Thứ Năm, 17/10/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History


Dấu triện son thời Sơn Tây
  • 10/10/2019 11:25

Dấu triện son thời Sơn Tây

Cho đến nay, di sản văn hoá vật chất thời Tây Sơn (1788-1802) tuy còn lại không nhiều nhưng đã được các nhà nghiên cứu sử học và bảo tàng tập hợp, công bố ở nhiều nơi (Nguyễn Đình Chiến, 2011: tr. 14-17). Trong bài này chúng tôi tập trung giới thiệu về các dấu triện son thời Tây Sơn với các niên hiệu Quang Trung, Cảnh Thịnh và Bảo Hưng..

  • 71

Kết quả nghiên cứu, khai quật di tích Ủng Thành
  • 08/10/2019 10:51

Kết quả nghiên cứu, khai quật di tích Ủng Thành

Nhằm có thêm nhận thức đầy đủ hơn về di tích Ủng Thành - Đoài Môn, năm 2003, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là BTLSQG) cùng Sở Văn hoá - Thông tin Hà Nội phối hợp đào thám sát và khai quật di tích ủng Thành - Đoài Môn (phường Cống Vị, quận Ba Đình, Hà Nội), diện tích 100m2.

  • 38

Nhìn lại táng tục Mường cổ
  • 25/09/2019 09:50

Nhìn lại táng tục Mường cổ

I. Đầu năm 1979, Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) khai quật khu mộ mường ở Mường Thàng, xã Dũng Phong, huyện Kỳ Sơn (Hà Sơn Bình). Đây là một trong bốn khu mộ mường lớn ở Hòa Bình cũ đã được xác định niên đại vào khoảng thế kỷ 15 - 171.

  • 88

Cổ vật thời Tây Sơn (1788 – 1802)
  • 16/09/2019 09:59

Cổ vật thời Tây Sơn (1788 – 1802)

Cuối thế kỷ XVII bước sang đầu thế kỷ XVIII, chế độ phong kiến Việt Nam bước vào giai đoạn khủng hoảng toàn diện và sâu sắc. Đất nước bị nội chiến chia cắt, đời sống nhân dân (chủ yếu là nông dân) vô cùng cực khổ. Phong trào nông dân khởi nghĩa bùng nổ liên tiếp, đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa nông dân Tây Sơn. Cuộc khởi nghĩa nổ ra 1771 và nhanh chóng phát triển mạnh mẽ, tiến tới đánh tan các thế lực phong kiến cát cứ, đưa đất nước vào ổn định. Thành tựu lớn nhất của khởi nghĩa nông dân Tây Sơn chính là đã dẹp yên được thù trong, đánh thắng giặc ngoài và thống nhất đất nước. Con người tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn, anh hùng dân tộc kiệt xuất Nguyễn Huệ là người tổ chức và lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống xâm lược Xiêm (1784) và quân Thanh (1789), lập nên những chiến công oanh liệt Rạch Gầm – Xoài Mút ở miền Nam, Đống Đa – Thăng Long ở miền Bắc..

  • 118

Nghệ thuật trang trí gạch thời Mạc
  • 10/09/2019 08:44

Nghệ thuật trang trí gạch thời Mạc

Kiến trúc thời Mạc gồm hai loại hình: kiến trúc cung điện, thành quách và kiến trúc dân gian. Kiến trúc cung điện, thành quách thời Mạc có mặt ở các di tích kinh đô như Thăng Long (Hà Nội), Dương Kinh (Hải Phòng và di tích thành nhà Mạc ở nhiều nơi khác. Kiến trúc dân gian bao gồm các loại hình di tích như đình, đền, chùa, quán đạo, miếu, am thờ… được xây dựng ở khắp nơi mà tập trung chủ yếu trong các làng quê. Đây cũng là thời kỳ có sự tham gia hưng công đóng góp của vua, quan lại và tầng lớp quý tộc vào các công trình kiến trúc đó. Công việc xây dựng nhiều, sự phát triển mạnh mẽ các loại hình gạch mà đặc biệt là những viên gạch trang trí hoa văn đã tạo nên những sắc thái khác nhau trong các công trình kiến trúc thời Mạc. Trên cơ sở hệ thống tư liệu từ văn bia, các phát hiện khảo cổ học và khảo sát một số di tích kiến trúc dân gian hiện còn ở Hà Nội, bài viết giới thiệu đôi nét về trang trí trên gạch trong các di tích kiến trúc dân gian thời Mạc nhằm tìm hiểu nghệ thuật trang trí kiến trúc cũng như mỹ thuật Việt Nam thời kỳ này.

