Thứ Tư, 27/10/2021
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

23/08/2013 09:35 4068
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Cách mạng tháng Tám (1945) thành công là kết tinh của 15 năm đấu tranh kiên cường, gian khổ của toàn Đảng, toàn dân và phong trào cách mạng từ khắp mọi miền Tổ quốc. Bằng sự kiện nhân dân Hà Nội giành chính quyền ngày 19-8-1945, toàn bộ hệ thống cai trị của địch ở sào huyệt bị tê liệt và sụp đổ, tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân các địa phương khác tiến lên đánh đổ chính quyền cơ sở của địch, lập chính quyền cách mạng…

Khi nghe tin phát xít Nhật đầu hàng Đồng Minh, Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên- Huế triệu tập hội nghị cán bộ đoàn toàn, theo chủ trương khởi nghĩa , quyết định chọn huyện Phú lộc để phát động giành chính quyền, tạo điều kiện thuận lợi để Huế tiến hành khởi nghĩa. Ngày 20-8-1945, các đồng chí: Tố Hữu, Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Duy Trinh thuộc đoàn cán bộ của Trung ương đã đến Huế để trực tiếp chỉ đạo khởi nghĩa. Ủy ban Khởi nghĩa tại Huế thành lập trong ngày 20-8 do đồng chí Tố Hữu làm Chủ tịch. Tối ngày 21-8, Ủy ban Khởi nghĩa tổ chức hội nghị cán bộ, phổ biến kế hoạch tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền ở Huế vào ngày 23-8-1945: xây dựng kế hoạch huy động các lực lượng quần chúng ở các huyện tập trung về Huế và quần chúng thành phố tham gia mít tinh tuần hành trong ngày 23-8; lực lượng vũ trang bao gồm các đội tự vệ, đôi lính bảo an ta đã nắm được, và học viên Trường Thanh niên tiền tuyến làm nhiệm vụ bảo vệ quần chúng tuần hành và cuộc mít tinh.

Nhân dân Thừa Thiên- Huế tham gia giành chính quyền và kéo vào cửa Thượng Tứ (Đông Nam Môn, Kinh thành Huế), ngày 23/8/1945.

Đêm ngày 22-8, Bảo Đại- vị vua cuối cùng của triều đại bù nhìn phải đầu hàng trước áp lực của cuộc khởi nghĩa, đã tuyên bố: “Nhường quyền lãnh đạo quốc gia cho Việt Minh”. Không những vậy, Ủy ban khởi nghĩa yêu cầu Bảo Đại báo tin cho Nhật biết: triều đình đã giao toàn bộ binh quyền cho cách mạng và yêu cầu các tỉnh trưởng giao quyền cho Việt Minh; giao lại cho chính quyền cách mạng đội lính khố vàng với tất cartrang bị vũ khí, đạn dược. Đồng thời, chính quyền cách mạng bảo đảm an toàn tính mạng và quyền công dân của Bảo Đại, tài sản trong hoàng cung trở thành tài sản quốc gia.

16 giờ ngày 23-8-1945, tại sân vận động Huế, hàng vạn nhân dân Thừa Thiên- Huế tập trung hàng ngũ dưới rừng cờ đỏ sao vàng. Đồng chí Tố Hữu đọc diễn văn nêu rõ tầm vóc, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa và tuyên bố: Từ nay chính quyền thuộc về tay nhân dân; giới thiệu Ủy ban Nhân dân cách mạng lâm thời do ông Tôn Quang Phiệt làm Chủ tịch. Sau đó, Phái đoàn Trung ương do ông Trần Huy Liệu làm trưởng đoàn đã vào Huế tiếp nhận sự thoái vị của Bảo Đại. Cuộc khởi nghĩa lật đổ vương triều Nguyễn tại Huế đã chấm dưt được chế độ quân chủ chuyên chế suy tàn, nhu nhược, bảo thủ và phản tiến bộ đã tồn tại hàng nghìn năm.

