Thứ Hai, 22/07/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

DI SẢN VĂN HÓA BIỂN VIỆT NAM TỪ CÁC CON TÀU ĐẮM
  • 22/01/2019 10:00

DI SẢN VĂN HÓA BIỂN VIỆT NAM TỪ CÁC CON TÀU ĐẮM

Biển Đông có vị trí quan trọng về địa kinh tế, địa chính trị, văn hóa, địa quân sự trong khu vực. Lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã khẳng định một chân lý trường tồn “Dựng nước phải đi đôi với giữ nước”, chân lý đó đã trở thành truyền thống quý báu của dân tộc, là nền tảng quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển bền vững đất nước trong xu thế hội nhập toàn cầu hiện nay.

  • 1013

Về Bình Dương thăm nhà cổ
  • 15/01/2019 10:59

Về Bình Dương thăm nhà cổ

Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ. Cấu trúc địa chất cơ bản là vùng bán sơn địa nhưng có nhiều dạng địa hình tự nhiên như đồi gò, đồng bằng, sông ngòi, rừng nguyên sinh… Nơi đây là vùng đất lý tưởng vì sự đa dạng về thổ nhưỡng và môi trường sinh thái: vừa giàu có về rừng cây gỗ quý nổi tiếng một thời, vừa có chất đất thuận lợi để trồng cây công nghiệp và có cả đồng bằng phù sa màu mỡ.

  • 1434

Sức sống Đông Sơn
  • 11/01/2019 09:09

Sức sống Đông Sơn

Trên mảnh đất hình chữ S Việt Nam hôm nay vào thời Sơ sử, có ba đỉnh cao chói sáng: Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo. Đó là ba nền văn hóa của thời đại Đồng và Sắt sớm, ba tam giác tạo nên ba trạm thu phát cực mạnh trong khu vực Đông Nam Á và xa hơn. Tuy nhiên, trạm thu phát Đông Sơn, theo tôi là dài và rộng hơn cả. Về chiều rộng, xưa nay đã có không ít chuyên khảo đề cập tới những ảnh hưởng qua lại, nhiều chiều tới và đến các nền văn hóa đồng đại với Đông Sơn, nhưng về chiều dài trên dòng sông văn hóa dân tộc, chưa mấy ai đo đếm, hoặc có đo đếm thì cũng chỉ đôi ba hiện tượng, được giải thích bằng việc bảo lưu các yếu tố văn hóa truyền thống1, mà chưa đi tới căn nguyên, bản chất của sự bảo lưu ấy. Vì lẽ đó, cũng bằng cách tiếp cận xưa nay, tôi thử nhìn nghệ thuật Đông Sơn ảnh hưởng như thế nào tới các thế kỷ và triều đại sau đó, ở Việt Nam, theo đó, là bối cảnh địa chính trị, địa văn hóa, tác động tới, khiến cho Đông Sơn có sức sống lâu bền trong truyền thống văn hóa Việt Nam đến như vậy.

  • 827

Hoa văn trang trí trên loại hình thố văn hóa Phùng Nguyên
  • 07/01/2019 15:00

Hoa văn trang trí trên loại hình thố văn hóa Phùng Nguyên

Thố (hay bình hình lẵng hoa) là loại hình di vật đặc biệt trong đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên. Thố có dáng hình trụ tròn, loe xiên từ phần đáy lên phần miệng. Mép miệng bẻ khum vào trong hoặc cắt vát hơi xiên. Một số thố trên phần thân gần miệng có tai (những chiếc tai bên ngoài thành miệng thường bị bong ra, trên nồi miệng loe đáy tròn mép miệng dày thường bị bong phần mép miệng đắp thêm). Quan sát những vết bong thấy rõ ràng người thợ gốm đã tạo phần thân, chân đế, tai… riêng sau đó mới gắn các bộ phận với nhau. Đối với những chân đế hoặc những chiếc tai trên đồ gốm trước khi gắn chân đế hoặc tai người thợ phải cạo bớt đất hoặc khía đất thành rãnh nhỏ và thấm thêm nước trước khi gắn chắp vào hiện vật) và trên tai có lỗ khoan tròn. Chân đế gồm các kiểu thẳng, loe choãi hoặc hơi khum. Hoa văn trang trí theo chiều dọc thân hiện vật.

