Thứ Ba, 19/02/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa
  • 19/02/2019 09:33

Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa

Kể từ mùa xuân Mậu Dần 1698 khi Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh được Chúa Nguyễn Phúc Chu cử vào nam kinh lược, “ lấy đất Nông Nại làm phủ Gia Định, lập xứ Đồng Nai làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Gòn…” đến nay đã hơn 300 năm. Ba trăm năm với bao biến cố thăng trầm, dấu tích của Sài Gòn xưa đã dần nhạt phai dưới lớp bụi thời gian. “Vật đổi sao dời”, đây đó còn lưu lại một vài ngôi đình, chùa miếu, lăng mộ … đã qua sửa chữa tu bổ nhiều lần dù có làm mất dần nét cổ kính nhưng phần nào còn thể hiện sự lưu tâm gìn giữ. Lần theo sử sách và một vài dấu tích, chúng tôi đi tìm lại một “Sài Gòn Xưa” lâu nay chưa được nhiều người biết đến. Đó là một làng nghề nổi tiếng đã từng góp phần cho sự phát triển của vùng đất này: Xóm Lò gốm.

  • 12

Những nét cơ bản về loại hình gốm trong văn hóa Phùng Nguyên
  • 15/02/2019 09:48

Những nét cơ bản về loại hình gốm trong văn hóa Phùng Nguyên

Đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên có sự phong phú và đa dạng về loại hình và hoa văn trang trí. Bình là loại hình đồ đựng chiếm tỷ lệ tương đối lớn và các mô típ hoa văn trang trí trên loại hình đồ đựng này khá phong phú và đa dạng. Kết quả những đợt khai quật di chỉ Xóm Rền (xã Phù Ninh, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ) đã cho chúng ta những nhận biết tương đối đầy đủ về các kiểu bình gốm xuất hiện trong văn hóa Phùng Nguyên. Về hình dáng, chúng tôi tạm chia thành 5 kiểu:

  • 53

Sưu tập đèn cổ trong hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
  • 13/02/2019 09:06

Sưu tập đèn cổ trong hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Cách ngày nay hàng chục vạn năm, loài người đã biết đến lửa và sử dụng lửa để phục vụ đời sống của mình. Họ đã biết cách tạo ra lửa, giữ lửa, duy trì ngọn lửa. Một trong những bước tiến quan trọng trong việc kiểm soát và chế ngự lửa là khi đèn được phát minh. Ở Việt Nam, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy những chiếc đèn có niên đại từ hàng ngàn năm trước. Với bàn tay tài hoa và sự sáng tạo, các thế hệ người Việt Nam đã tạo ra những chiếc đèn đa dạng về chất liệu, kiểu dáng, kích thước mang giá trị sử dụng và giá trị thẩm mỹ, nghệ thuật cao. Đèn không chỉ dùng để giữ lửa phục vụ đời sống sinh hoạt mà còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tôn giáo, tín ngưỡng, gắn bó với các không gian tâm linh của người Việt Nam.

  • 54

Đồ gốm hoa lam Việt Nam thế kỷ 15-16
  • 28/01/2019 10:02

Đồ gốm hoa lam Việt Nam thế kỷ 15-16

Từ những năm 70 của thế kỷ 20, chúng ta đã biết đến những đồ gốm sứ Việt Nam qua các phát hiện tàu cổ bị chìm ở vùng biển Đông Nam Á. Những đồ gốm sứ Việt Nam cũng thường được tìm thấy cùng đồ gốm sứ Trung Quốc và Thái Lan. Tuy nhiên, chúng t­­­a lại chưa thấy có một con tàu nào chỉ chuyên chở đồ gốm sứ Việt nam riêng biệt. Trong khi đó, nhiều bảo tàng trong khu vực Đông Nam Á và Đông Á công bố những sưu tập đồ gốm sứ Việt Nam xuất khẩu có chất lượng cao. Điều đó chứng minh rằng đã có nhiều đồ gốm Việt Nam được xuất khẩu ra khu vực này từ những thế kỷ trước.

  • 201

DI SẢN VĂN HÓA BIỂN VIỆT NAM TỪ CÁC CON TÀU ĐẮM
  • 22/01/2019 10:00

DI SẢN VĂN HÓA BIỂN VIỆT NAM TỪ CÁC CON TÀU ĐẮM

Biển Đông có vị trí quan trọng về địa kinh tế, địa chính trị, văn hóa, địa quân sự trong khu vực. Lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã khẳng định một chân lý trường tồn “Dựng nước phải đi đôi với giữ nước”, chân lý đó đã trở thành truyền thống quý báu của dân tộc, là nền tảng quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển bền vững đất nước trong xu thế hội nhập toàn cầu hiện nay.

