Thứ Sáu, 16/04/2021
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

10/09/2014 15:46 1618
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Các chức năng chính của bảo tàng gồm: nghiên cứu, bảo tồn, trưng bày, tư liệu hóa và sưu tầm các hiện vật quốc gia. Năm 1895, Geo Brown Goode đã miêu tả bảo tàng như một tổ chức có chức năng bảo quản hiện vật để nâng cao kiến thức hay cách tiếp cận của người dân. Bảo tàng cũng là tổ chức thích hợp cho quảng bá văn hóa thông qua những hoạt động thuộc về văn hóa, lịch sử và nghệ thuật của nó. Do vậy, bảo tàng là một sản phẩm của du lịch di sản bởi nó cung cấp những trải nghiệm đáng nhớ và mang tính giáo dục đối với khách thăm quan địa phương cũng như du khách quốc tế.

Antonio Guerreiro, giám đốc Nhân loại học xã hội, văn hóa và bảo tàng, (EHESS), chuyên gia nghiên cứu về văn hóa vật chất, nghệ thuật, biểu diễn ở Malaysia, Indonésia. Ông nghiên cứu những bộ sưu tập của bảo tàng trong thế giới Ấn độ giáo, tham gia vào các dự án trưng bày, dự án dài và ngắn hạn, nghiên cứu về đồ dệt may và các giá trị văn hóa dân tộc tại các vùng này. Ông đã giới thiệu cho chúng tôi cách nhìn nhận về các bảo tàng vừa được mở cửa và đổi mới, đó là: Bảo tàng Hoàng gia Perak, Bảo tàng Sarawak ở Liên bang Malaysia.

Liên bang Malaysia

Đánh giá các bảo tàng quốc gia ở các bang khác nhau thuộc Liên bang Malaysia đã phác họa một hình ảnh mới cho lịch sử văn hóa của đất nước này. Thật vậy, hoạt động tại những bảo tàng ở đây được đổi mới một cách cơ bản từ 5 năm nay. Thực tế, cách trưng bày tranh ảnh, lời thuyết minh trưng bày, các chú thích cũng được viết lại ở Bahasa Malaysia và bằng tiếng Anh. Hai bảo tàng nói đến dưới đây thể hiện rõ xu hướng đổi mới, đó là Bảo tàng Hoàng gia Perak ở bán đảo và Bảo tàng Hoàng gia Sarawak ở Kuching, Đông Malaysia, trên đảo Bornéo.

Bảo tàng Hoàng gia Perak ở Taiping.

Bảo tàng Hoàng gia Perak

Bảo tàng Hoàng gia Perak ở Malaysia đã mở cửa lại sau thời gian nâng cấp, chỉnh lý đồng bộ cách đây 2 năm. Ra đời năm 1883, đây là một bảo tàng sớm nhất trưng bày về dân tộc học và lịch sử tự nhiên gắn với một công trình xây dựng theo phong cách thuộc địa cũ, bảo tàng Perak.

Người quản lý bảo tàng đầu tiên là Leonard Wray Junior. Ông đã cho trưng bày một sưu tập hiện vật về nền văn hóa vật chất của người Orang Asli và người Malai, dưới tên gọi là Aboriginal and Malayan crafts. Bên cạnh việc giới thiệu chung về lịch sử và kinh tế của vương quốc Hồi giáo Perak (ảnh, bản đồ,…), ông cũng sở hữu nhiều bộ sưu tập khác. Thủ pháp nghệ thuật và các phối cảnh mới làm nổi bật phần trưng bày khái quát về nền văn hóa của người Malai ở Perak, thông qua các chủ đề khác nhau (cưới hỏi, nghề thủ công, sản xuất, gốm sứ, vv). Người Orang Asli (được dịch là “những cư dân đầu tiên”) - đó là các cư dân bản xứ: người Negrito và người Senoi) được giới thiệu nhiều hơn so với các tộc người khác ở Bán đảo. Một số tủ kính cũ từ thời thuộc địa vẫn được sử dụng và được trang trí bằng các banner ảnh; nhiều hiện vật về dân tộc học được giới thiệu ngoài tủ kính cùng các bản đồ treo tường khổ lớn rất sống động.

Bảo tàng Hoàng gia Sarawak

Bảo tàng Hoàng gia Sarawak

Bảo tàng Sarawark, trưng bày những vấn đề đặc trưng của miền Đông Malaysia, điều mà không có ở vùng Bán đảo. Công trình ban đầu của bảo tàng nổi tiếng này nằm trong khu vườn được quy hoạch dưới thời vua Raja thứ hai Charles Brooke (từ năm 1888) ở Sarawak; Ông xây dựng Bảo tàng theo phong cách Anh- Nóc-măng. Bảo tàng Sarawak hiện nay bao gồm các khu trưng bày chuyên đề nằm tại thủ phủ của bang, Kuching và qua 3 bảo tàng địa phương ở Niah (Bintulu), ở Baram và ở Limbang.

Hiện nay, ở Kuching, 6 toà nhà được xây dựng do Cục các bảo tàng Sarawak quản lý, giới thiệu về các chủ đề: dân tộc học, lịch sử tự nhiên, đạo Hồi, lịch sử các dân tộc Trung Quốc, đồ dệt may, dầu mỏ. Khu vườn bao quanh các tòa nhà bảo tàng xen kẽ nhiều cột đá kelirieng ấn tượng của người Kajang ở Baluy (Belaga), cùng với các phòng trưng bày về gốm sứ, nhân khẩu học, lịch sử của Bang từ năm 1982.