  • 710


Hoa văn trên bình gốm Hoàng Tân trong nghệ thuật trang trí đồ gốm thời đại Phùng Nguyên
  • 24/12/2018 15:27

Hoa văn trên bình gốm Hoàng Tân trong nghệ thuật trang trí đồ gốm thời đại Phùng Nguyên

Bình gốm Hoàng Tân được phát hiện tại núi Đầu Rằm, xã Hoàng Tân, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh vào năm 1998 do đoàn cán bộ Viện Khảo cổ học (Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia, nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tìm thấy trong nhà dân địa phương trong chuyến điều tra, khảo sát di tích Đầu Rằm. Sau đó bình gốm được sưu tầm và lưu giữ tại Bảo tàng tổng hợp Quảng Ninh và được đặt tên theo địa danh phát hiện là bình gốm Hoàng Tân. Hiện bình gốm Hoàng Tân được trưng bày tại Phòng Tiền sử - Sơ sử của Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh. Đây là hiện vật gốc độc bản, có hình thức độc đáo, là một tác phẩm nghệ thuật gốm nổi tiếng với những mô típ hoa văn trang trí tiêu biểu, sặc sắc của văn hóa Phùng Nguyên, nền văn hóa đạt tới đỉnh cao của kỹ thuật chế tác đồ đá và đồ gốm.

  • 632

Đặng Huyền Thông – Tượng nhân gốm tài hoa thời Mạc
  • 19/12/2018 09:13

Đặng Huyền Thông – Tượng nhân gốm tài hoa thời Mạc

Khi nghiên cứu tài liệu về đồ gốm cổ Việt Nam chúng tôi đã gặp chiếc bình gốm men trắng xám nhạt hiện lưu giữ tại Bảo tàng Hoàng gia nghệ thuật và lịch sử Brussels (Bỉ) có xuất xứ từ Thanh Hóa. Trên bình có khắc dòng chữ Hán: Kiến Hòa tam niên tứ nguyệt chấp nhật Lý thị tác (có nghĩa Họ Lý làm vào ngày 20 tháng 4 năm Kiến Hòa 3, 149. John Stenvenson, 1997). Ở Bảo tàng Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) cũng trưng bày một chiếc bình gốm hoa lam Việt Nam rất đặc biệt. Trên bình có dòng chữ Hán viết bằng men lam xung quanh vai: Đại Hòa bát niên tượng nhân Nam Sách châu Bùi thị hý bút (có nghĩa Tượng nhân họ Bùi, người châu Nam Sách vẽ, niên hiệu Đại Hòa 8, 1450. Nguyễn Đình Chiến, 1999). Khi nghiên cứu các đồ Ngự dụng trong sưu tập Hoàng cung triều Nguyễn lưu giữ tại Bảo tàng lịch sử Quốc gia, chúng tôi cũng gặp nhiều hiện vật có khắc các dòng chữ nói về các tượng nhân như Nguyễn Tận ở Ty Ngân tượng hay vũ khố; Lê Văn Trường, Lê Khương ở Cục tượng ngân phủ Nội tạo. Đây đều là những người thợ tài khéo được lưu danh trên đồ Ngự dụng. (Nguyễn Đình Chiến, 2015). Theo chúng tôi,Tượng nhân là một danh xưng ở các thế kỷ trước đây có thể đồng nghĩa với Nghệ nhân của thời hiện đại. Đặng Huyền Thông là tượng nhân tạo tác đồ gốm thời Mạc mà tên tuổi còn được lưu danh trên nhiều tác phẩm gốm men lam xám. Chính vì vậy, chúng tôi đặt tiêu đề cuốn sách giới thiệu về ông là Đặng Huyền Thông – Tượng nhân gốm tài hoa thời Mạc. Cuốn sách do Bảo tàng lịch sử Quốc gia xuất bản năm 2017, Nhà xuất bản Thanh Niên.

  • 511

Gốm sứ trong tàu cổ Hòn Cau và Cà Mau với giao thương quốc tế Đông Tây (Tiếp theo và hết)
  • 05/12/2018 11:50

Gốm sứ trong tàu cổ Hòn Cau và Cà Mau với giao thương quốc tế Đông Tây (Tiếp theo và hết)

Đề tài hoa văn trang trí trên đồ gốm sứ tàu cổ Cà Mau rất phong phú theo truyền thống Trung Quốc và theo yêu cầu đặt hàng của châu Âu, thể hiện bằng các kỹ thuật in khuôn, khắc, vẽ lam dưới men, vẽ màu trên men và sự kết hợp các hình thức:

  • 662


Gốm sứ trong tàu cổ Hòn Cau và Cà Mau với giao thương quốc tế Đông Tây
  • 12/11/2018 15:15

Gốm sứ trong tàu cổ Hòn Cau và Cà Mau với giao thương quốc tế Đông Tây

(Phần 1) Trong khoảng thời gian 1990-2002 ở vùng biển Việt Nam đã khai quật khảo cổ học 5 con tàu cổ chở hàng hoá gốm sứ của Việt Nam, Trung Quốc và Thái Lan, niên đại từ thế kỷ XV– XVIII. Năm 2008, chúng tôi đã xuất bản cuốn sách giới thiệu kết quả nghiên cứu bước đầu về các chủng loại đồ gốm sứ trong 5 con tàu cổ này (Nguyễn Đình Chiến - Phạm Quốc Quân, 2008).

  • 414