Thứ Tư, 18/05/2022
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

17/09/2010 17:08 1332
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Với vương triều Lý, kinh đô nước Ðại Việt đã chuyển từ Hoa Lư ra Ðại La, nơi "ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước...", với tên gọi mới là Thăng Long - rồng bay lên. Trải qua nhiều biến thiên của lịch sử, Thăng Long từng bước được xây dựng, củng cố về mọi mặt, xứng đáng là trung tâm chính trị - quân sự, kinh tế, văn hóa - xã hội của cả nước. Tiếp sau nhà Lý, nhà Trần (1226 - 1400), đã tiếp nhận, củng cố nền tảng mà nhà Lý đã tạo dựng; mặt khác, khơi dậy và phát huy thế mạnh về vị trí, địa hình của chốn kinh đô, giúp cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên của quân dân ta giành được thắng lợi vẻ vang.

Với vương triều Lý, kinh đô nước Ðại Việt đã chuyển từ Hoa Lư ra Ðại La, nơi "ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước...", với tên gọi mới là Thăng Long - rồng bay lên. Trải qua nhiều biến thiên của lịch sử, Thăng Long từng bước được xây dựng, củng cố về mọi mặt, xứng đáng là trung tâm chính trị - quân sự, kinh tế, văn hóa - xã hội của cả nước. Tiếp sau nhà Lý, nhà Trần (1226 - 1400), đã tiếp nhận, củng cố nền tảng mà nhà Lý đã tạo dựng; mặt khác, khơi dậy và phát huy thế mạnh về vị trí, địa hình của chốn kinh đô, giúp cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên của quân dân ta giành được thắng lợi vẻ vang.

Về chính trị - quân sự: Nửa đầu thế kỷ 13, nước Ðại Việt vừa bước qua cuộc chuyển giao quyền lực từ tay nhà Lý về tay nhà Trần. Trong vòng 30 năm (1258 - 1288), đế chế Mông - Nguyên đã ba lần xâm lược nước ta, với mưu đồ chiếm vị trí chiến lược của Ðại Việt để bành trướng khắp vùng Ðông - Nam Á. Tổng số quân lính mà chúng huy động lên tới hơn 130.000 người. Ngay từ lần kháng chiến thứ nhất năm 1258, theo sự chỉ huy của Thái sư Trần Thủ Ðộ, quân dân ta đã tạm thời rút khỏi Thăng Long, thực hiện kế sách "thanh dã" (vườn không nhà trống), không để cho giặc có cơ hội tiếp cận nguồn lương thực, của cải sẵn có trong kinh thành. Giặc đến Thăng Long chỉ còn thấy một tòa thành trống rỗng, với tù binh để lại chính là mấy tên sứ giả do chúng cử sang. Kế sách "thanh dã" đã bảo tồn toàn vẹn lực lượng của quân dân ta, chờ thời cơ tốt thuận lợi thì nghênh chiến giành lấy thắng lợi. Trận quyết chiến chiến lược trên sông Bạch Ðằng vào năm 1288 đã chấm dứt hoàn toàn âm mưu thôn tính Ðại Việt của đế chế Nguyên - Mông. Từ đó, nhân dân ta lại được sống trong thanh bình, vua tôi đồng lòng xây dựng đất nước.

Về kinh tế: Dưới thời Trần, nền kinh tế công thương nghiệp thành thị bắt đầu hình thành và phát triển. Là trung tâm kinh tế lớn nhất lúc bấy giờ, Thăng Long tập trung đông đảo đội ngũ thị dân tham gia buôn bán, sinh sống. Tiếp nối sự nghiệp xây dựng, củng cố đê điều đã có từ triều Lý, các vua nhà Trần đặt ra chức quan trông coi việc đắp đê gọi là "hà đê sứ". Hằng năm sau vụ mùa, triều đình lệnh cho quân sĩ đắp đê, hào, giúp đỡ nhân dân, trong đó đặc biệt chú trọng đến đê sông Hồng.

