Thứ Tư, 20/03/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

04/03/2019 20:31 194
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Thố (hay bình hình lẵng hoa) là loại hình di vật đặc biệt trong đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên. Thố có dáng hình trụ tròn, loe xiên từ phần đáy lên phần miệng. Mép miệng bẻ khum vào trong hoặc cắt vát hơi xiên.

 Một số thố trên phần thân gần miệng có tai (những chiếc tai bên ngoài thành miệng thường bị bong ra, trên nồi miệng loe đáy tròn mép miệng dày thường bị bong phần mép miệng đắp thêm). Quan sát những vết bong thấy rõ ràng người thợ gốm đã tạo phần thân, chân đế, tai… riêng sau đó mới gắn các bộ phận với nhau. Đối với những chân đế hoặc những chiếc tai trên đồ gốm trước khi gắn chân đế hoặc tai người thợ phải cạo bớt đất hoặc khía đất thành rãnh nhỏ và thấm thêm nước trước khi gắn chắp vào hiện vật) và trên tai có lỗ khoan tròn. Chân đế gồm các kiểu thẳng, loe choãi hoặc hơi khum. Hoa văn trang trí theo chiều dọc thân hiện vật.

Trong các di chỉ Phùng Nguyên, Lũng Hòa, Gò Hội, Xóm Rền... phát hiện được một số thố có thể phục nguyên dáng. 

 Chiếc thố phát hiện trong đợt khái quật lần thứ hai di chỉ Xóm Rền là một tiêu bản đẹp, chất liệu mịn màu đỏ sẫm. Miệng loe, mép miệng vuốt gần nhọn, ngoài có gờ mỏng cách mép miệng 0,7cm. Từ mép miệng ở khoảng cách 2,4cm có hai lỗ tròn (đường kính 0,8cm), song song, đối xứng nhau, có quai nhưng đã bị vỡ chỉ còn lại dấu vết đắp thêm quai vào. Thân trang trí hoa văn hai hàng chữ S ngả đều đặn, theo chiều dọc thân, song song nhau chạy vòng quanh thân
 

Thố phát hiện trong đợt khai quật Xóm Rền lần thứ ba có phần miệng loe thẳng, chân đế choãi. Phần gần mép miệng và chân đế có các đường gờ nổi. Hoa văn khắc vạch chấm dải hình tam giác đối xứng trang trí theo băng ngang.

 
Thố phát hiện trong đợt khai quật Xóm Rền lần thứ tư  miệng loe khum, có quai ngang, chân đế choãi, có một gờ nổi gần mép miệng. Từ gờ nổi xuống đáy là các băng khắc vạch in chấm, chữ C và in chấm theo từng ô  dọc thân. Chân đế không trang trí hoa văn
 
Những chiếc thố Lũng Hòa có dạng hình trụ, miệng loe, đáy bằng, chân đế choãi, một số ít trang trí hoa văn khắc vạch, còn lại hầu như không trang trí hoa văn
 

Thố là loại hình di vật phát hiện khá nhiều trong các di chỉ thuộc văn hóa Phùng Nguyên. Bên cạnh những nét tương đồng, loại hình di vật này trong các di chỉ cũng có sự khác biệt. Thố di chỉ Xóm Rền có chất liệu mịn hơn thố các di chỉ Lũng Hòa, Phùng Nguyên. Hình dạng thố di chỉ Xóm Rền tròn đẹp, có dạng loe thẳng từ đáy đến gần mép miệng bẻ cong khum vào trong. Trong khi đó thố các di chỉ Lũng Hòa, Phùng Nguyên đường nét thô hơn, thường là loe hơi cong, thân và chân thường phân thành hai phần rõ rệt. Hoa văn trên thố di chỉ Xóm Rền phong phú, đa dạng và đẹp mắt còn hoa văn trên thố các di chỉ Lũng Hòa, Phùng Nguyên không có hoặc có rất ít và đơn giản. 

TS. Bùi Thị Thu Phương 
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa

Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa

  • 19/02/2019 09:33
  • 311

Kể từ mùa xuân Mậu Dần 1698 khi Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh được Chúa Nguyễn Phúc Chu cử vào nam kinh lược, “ lấy đất Nông Nại làm phủ Gia Định, lập xứ Đồng Nai làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Gòn…” đến nay đã hơn 300 năm. Ba trăm năm với bao biến cố thăng trầm, dấu tích của Sài Gòn xưa đã dần nhạt phai dưới lớp bụi thời gian. “Vật đổi sao dời”, đây đó còn lưu lại một vài ngôi đình, chùa miếu, lăng mộ … đã qua sửa chữa tu bổ nhiều lần dù có làm mất dần nét cổ kính nhưng phần nào còn thể hiện sự lưu tâm gìn giữ. Lần theo sử sách và một vài dấu tích, chúng tôi đi tìm lại một “Sài Gòn Xưa” lâu nay chưa được nhiều người biết đến. Đó là một làng nghề nổi tiếng đã từng góp phần cho sự phát triển của vùng đất này: Xóm Lò gốm.

Bài viết khác

Về những cây đèn đồng hậu Đông Sơn

Về những cây đèn đồng hậu Đông Sơn

  • 26/02/2019 15:50
  • 247

Đầu thế kỷ trước, nhà khảo cổ học Thụy Điển O.Janse phát hiện ra cây đèn đồng hình người ở Thanh Hóa vào năm 1935, rồi sau đó 24 năm, ông cho ra mắt cuốn bút ký khảo cổ học nổi danh: Bí mật cây đèn hình người, đã đưa ông và tác phẩm nghệ thuật này có mặt trong hầu hết các văn liệu khảo cổ học về văn hóa Đông Sơn.