Thứ Tư, 20/11/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

11/09/2019 10:05 244
Điểm: 5/5 (2 đánh giá)
Bảo tàng là cơ quan giáo dục công cộng, là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của mỗi quốc gia, dân tộc và là điểm đến quen thuộc của công chúng khi họ có nhu cầu tìm hiểu, khám phá tri thức hoặc chiêm ngưỡng di sản. Hiện nay, bảo tàng không chỉ đơn thuần là nơi trưng bày, triển lãm hiện vật đây còn là không gian đặc biệt mà công chúng được tương tác, trải nghiệm, khám phá trực tiếp với hiện vật và các khâu công tác cụ thể của bảo tàng. Theo đó, các hoạt động giáo dục bảo tàng đã từng bước đổi mới, sáng tạo để kết nối hiện vật với công chúng; kết nối công tác trưng bày, sưu tầm, quản lý, bảo quản hiện vật với công tác giáo dục và công chúng.

 

Toàn cảnh chương trình giáo dục về công tác bảo quản

Trong hoạt động bảo tàng thì bảo quản hiện vật là một khâu nghiệp vụ quan trọng có nhiệm vụ gìn giữ đặc điểm, tính chất và giá trị nguyên gốc của hiện vật. Là “hành động bảo tồn, bảo vệ, bảo tồn khỏi sự mất mát, hư hại, xuống cấp hoặc sự xâm phạm” của các tác động bên ngoài đến hiện vật. Mục tiêu chính của công tác bảo quản là tất cả các bảo tàng phải gìn giữ hiện vật trong tình trạng càng ổn định càng tốt”(1). Để thực hiện công việc này đỏi hỏi cán bộ bảo quản phải đảm bảo các quy chuẩn nghề nghiệp, về các quy định chặt chẽ về các yếu tố môi trường, nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm... đối với từng loại hình, chất liệu hiện vật khác nhau.

 

Một góc trưng bày các dụng cụ bảo quản và quản lý hiện vật

Với mục tiêu kết nối công tác bảo quản với công tác giáo dục công chúng, Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã sớm nghiên cứu, khai thác kiến thức lý luận và quy trình bảo quản lồng ghép vào trong các hoạt động giáo dục, trải nghiệm tại bảo tàng. Từ năm 2002 đến nay, Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã trở thành một địa chỉ quen thuộc của các cán bộ giáo dục, cán bộ bảo quản, các học sinh, sinh viên đến từ các bảo tàng, di tích, trường học khác nhau trên đất nước Hàn Quốc với 42 chương trình giáo dục về bảo quản hiện vật bảo tàng­(2). Kết quả điều tra công chúng của bảo tàng cho thấy, khách tham quan và tham gia các chương trình giáo dục bảo tàng ngày càng đông, nhưng tỷ lệ % công chúng hiểu được những công đoạn, quy trình cần thực hiện để sưu tầm, bảo quản hiện vật từ di tích đến trưng bày bảo tàng còn rất hạn chế. Xuất phát từ thực tế đó, Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã nghiên cứu, xây dựng và tổ chức các chương trình giáo dục và các lớp học/ trải nghiệm về công tác bảo quản cho các đối tượng công chúng có nhu cầu khám phá, tìm hiểu, trải nghiệm các công đoạn trong quy trình bảo quản hiện vật bảo tàng. Chương trình thường diễn ra trong 3 ngày với các hoạt động cụ thể như:

1: Giới thiệu tổng quan chung về nghiệp vụ bảo tàng, quy trình bảo quản, dụng cụ bảo quản

2: Trải nghiệm bảo quản, phục chế, đóng gói, lưu giữ hiện vật

3: Tham quan, trao đổi chuyên môn nghiệp vụ trực tiếp tại các kho bảo quản của bảo tàng.

 

Cán bộ bảo quản thuyết trình giới thiệu về kiến thức chuyên môn

 

Kết hợp giữa tìm hiểu khám phá với tham quan thực tế kho bảo quản

Trong nội dung chương trình, các kiến thức lý luận về nghiệp vụ, quy trình bảo quản, quy chuẩn nghề nghiệp của cán bộ bảo quản được giới thiệu, chia sẻ với công chúng thông qua sự phối hợp giữa cán bộ bảo quản và cán bộ giáo dục:

... “Bảo quản hiện vật là sự gìn giữ hiện vật nguyên vẹn, lưu giữ tối đa các đặc điểm, tính chất nguyên gốc của hiện vật. Nhiệm vụ của người làm công tác bảo quản là cố gắng nghiên cứu, áp dụng và thực hiện các biện pháp tốt nhất để gìn giữ, bảo quản hiện vật; cố gắng loại trừ các tác nhân ảnh hưởng, làm hư hại hiện vật; làm chậm lại quá trình hư hỏng hiện vật do điều kiện tự nhiên, môi trường khí hậu tác động... Nếu không thực hiện tốt công tác bảo quản thì các khâu công tác khác của bảo tàng (đặc biệt là trưng bày và giáo dục) sẽ bị ảnh hưởng, tác động không nhỏ” (3)...