  • 108

Di tích Đấu Đong Quân (Ủng Thành-Đoài Môn)
  • 04/09/2019 10:57

Di tích Đấu Đong Quân (Ủng Thành-Đoài Môn)

Quanh Hà Nội ngày nay, đâu đó trong dân gian vẫn còn nhắc tới những cái tên phản ánh dấu vết của các Đấu Đong Quân, như đoạn đê đường La Thành (nơi giao nhau giữa phố Láng Hạ - và phố La thành). Trên thực địa chẳng còn dấu tích gì nhưng dân làng Giảng Võ, đặc biệt là những người già vẫn còn nhắc tới Đấu Đong Quân. Mọi người đều truyền nhau hiểu rằng đó là một tường vây bằng đất đắp cao quá đầu người. Theo lời kể, khi xưa tuyển lính, quân lính vào đứng kín trong đó để ước lượng xem có khoảng bao nhiêu người ? Khi tổng kiểm tra quân số người ta cho lính vào đứng đầy trong đó rồi nhân với số lần lính xếp vào là sẽ biết được số lượng quân lính đã tuyển dụng.

  • 150

Suy nghĩ về mộ thời Lý
  • 28/08/2019 09:45

Suy nghĩ về mộ thời Lý

Trong khi các mộ táng thời kỳ phong kiến độc lập ở Việt Nam như Trần – Lê – Nguyễn tìm thấy không ít, khiến có thể phần nào nhận định và khôi phục được táng thức của từng thời đại – cho dù chỉ ở tầng lớp trên của xã hội đương thời – thì mộ táng thời Lý vẫn còn một khoảng trống lớn, gây bao nỗi băn khoăn cho giới nghiên cứu khảo cổ học nói chung và khảo cổ học lịch sử nói riêng. Chẳng lẽ đó là một thực tế, khi mà triều đại lịch sử này tồn tại đến hai trăm năm có lẻ? Vì lý do ấy, tôi mong được giãi bày suy nghĩ tuy còn nặng về giả thiết của mình về mộ táng thời Lý để các đồng nghiệp quan tâm, cùng nhau tìm thêm tư liệu khả dĩ và chắc chắn hơn, đặng làm sáng tỏ nỗi băn khoăn đã đeo đẳng theo tôi suốt mười mấy năm qua.

  • 780

Hướng tới xây dựng bản đồ văn hoá Sa Huỳnh trước thách thức Bảo tồn và phát triển
  • 12/08/2019 09:59

Hướng tới xây dựng bản đồ văn hoá Sa Huỳnh trước thách thức Bảo tồn và phát triển

Sa Huỳnh - một văn hoá khảo cổ phát triển rực rỡ vào thời Sơ sử ở miền trung Việt Nam. Những di tích và di vật đầu tiên nền văn hoá này được phát hiện cách đây hơn một thế kỷ (1909 - 2019). Trải hơn 110 năm nghiên cứu, nhiều phương diện của văn hoá Sa Huỳnh đã được làm rõ, qua đó cho thấy nó chính là cơ sở vật chất của một nhà nước sơ khai ở miền Trung Việt Nam. Song, vẫn còn đó nhiều vấn đề cần tiếp tục được đầu tư nghiên cứu, bởi nội hàm của nền văn hoá này hết sức đa dạng và phong phú. Nghiên cứu về Sa Huỳnh không chỉ giúp chúng ta nhận thức rõ giá trị vô giá của khối di sản văn hoá phản ánh một giai đoạn lịch sử dân tộc xa xưa, mà qua đó còn góp phần định hướng đối với việc phát triển kinh tế - xã hội hôm nay.

  • 80

Giới thiệu sưu tập gốm sứ Việt Nam trưng bày tại Bảo tàng Đại học Quốc gia Singapore
  • 09/08/2019 13:40

Giới thiệu sưu tập gốm sứ Việt Nam trưng bày tại Bảo tàng Đại học Quốc gia Singapore

Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á nơi tiếp giáp với nhiều nước trong khu vực nên ngay từ rất sớm, gốm sứ Việt Nam đã có mối giao lưu và giao thương với nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á. Từ thế kỷ 15 gốm sứ Việt Nam đã xuất khẩu đi nhiều nước khác trong khu vực và trên thế giới. Trong chương trình nghiên cứu tại Đại học Quốc gia Singapore năm 2010, tôi có cơ hội được tham quan trưng bày sưu tập gốm sứ Đông Nam với chủ đề: “Gốm sứ Đông Nam Á: Ánh sáng mới trên đồ gốm cổ” diễn ra từ ngày 14 tháng 11 năm 2009 đến ngày 25 tháng 7 năm 2010. Trong sưu tập triển lãm trưng bày lần này, các sản phẩm gốm sứ Đông Nam Á phát hiện ở Singapore từ những năm 1960, 1970 cho đến nay đã được giới thiệu đến công chúng. Sưu tập trưng bày hơn 300 hiện vật là sản phẩm lò gốm có niên đại từ thế kỷ 9-10 đến thế kỷ 19-20 ở các nước Đông Nam Á bao gồm: Miến Điện, Khơ-me, Việt Nam, Thái Lan, Indonesia...

  • 208