  • 222

Về Bình Dương thăm nhà cổ
  • 15/01/2019 10:59

Về Bình Dương thăm nhà cổ

Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ. Cấu trúc địa chất cơ bản là vùng bán sơn địa nhưng có nhiều dạng địa hình tự nhiên như đồi gò, đồng bằng, sông ngòi, rừng nguyên sinh… Nơi đây là vùng đất lý tưởng vì sự đa dạng về thổ nhưỡng và môi trường sinh thái: vừa giàu có về rừng cây gỗ quý nổi tiếng một thời, vừa có chất đất thuận lợi để trồng cây công nghiệp và có cả đồng bằng phù sa màu mỡ.

  • 266

Sức sống Đông Sơn
  • 11/01/2019 09:09

Sức sống Đông Sơn

Trên mảnh đất hình chữ S Việt Nam hôm nay vào thời Sơ sử, có ba đỉnh cao chói sáng: Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo. Đó là ba nền văn hóa của thời đại Đồng và Sắt sớm, ba tam giác tạo nên ba trạm thu phát cực mạnh trong khu vực Đông Nam Á và xa hơn. Tuy nhiên, trạm thu phát Đông Sơn, theo tôi là dài và rộng hơn cả. Về chiều rộng, xưa nay đã có không ít chuyên khảo đề cập tới những ảnh hưởng qua lại, nhiều chiều tới và đến các nền văn hóa đồng đại với Đông Sơn, nhưng về chiều dài trên dòng sông văn hóa dân tộc, chưa mấy ai đo đếm, hoặc có đo đếm thì cũng chỉ đôi ba hiện tượng, được giải thích bằng việc bảo lưu các yếu tố văn hóa truyền thống1, mà chưa đi tới căn nguyên, bản chất của sự bảo lưu ấy. Vì lẽ đó, cũng bằng cách tiếp cận xưa nay, tôi thử nhìn nghệ thuật Đông Sơn ảnh hưởng như thế nào tới các thế kỷ và triều đại sau đó, ở Việt Nam, theo đó, là bối cảnh địa chính trị, địa văn hóa, tác động tới, khiến cho Đông Sơn có sức sống lâu bền trong truyền thống văn hóa Việt Nam đến như vậy.

  • 266

Hoa văn trang trí trên loại hình thố văn hóa Phùng Nguyên
  • 07/01/2019 15:00

Hoa văn trang trí trên loại hình thố văn hóa Phùng Nguyên

Thố (hay bình hình lẵng hoa) là loại hình di vật đặc biệt trong đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên. Thố có dáng hình trụ tròn, loe xiên từ phần đáy lên phần miệng. Mép miệng bẻ khum vào trong hoặc cắt vát hơi xiên. Một số thố trên phần thân gần miệng có tai (những chiếc tai bên ngoài thành miệng thường bị bong ra, trên nồi miệng loe đáy tròn mép miệng dày thường bị bong phần mép miệng đắp thêm). Quan sát những vết bong thấy rõ ràng người thợ gốm đã tạo phần thân, chân đế, tai… riêng sau đó mới gắn các bộ phận với nhau. Đối với những chân đế hoặc những chiếc tai trên đồ gốm trước khi gắn chân đế hoặc tai người thợ phải cạo bớt đất hoặc khía đất thành rãnh nhỏ và thấm thêm nước trước khi gắn chắp vào hiện vật) và trên tai có lỗ khoan tròn. Chân đế gồm các kiểu thẳng, loe choãi hoặc hơi khum. Hoa văn trang trí theo chiều dọc thân hiện vật.

  • 248


Hoa văn trên bình gốm Hoàng Tân trong nghệ thuật trang trí đồ gốm thời đại Phùng Nguyên
  • 24/12/2018 15:27

Hoa văn trên bình gốm Hoàng Tân trong nghệ thuật trang trí đồ gốm thời đại Phùng Nguyên

Bình gốm Hoàng Tân được phát hiện tại núi Đầu Rằm, xã Hoàng Tân, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh vào năm 1998 do đoàn cán bộ Viện Khảo cổ học (Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Quốc gia, nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tìm thấy trong nhà dân địa phương trong chuyến điều tra, khảo sát di tích Đầu Rằm. Sau đó bình gốm được sưu tầm và lưu giữ tại Bảo tàng tổng hợp Quảng Ninh và được đặt tên theo địa danh phát hiện là bình gốm Hoàng Tân. Hiện bình gốm Hoàng Tân được trưng bày tại Phòng Tiền sử - Sơ sử của Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh. Đây là hiện vật gốc độc bản, có hình thức độc đáo, là một tác phẩm nghệ thuật gốm nổi tiếng với những mô típ hoa văn trang trí tiêu biểu, sặc sắc của văn hóa Phùng Nguyên, nền văn hóa đạt tới đỉnh cao của kỹ thuật chế tác đồ đá và đồ gốm.

  • 230