Thắng lợi của các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội, Huế và rất nhều nơi khác tại miền Bắc và miền Trung đã tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn. Chấp hành mệnh lệnh khởi nghĩa của Ủy ban kháng chiến toàn quốc và kế hoạch của Xứ ủy Nam Kỳ, đêm 24-8-1945, quần chúng cách mạng ở Sài Gòn-Chợ Lớn và các tỉnh lân cận đã mang theo vũ khí, dùng mọi phương tiện, kéo về nội thành tham gia khởi nghĩa giành chính quyền. Lực lượng đoàn viên công đoàn và thanh niên tiền phong có mặt ở mọi nơi sẵn sàng chiếm lĩnh những mục tiêu được phân công. Từ 19 giờ ngày 24-8, lực lượng khởi nghĩa đã chiếm sở công anm nhà ga, bưu điện, nhà đèn, quận, bót...Đến 22 giờ, Tráng đoàn Lê Lai thuộc Thanh niên Tiền Phong chiếm được dinh Khâm Sai, cờ đỏ sao vàng được kéo lên. Cuộc tiến chiếm “Soái phủ Nam Kỳ” không vấp phải sự kháng cự, do phần lớn quan chức đã tham gia Thanh niên Tiền Phong. Khi chiếm Sở Mật thám Ca-ti-nat, quân địch kháng cự yếu ớt và bị quân ta đè bẹp.


Nhân dân Sài Gòn biểu tình giành chính quyền trên đại lộ Nô Rô Đôm ngày 25/8/1945.

Sáng sớm ngày 25-8, hơn 1 triệu nhân dân của Sài Gòn- Chợ Lớn và các tỉnh lân cận ồ ạt kéo vào nội thành. Khí thế cách mạng sục sôi khắp Sài Gòn, cờ đỏ sao vàng tràn ngập phố, người dân hô vang các khẩu hiệu: “Việt Nam hoàn toàn độc lập!”, “Tất cả chính quyền về tay Việt Minh”, “Mặt trận Việt Minh muôn năm”… 13 giờ ngày 25-8, Chủ tịch Ủy ban Hành chính lâm thời Nam Bộ Trần Văn Giàu đã long trọng tuyên bố trong cuộc mít tinh trước dinh Đốc lý Sài Gòn (trụ sở UBND Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay): Chế độ Cộng hòa dân chủ thành lập tại Nam Bộ Việt Nam…Những người tham gia cuộc mít tinh đều hân hoan trước thắng lợi vẻ vang của cuộc khởi nghĩa. Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở Sài Gòn là sự kết hợp tài tình của đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, một cuộc nổi dậy đồng loạt ở cả nông thôn và thành thị, và đòn quyết định là cuộc khởi nghĩa tại nội thành. Cuộc khởi nghĩa ở Sài Gòn có ý nghĩa quyết định tới cuộc khởi nghĩa của các tỉnh còn lại ở miền Nam.

Trong vòng 15 ngày (14-28-8-1945), Cách mạng Tháng Tám (1945) đã liên tục diễn ra trong cả nước và giành được các thắng lợi to lớn, đưa chính quyền thực sự về tay nhân dân. Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với toàn bộ quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời. Cách mạng tháng Tám (1945) thành công đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi, chấm dứt chế độ thực dân phong kiến tồn tại hàng nghìn năm trên đất nước ta, mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc: nhân dân Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới- kỷ nguyên của độc lập dân tộc, bình đẳng và tiến bộ xã hội .

Chu Lộc- Phương Thảo (tổng hợp)

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Đồng chí Xuân Thủy với báo Suối Reo và báo Cứu Quốc

Đồng chí Xuân Thủy với báo Suối Reo và báo Cứu Quốc

  • 18/06/2019 10:06
  • 2135

* Làm báo Suối Reo trong nhà tù Sơn La

Bài viết khác

Kỷ niệm 68 năm Cách mạng tháng Tám (8/1945-8/2013)- Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội và các vùng lân cận (P4).

Kỷ niệm 68 năm Cách mạng tháng Tám (8/1945-8/2013)- Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội và các vùng lân cận (P4).

  • 19/08/2013 14:51
  • 3420

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công- đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội có vai trò quyết định cục diện cách mạng trên cả nước, khẳng định con đường giải phóng dân tộc của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Hồ Chủ tịch là tất yếu, đúng đắn.