 
 

Thực hành bảo quản hiện vật chất liệu giấy và chất liệu vải

Những lý thuyết đó đó được lồng ghép, truyền tải, tái hiện thông qua các hoạt động tương tác trải nghiệm cụ thể và những người tham gia được “hóa thân” thành cán bộ bảo tàng thực hiện các công đoạn trong quy trình bảo quản, phục chế hiện vật… Từ đó, họ có thể hiểu cụ thể hơn, chi tiết hơn về bảo quản là gì? Quy trình bảo quản hiện vật bảo tàng là như thế nào? Các cán bộ bảo quản hàng ngày làm những công việc gì ở bảo tàng… Đặc biệt, chỉ có trong chương trình này, công chúng mới có cơ hội được tham quan các phòng kho bảo quản của bảo tàng mà những khách tham quan thông thường không được tiếp cận, chiếm ngưỡng.

 

Trao đổi nghiệp vụ bảo quản tại kho bảo quản chất liệu vải

 

Trao đổi thực tế tại kho bảo quản hiện vật chất liệu gỗ

Việc khai thác nghiệp vụ bảo quản và hiện thực hóa thành hoạt động trải nghiệm để giáo dục, truyền bá tri thức khoa học bảo quản tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã được những người làm công tác bảo tàng và đông đảo công chúng đón nhận. Với những hiệu quả to lớn đó, hàng năm Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã đổi mới, đa dạng hóa các nội dung trải nghiệm trong mô hình này, sau đó nhân rộng tới bảo tàng, di tích, trường học từ trung ương tới địa phương. Chương trình này đã nhận được những hiệu ứng tích cực từ đông đảo các đối tượng công chúng. Đặc biệt hơn, những người từng tham gia chương trình này, khi trở về cơ quan đơn vị của mình có thể áp dụng mô hình và truyền thụ kiến thức đã được học vào thực tế của từng bảo tàng, di tích tới các thế hệ trẻ. Đó là những thế hệ học sinh, sinh viên những chủ nhân tương lai của đất nước. Các em được sinh ra và lớn trong điều kiện kinh tế và công nghệ phát triển, các em sẽ khó hình dung được những khó khăn và những quy định chặt chẽ trong việc gìn giữ, bảo quản cổ vật có giá trị để bảo tồn lịch sử, văn hóa truyền thống, qua đó khơi dậy niềm đam mê khoa học bảo tàng và gợi mở cho thế hệ trẻ những định hướng nghề nghiệp mới trong tương lai.

 
 

  Phòng máy giám định và thí nghiệm hóa học

Thiết nghĩ, việc kết nối từ bảo quản đến các chương trình giáo dục thực sự một “sân chơi” trí tuệ, khoa học mà các bảo tàng, di tích có thể kế thừa, học hỏi và áp dụng để giúp công chúng hiểu hơn về nghiệp vụ bảo quản, về giá trị hiện vật tại các bảo tàng, di tích từ đó góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản, giá trị di sản của mỗi quốc gia, dân tộc.

 

Lê Liên

Tài liệu tham khảo:

(1). Cẩm nang Bảo tàng, Gary Edson- David Dean, Bảo tàng Cách Mạng, 2001, Trang 199.

(2). Báo cáo thường niên, Bảo tàng Quốc gia Dân gian Hàn Quốc, 2015-2018.

(3). Tài liệu giáo dục Expert Education Museum, Bảo tàng Quốc gia Dân gian Hàn Quốc, 2019.

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Bài viết khác

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: 60 năm gìn giữ, phát huy Di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh (Phần 2 và hết)

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: 60 năm gìn giữ, phát huy Di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh (Phần 2 và hết)

  • 26/08/2019 09:44
  • 170

3.Bảo tàng Lịch sử quốc gia với công tác gìn giữ, phát huy giá trị di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh.