Thứ Sáu, 27/11/2020
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

14/07/2020 07:41 229
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc hiện đang lưu giữ hơn 4000 hiện vật văn hóa dân gian có giá trị, phản ánh đời sống vật chất, tinh thần phong phú, đa dạng của người dân Hàn Quốc(1). Hàng năm, bảo tàng thường xuyên tổ chức các trưng bày chuyên đề nhằm giới thiệu những hiện vật, sưu tập độc đáo về đời sống đương đại của người dân nơi đây và cả những câu chuyện về “nghề bảo tàng” một công việc đòi hỏi sự tâm huyết và trình độ chuyên môn cao của những cán bộ làm công tác trưng bày, giáo dục hay bảo quản hiện vật tại các bảo tàng.

Trong các trưng bày chuyên đề năm 2020, “Ký ức kẹo cao su” một trưng bày chuyên đề về công tác bảo quản được giới thiệu tại Không gian Thí nghiệm khoa học bảo tồn của Bảo tàng dân gian Quốc gia Hàn Quốc đã thực sự thu hút được sự quan tâm của đông đảo công chúng(2).

 
 
Sưu tập hiện vật kẹo cao su gốc khi Bảo tàng mới tiếp nhận

Theo các tài liệu nghiên cứu, kẹo cao su là một dạng kẹo mềm, để nhai không nuốt, giúp thơm miệng và tạo sự tự tin cho người sử dụng. Loại kẹo này có nguồn gốc từ thời Hy Lạp cổ đại; phát triển qua nhiều giai đoạn khác nhau và đến nay, kẹo cao su đã trở thành sản phẩm quen thuộc được người dân trên khắp thế giới ưa chuộng(3). Có lẽ hầu hết ai trong mỗi chúng ta cũng đã từng sử dụng loại kẹo này như một thói quen trong đời sống hàng ngày, nhưng mấy ai nghĩ rằng kẹo cao su sẽ được lưu giữ, bảo quản và trưng bày như một sưu tập hiện vật bảo tàng với nhiều điều mới lạ, hấp dẫn?

Trên cơ sở hơn 190 hiện vật kẹo cao su có niên đại từ những năm 1970 -1980 được người dân Hàn Quốc thu thập, đóng gói trong những chiếc túi nhựa Vinyl và tặng lại cho Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc(4); các chuyên gia bảo tàng đã tiến hành đóng gói, phân loại, bảo quản phục chế và kết hợp tổ chức trưng bày về công tác bảo quản với chủ đề “Ký ức kẹo cao su”. Điểm độc đáo và ấn tượng nhất của triển làm này không chỉ ở chỗ lần đầu tiên các sản phẩm kẹo cao su được lựa chọn để trưng bày mà còn ở sự lồng ghép, kết nối và giới thiệu về công tác bảo quản hiện vật tới công chúng trong một trưng bày chuyên đề tại Bảo tàng.

 

Tái hiện quy trình bảo quản trong không gian trưng bày

 
 
 Sưu tập kẹo cao su sau khi bảo quản, phục chế

Thông qua trưng bày, công chúng đã phần nào hiểu được công việc và quy trình bảo quản trị liệu hiện vật kẹo cao su với các bước cụ thể:

- Quan sát hiện trạng ban đầu của hiện vật;

- Phân loại và bóc tách hiện vật (tách khô lớp giấy gói hiện vật, tách ướt lớp màng bọc bên trong của giấy gói hiện vật, tách lớp kẹo cao su bị nóng chảy);

- Phân tích thành phần kết dính giữa giấy bọc và màng mỏng bên trong;

- Gia cố, phục chế các bộ phận bị hư hại theo chuẩn nghiệp vụ bảo quản.