Về văn hóa - xã hội: Khoa thi Thái học sinh được tiến hành từ năm 1239, rồi theo lệ, cứ bảy năm tổ chức một lần. Ðến năm 1247, triều đình đặt danh hiệu Tam khôi cho ba người đỗ đầu là: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa. Từ năm 1253, nhà Trần chuyển nhà Thái học vốn chỉ dành cho các hoàng tử và con cháu quan lại thành Quốc học viện, thu hút những người học giỏi xuất thân từ tầng lớp bình dân.

Vua quan nhà Trần là những người có tinh thần thượng võ. Ðể đào tạo ra các tướng lĩnh vừa có khả năng chỉ huy và tham mưu, vừa có kỹ thuật chiến đấu nhanh nhạy, sắc bén, năm 1253, Vua Trần Thái Tông cho lập Giảng Võ đường. Chính từ ngôi trường võ bị này đã sản sinh ra nhiều vị tướng xuất sắc, có đóng góp lớn cho cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên.

Thời Trần, kinh thành Thăng Long tiếp tục được xây dựng và mở mang, củng cố. Năm 1243, nhà vua hạ lệnh đắp lại vòng thành giữa - Hoàng thành, đặt ra tên mới là Phượng Thành. Các cổng thành được xây dựng kiên cố theo mẫu tam quan gồm có một cổng chính giữa và hai cổng phụ ở hai bên, phía trên có lầu gác. Trong Cấm thành có các cung điện riêng biệt: cung Quan Triều (nơi ở của nhà vua), cung Thánh Từ (nơi ở của Thái Thượng hoàng sau khi truyền ngôi cho con), điện Diên Hiền (nơi nhà vua làm việc), điện Tập Hiền (nơi họp mặt các quan và danh sĩ), điện Diên Hồng (nơi đã diễn ra hội nghị họp bàn giữa nhà vua và các vị bô lão về đường lối "hòa hay chiến" khi đất nước lâm nguy)... Thành Thăng Long được quy hoạch thành hai khu vực: khu vực thành mang tính chất hành chính; khu vực thị là nơi ở của nhân dân, bố trí thành từng phường, tập trung theo ngành nghề sản xuất. Sinh hoạt văn hóa của Thăng Long tập trung vào những ngày đầu năm, ngày hội mùa. Trong triều đình, các đội ca múa, đánh vật, đá cầu được lập ra, chuyên phục vụ trong các hoạt động mang tính giải trí, vui chơi. Gần 200 năm nắm giữ quyền điều hành, quản lý đất nước, các vua triều Trần đã có nhiều đóng góp lớn đối với dân tộc, đặc biệt trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ quốc gia. Kinh đô Thăng Long trải qua hai triều đại Lý - Trần đang ngày càng thể hiện rõ vị thế của mình trên cả hai phương diện: quân sự và hành chính, xứng đáng là trung tâm chính trị - kinh tế- văn hóa xã hội của đất nước.

THANH TIÊU
nhandan.com.vn

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Khát vọng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước di nguyện cuối cùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước lúc Người “đi xa” (Phần 2 và hết)

Khát vọng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước di nguyện cuối cùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước lúc Người “đi xa” (Phần 2 và hết)

  • 12/07/2019 08:46
  • 3648

Nền độc lập dân tộc tồn tại không được bao lâu, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa. Ngày 23 tháng 9 năm 1945, chúng nổ súng đánh chiếm Nam Bộ sau đó mở rộng ra cả nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng quyết định phát động cuộc kháng chiến toàn quốc.

Bài viết khác

Sắc Phong với người Hà Nội

Sắc Phong với người Hà Nội

  • 17/09/2010 16:53
  • 1497

Không phải vì danh lợi, đó là câu chuyện về sự thôi thúc tìm hiểu nguồn cội, là sự nâng niu bản sắc, khẳng định và lưu giữ những giá trị lịch sử tưởng như rất dễ bị lướt qua giữa cuộc sống hiện đại.