Với tư cách là một trung tâm nghiên cứu đa ngành, Bảo tàng Sarawak đã tiến hành các cuộc khai quật khảo cổ học tại nhiều di chỉ trong Bang; Bảo tàng cũng phụ trách việc bảo tồn giá trị các di sản phi vật thể (văn học truyền miệng, âm nhạc, nghệ thuật sân khấu) cùng với việc xây dựng các bộ sưu tập hiện vật tiêu biểu của các dân tộc khác nhau (Dayak, Malai, Trung Quốc). Từ đầu những năm 1970, các giám đốc kế nhiệm: Benedict Sandin, Lucas Chin, P. M. Kedit, Sanib Said và G. Ipoi Datan, mỗi người theo cách của riêng họ, đã đầu tư nâng cấp tòa nhà trưng bày và phát triển các hoạt động của bảo tàng.

Nằm ở Kuching, Bảo tàng Sarawak đã đi theo hướng đa dạng dân tộc và văn hóa thông qua hoạt động trưng bày thường xuyên, được đổi mới từ 5 năm trước. Tòa nhà cổ và Dewan Tun Adbul Razak nằm đối diện nhau, mỗi địa điểm là nơi giới thiệu các bộ sưu tập về dân tộc học, gốm sứ của Trung Quốc và Đông Nam Á. Trong số những khu trưng bày, phần trưng bày về đồ dệt may mở cửa năm 2007, kế thừa từ những bộ sưu tập về dân tộc Dayak và Malai. Cuối cùng, một bảo tàng nghệ thuật (galeri seni), mở cửa từ 5 năm trước trong công trình lưu trữ cổ, giới thiệu các nghệ sĩ đương thời, bên cạnh các hiện vật dayak, đặc biệt là những chiếc mặt nạ và các bức điêu khắc. Cần phải kể đến trưng bày thú vị được giới thiệu từ tháng 4 năm 2012, do quỹ nhiếp ảnh của bảo tàng thực hiện: “The Ulu in the Museum”. Đặc biệt trưng bày hướng vào các cư dân Orang Ulu trong lưu vực Baram (Kayan, Kenyah, Berawan, Cebup, vv).

Đổi mới ở các bảo tàng

Ở nhiều nơi trên thế giới, trong thập kỷ qua, số lượng các bảo tàng mới đã gia tăng nhanh chóng. Những bảo tàng, tổ chức văn hóa hiện nay đang được cải thiện và nâng cấp. Sự phát triển của các bảo tàng mới, các công viên chủ đề và các tổ chức văn hóa khác đặt các bảo tàng cũ trước nhiều thách thức - cần phải theo kịp sự phát triển và những thay đổi mang tính toàn cầu.

ảnh (Bảo tàng Quốc gia Malaysia)

Sau hơn một thế kỷ thành lập, các bảo tàng ở Malaysia đã phát triển nhanh chóng cả về chất lượng cũng như nâng cao vai trò của mình. Được hình thành vào đầu những năm 1880, các bảo tàng là địa chỉ duy nhất có trách nhiệm bảo tồn và lưu giữ các di sản quốc gia Malaysia. Do vậy, bảo tàng đã thực hiện các chức năng của mình là sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu và trưng bày các di sản lịch sử, truyền thống và thiên nhiên của đất nước.

Ngoài chức năng bảo tồn và lưu giữ hiện vật, bảo tàng cũng là trung tâm tri thức kết hợp giữa giáo dục và giải trí. Để đáp ứng yêu cầu này, bảo tàng cần phải đa dạng, đổi mới và năng động hơn nữa trong thực hiện chức năng và nhiệm vụ của mình. Theo kinh nghiệm của Malaysia, bảo tàng đã phát triển mạnh theo nhiều định hướng mới về nghiên cứu, chuyên môn và giải trí, phát huy giá trị của các di sản văn hóa và sẽ theo xu hướng đổi mới trong những năm tới.

Nguyễn Thúy (biên dịch)

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Chia sẻ:

Bài viết khác

Nhật Bản: Những nỗ lực phát huy vị thế văn hóa

Nhật Bản: Những nỗ lực phát huy vị thế văn hóa

  • 10/09/2014 14:37
  • 1658

Nhật Bản là một quốc đảo nằm về phía Đông Bắc của lục địa châu á gần với Trung Quốc. Thời phong kiến, do phương tiện tàu bè chưa tối tân, khoảng cách Biển Đông Trung Hoa và Eo biển Triều Tiên ngăn Nhật Bản với châu Á lục địa, tuy không tạo nên “Thành cao” nhưng đã tạo ra “Hào sâu”- hào sâu tự nhiên đó đã ngăn trở những đội quân xâm lược xung quanh muốn chiếm Nhật Bản. Thế là Nhật gần như biệt lập riêng một sơn hà với Trung Quốc, nơi từng được coi là “Thiên triều”, là mẫu hình thiết chế nhà nước và trung tâm văn hóa quốc tế của cả Đông Á thời phong kiến. Đầu thế kỷ XIX, khi cách mạng công nghiệp thành công ở các quốc gia phương Tây, làm cho phương Tây hùng mạnh trở thành nơi tụ hội của văn minh mới, trong khi đó Nhật vẫn là vùng đảo khu biệt về địa lý, mang đặc thù văn hoá rất riêng so với phương Tây.