Theo đánh giá của các chuyên gia bảo quản trị liệu Hàn Quốc, chất liệu Vinyl (5) đang dùng để đựng kẹo cao su sau là loại vật liệu có khả năng gây hại đến cấu trúc bên trong và thiết kế bao bì của các hiện vật. Bởi trong điều kiện nhiệt độ nóng, ẩm sẽ tác động trực tiếp đến lớp nhựa vinyl, làm chảy kẹo cao su bên trong đồng thời làm hư hại đến lớp vỏ bọc bên ngoài. Mà lớp vỏ gói kẹo là lại là yếu tố quan trọng để các nhà nghiên cứu xác định chất liệu, tuổi thọ, chủng loại hiện vật cũng như mẫu mã thiết kế của thị trường kẹo cao su trong từng giai đoạn khác nhau. Trên cơ sở phân tích thành phần, cấu tạo và bộ phận cần bảo quản trị liệu loại hiện vật độc đáo này, các cán bộ bảo quản của bảo tàng đã chú trọng vào hai yếu tố:

1. Lựa chọn vật liệu để thay thế cho thành phần kẹo cao su bên trong bị nóng chảy không còn nguyên vẹn.

2. Lựa chọn chất liệu tương đồng để bảo quản, phục chế lớp vỏ kẹo bên ngoài.

Với thành phần vật lý, hóa học tương thích, nguyên liệu giấy Park Yeopji(5) và chất kết dính Paraffin Wax(6) đã được sử dụng để bảo quản trị liệu cho sưu tập kẹo cao su. Sau khi hoàn thành quá trình phục chế hiện vật, các chuyên gia bảo tàng đã tiếp tục phát huy nguồn tư liệu về công tác bảo quản và chuyện nghề “curator” trong trưng bày “Ký ức kẹo cao su” với các không gian trưng bày: Sưu tập kẹo cao su nguyên gốc; Sưu tập hiện vật kẹo cao su sau bảo quản trị liệu; Sưu tập nguyên liệu, đạo cụ để bảo quản kẹo cao su... Đặc biệt, một video dài 2,27 phút về quy trình phục chế các bộ phận hiện vật bị hư hại và cách thức trị liệu bằng các vật liệu thay thế được giới thiệu tới công chúng đã tạo “dấu ấn” đặc biệt trong tổng thể không gian trưng bày(7).

 

Một góc không gian triển lãm “Ký ức kẹo cao su”

Trưng bày “Ký ức kẹo cao su” tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc không chỉ khơi gợi những “ký ức một thời về kẹo cao su” mà còn giúp công chúng hiểu hơn về hành trình hiện vật và câu chuyện “nghề bảo quản” một nghề đặc biệt mà công chúng ít có cơ hội tìm hiểu, khám phá. Hơn thế nữa, trưng bày đã góp phần gợi mở, định hướng nghề nghiệp cho công chúng nói chung và những người yêu thích công việc sưu tầm những tri thức về khoa học bảo quản và cách thức lưu trữ các sản phẩm đương đại bằng nguyên liệu an toàn, không tổn hại đến hiện vật để có thể sử dụng chúng như những hiện vật bảo tàng trong tương lai./.

Lê Liên

(1): National Folk Museum of Korea, 2009, Tr.126, 127.

(2), (4): Material Report about Conservation process of gum wrapping paper of National Folk Museum of Korea, 2019.

(3): Tổng hợp từ Wikipia và các tài liệu nghiên cứu về Kẹo cao su

(5): Park Yeopji: là loại giấy có tuổi thọ, độ bền cao; khả năng chống ẩm tốt nên thường được sử dụng để làm giấy gói kẹo, gói thuốc lá...; giấy in sách từ điển hoặc để giấy để ghi chép, lưu trữ các văn bản truyền thống của người dân Hàn Quốc.

(6): Paraffin Wax là loại chất liệu sáp nến, có độ phủ bóng, không hòa tan trong nước, không bị thay đổi dưới tác động của môi trường nóng ẩm. Chất liệu này thường được dùng để kết dính những bộ phận có yêu cầu chỉ số chống thấm cao. 

(7): Website Bảo tàng Dân gian quốc gia Hàn Quốc: https://nfm.go.kr/

 

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ: