Chủ Nhật, 26/05/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

15/02/2019 09:48 728
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Đồ gốm văn hóa Phùng Nguyên có sự phong phú và đa dạng về loại hình và hoa văn trang trí. Bình là loại hình đồ đựng chiếm tỷ lệ tương đối lớn và các mô típ hoa văn trang trí trên loại hình đồ đựng này khá phong phú và đa dạng. Kết quả những đợt khai quật di chỉ Xóm Rền (xã Phù Ninh, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ) đã cho chúng ta những nhận biết tương đối đầy đủ về các kiểu bình gốm xuất hiện trong văn hóa Phùng Nguyên. Về hình dáng, chúng tôi tạm chia thành 5 kiểu:

Loại I: Bình miệng loe, phần thân phình tròn đều, đáy tròn, cách mép miệng khoảng 1,3cm - 1,5cm có một đường gờ nổi, trên trang trí khía rãnh. Phần cổ trang trí hoa văn khắc vạch hình chữ S, trong khung chữ S có các nét phẩy ngắn, bên dưới băng hoa văn chữ S là một dải băng ngang miết nhẵn giữa hai đường chỉ chìm hoặc hoa văn khắc vạch những hình tam giác đối chiều. Phần thân gần đáy có văn thừng. Đây là kiểu bình chiếm số lượng chính trong loại hình bình.

 
 
Loại II: Bình miệng loe, cổ thắt, miệng loe xiên, thành miệng hơi khum hình vành khăn. Phần vai không trang trí hoa văn. Từ phần hông đến đáy có văn thừng. Bình kiểu này chiếm số lượng ít.
 

Loại III: Miệng loe, có hai quai dọc đối xứng nhau. Trên mỗi quai có bốn mấu. Bình kiểu này chiếm số lượng ít.

 

Loại IV: Bình có chân đế, miệng loe, cổ ngắn và thắt eo, chân đế cao loe choãi, có gờ nổi cao ở gần mép chân đế. Phần cổ và vai trang trí hoa văn khắc vạch kết hợp chấm dải.

 

Loại V: Bình miệng vuông, phần miệng bình tạo thành bốn cạnh vuông, giữa hơi võng xuống. Phần thân trang trí in văn ô vuông, khắc vạch kết hợp chấm dải. Đây là loại bình có hình dáng lạ, phát hiện trong mộ táng di chỉ Lũng Hòa, chưa phát hiện thêm được ở bất kỳ địa điểm nào của văn hóa Phùng Nguyên.

 

Hoa văn trang trí theo bố cục băng dải. Trên phần vai của bình loại I thường được trang trí các vành hoa văn kết hợp nhau.

Hoa văn khắc vạch hình chữ S đơn hoặc các đường cong phóng khoáng trong kết hợp những nét phẩy ngắn hoặc hoa văn khắc vạch những đường thẳng song song đối chiều nhau tạo thành những hình tam giác đối chiều.

Hoa văn khắc vạch các hình tam giác đối chiều nhau gồm kiểu những hình tam giác đối chiều đơn thuần, cứ tuần tự một hàng vạch chéo xuôi lại đến một hàng vạch chéo ngược, lại một hàng vạch chéo xuôi liên tục cho đến hết, chiếm số lượng nhiều thứ hai. Những hình tam giác đối chiều này được tạo bằng cách khắc vạch bằng que một đầu nhọn hoặc một đầu tù.

Sự phong phú và đa dạng về kiểu loại bình và hoa văn trang trí là một điểm nhấn của bình gốm văn hóa Phùng Nguyên. Sự phong phú và đa dạng này cũng chính là thể hiện một phần tư duy và khả năng sáng tạo của người thợ gốm Phùng Nguyên.

 TS.Bùi Thị Thu Phương

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa

Xóm Lò Gốm Sài Gòn xưa

  • 19/02/2019 09:33
  • 903

Kể từ mùa xuân Mậu Dần 1698 khi Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh được Chúa Nguyễn Phúc Chu cử vào nam kinh lược, “ lấy đất Nông Nại làm phủ Gia Định, lập xứ Đồng Nai làm huyện Phước Long, dựng dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Gòn…” đến nay đã hơn 300 năm. Ba trăm năm với bao biến cố thăng trầm, dấu tích của Sài Gòn xưa đã dần nhạt phai dưới lớp bụi thời gian. “Vật đổi sao dời”, đây đó còn lưu lại một vài ngôi đình, chùa miếu, lăng mộ … đã qua sửa chữa tu bổ nhiều lần dù có làm mất dần nét cổ kính nhưng phần nào còn thể hiện sự lưu tâm gìn giữ. Lần theo sử sách và một vài dấu tích, chúng tôi đi tìm lại một “Sài Gòn Xưa” lâu nay chưa được nhiều người biết đến. Đó là một làng nghề nổi tiếng đã từng góp phần cho sự phát triển của vùng đất này: Xóm Lò gốm.

Bài viết khác

Sưu tập đèn cổ trong hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Sưu tập đèn cổ trong hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

  • 13/02/2019 09:06
  • 818

Cách ngày nay hàng chục vạn năm, loài người đã biết đến lửa và sử dụng lửa để phục vụ đời sống của mình. Họ đã biết cách tạo ra lửa, giữ lửa, duy trì ngọn lửa. Một trong những bước tiến quan trọng trong việc kiểm soát và chế ngự lửa là khi đèn được phát minh. Ở Việt Nam, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy những chiếc đèn có niên đại từ hàng ngàn năm trước. Với bàn tay tài hoa và sự sáng tạo, các thế hệ người Việt Nam đã tạo ra những chiếc đèn đa dạng về chất liệu, kiểu dáng, kích thước mang giá trị sử dụng và giá trị thẩm mỹ, nghệ thuật cao. Đèn không chỉ dùng để giữ lửa phục vụ đời sống sinh hoạt mà còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tôn giáo, tín ngưỡng, gắn bó với các không gian tâm linh của người Việt Nam.