và quyết định phát động toàn quốc kháng chiến vào 20 giờ ngày 19/12/1946.
Trong cuộc đấu tranh giải phóng và bảo vệ độc lập dân tộc lâu dài, gian khổ, oanh liệt của cách mạng Việt Nam, báo chí được coi là một vũ khí cực kỳ quan trọng. Cách mạng đòi hỏi phải có báo chí cách mạng, sinh ra báo chí cách mạng và sử dụng báo chí cách mạng làm vũ khí chiến đấu, thúc đẩy cách mạng Việt Nam phát triển và giành thắng lợi trọn vẹn.