Thứ Bảy, 16/10/2021
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

28/06/2012 16:46 2350
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Trên bước đường gây dựng cơ đồ ở phương Nam của chúa Nguyễn vào thế kỷ XVII - XVIII, Hà Tiên được đánh giá là chiếc cầu nối quan trọng mở đường cho sự phát triển của người Việt xuống vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.

Là một trong bảy xã thôn do Cửu Mạc khai phá vào giữa thế kỷ XVII, Hà Tiên là thị xã nhỏ nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Kiên Giang, phía Bắc giáp Camphuchia; Đông và Nam giáp huyện Kiên Lương; Tây giáp vịnh Thái Lan với đường bờ biển dài 22 km. Cùng với Gia Định và Đồng Nai, Hà Tiên trở thành một trong ba đỉnh của tam giác Việt Nam ở Nam Bộ.

Quần đảo Bà Lụa (Huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang)

Theo sử cũ thì vùng lỵ sở Hà Tiên tục xưng là Mang Khảm hay Phương Thành, trước khi Mạc Cửu đến đã là một cảng khẩu có tàu bè nước ngoài đến buôn bán hoặc ghé qua trên đường di chuyển. Và sau khi đặt chân đến Hà Tiên, việc làm đầu tiên và chủ yếu của ông là mở tiệm hút, trưng mua việc thu thuế hoa chi các sòng bạc lớn để làm giàu. Khi đã trở nên giàu có, Mạc Cửu bắt tay vào việc phát triển kinh doanh buôn bán của Hà Tiên, nhất là việc buôn bán với nước ngoài, mở mang phố chợ, xây dựng thành quách. Ông đã đón nhận thuyền buôn các nước đến buôn bán, đồng thời ông cũng chủ động đặt quan hệ buôn bán với các nước.

Chợ Hà Tiên

Đến thời Mạc Thiên Tứ, kế tục sự nghiệp của Mạc Cửu, Thiên Tứ càng ra sức đẩy mạnh thông thương với nước ngoài. Ngoài ra, ông còn cho xây dựng phố chợ, đường xá, dinh thự, đền miếu... làm cho bộ mặt của phố cảng Hà Tiên được đổi mới, càng trở nên sầm uất với cảnh “đường lối tiếp giáp, phố xá liền lạc, người Việt, người Tàu, người Cao Miên, người Đồ Bà đều theo chủng loại cư trú, ghe thuyền ở sông biển qua lại nơi đây không dứt, thật là một đại đô hội nơi góc biển vậy!”

Cảnh quan Đông Hồ

Vào thế kỷ XVIII, giống như Đồng Nai có Cù Lao Phố, Gia Định có cảng Sài Gòn, Hà Tiên cũng có thương cảng Hà Tiên nổi tiếng. Nơi đây là một thị trấn buôn bán sầm uất, một hải cảng luôn có mặt các tàu buôn phương Tây và các nước Nam Á trong hải trình từ Tây sang Đông và ngược lại. Các mặt hàng như hải sâm, đồi mồi, thịt bò khô, ngà voi... của Hà Tiên từng xuất khẩu qua Trung Quốc. Lúa gạo Hà Tiên cũng từng xuất qua Trung Quốc và nhiều nước Đông Nam Á như Campuchia, Xiêm La, Singapore. Sự kết hợp thương nghiệp với nông nghiệp ấy đã giúp vùng đất này mau chóng trở nên trù phú, thịnh vượng đã thu hút các thương nhân nước ngoài tới buôn bán.

Thương cảng Hà Tiên

Hiện nay, những dấu tích của cảnh “đô hội miền biển” không còn, Hà Tiên không còn ồn ào xô bồ nữa mà trở nên lặng lẽ và yên bình như một làng quê xưa với nét uy nghiêm của những chứng tích lịch sử cùng nét hoang sơ của những tạo tác mà thiên nhiên đã ban tặng cho mảnh đất này.

Mặc dù vậy, hiện nay, khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên bao gồm các phường Tô Châu, Đông Hồ, Bình San, Pháo Đài và xã Mỹ Đức vẫn được ưu tiên phát triển thương mại, xuất nhập khẩu, dịch vụ du lịch với nhiều ưu đãi lớn. Điều này mở ra một tương lai mới cho sự phát triển kinh tế xã hội của Hà Tiên nói riêng, của Kiên Giang nói chung.

Lê Khiêm tổng hợp

Nguồn: Cao Tự Thanh. Hà Tiên quá khứ và tương lai. Tạp chí Xưa và nay 2004, số 266, tr. 21-22

baotanglichsuquocgia

Chia sẻ: