Thứ Bảy, 22/02/2020
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

15/01/2020 09:52 111
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Tết Nguyên đán là dịp lễ truyền thống quan trọng và ý nghĩa nhất trong năm của người Việt Nam. Đối với đất nước nằm trong nền văn minh nông nghiệp Á Đông, một năm chia thành 24 tiết khí khác nhau trong đó tiết quan trọng nhất là tiết khởi đầu của một chu kỳ canh tác, gieo trồng tức là Tiết Nguyên đán. Hai chữ “Nguyên đán” (元旦) trong đó “nguyên” nghĩa là khởi đầu hay sơ khai và “đán” là buổi sáng sớm nên có thể hiểu Tết Nguyên đán là buổi sớm mai bắt đầu cho năm mới. Từ thời Lý - Trần - Lê - Nguyễn, từ ngày ông Công ông Táo lên chầu trời (ngày 23 tháng Chạp) đến ngày khai hạ (ngày 7 tháng Giêng), triều đình đã cử hành lễ tiết một cách trang trọng. Tết cổ truyền từ xưa đến nay đều giữ ý nghĩa vô cùng thiêng liêng trong văn hóa người Việt. Đây là tết đoàn viên, con cái tạ ơn cha mẹ, ông bà tổ tiên. Năm cũ đã qua, Tết đến mang theo niềm tin lạc quan và hy vọng một năm mới tốt lành.
Nhân dịp Tết Nguyên đán năm Canh Tý 2020 và chào mừng 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với các cơ quan, đơn vị, làng nghề tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm, văn hóa truyền thống tại khu di sản Hoàng thành Thăng Long, phục vụ nhân dân đón xuân, vui tết. Trong đó nổi bật là trưng bày Tết Việt với chủ đề “Nét bút ngày xuânnhằm tái hiện lại những nét đẹp văn hóa truyền thống từ ngàn đời xưa của cha ông ta.
 
 

Từ bao đời nay, phong tục viết câu đối tết, khai bút và xin chữ, cho chữ đầu xuân vẫn được duy trì thể hiện truyền thống hiếu học, trọng chữ nghĩa của dân tộc ta. Ngày xưa, chữ Nho được gọi là “chữ của Thánh hiền” dùng ghi chép sự việc từ đó tạo ra văn tự; để chuyển tải suy tư tạo ra thơ phú, văn chương; để trang trí công đường, nhà ở tạo ra thư họa hay thư pháp; để làm quà tặng tạo ra câu đối, chữ hay đầy tính nhân văn. Câu đối đỏ viết những câu thơ đối vần, đối nghĩa là thú chơi tao nhã, một mỹ tục thể hiện nét đẹp trí tuệ và mang ý nghĩa cầu may mắn, bình an. Phong tục khai bút có nghĩa là đưa những nét chữ đầu tiên với hi vọng một năm  học hành tấn tới, sự nghiệp thuận lợi, vạn sự đều đạt được thành công như ý. Cùng với đó, người Việt còn có phong tục xin chữ đầu xuân với những chữ đẹp như: Phúc, Đức, Trí, Nhẫn, An khang…. Ngày nay, những câu đối hay chữ hay viết bằng chữ Nho hay Quốc ngữ thật mềm mại tựa “phượng múa rồng bay” như chuyển tải những ước vọng ngày xuân của mỗi con người.

 

Với mong muốn thể hiện những nét đẹp trong truyền thống của người Việt vào dịp tết Nguyên Đán qua các phong tục:  treo câu đối ngày tết, khai bút và xin chữ, cho chữ đầu năm. Nằm trong dòng chảy lịch sử dân tộc và ghi dấu trong đời sống văn hóa của người dân Việt Nam, chữ Nho được dùng trong văn tự, khế ước, thơ phú, văn chương, hay thư họa, thư pháp để trang trí công đường hoặc nhà ở. Câu đối đỏ với nội dung phong phú mang đậm tính nhân văn, theo phong tục thường được treo ở bàn thờ gia tiên hoặc các vị trí trang trọng để gửi gắm tấm lòng thành kính đến ông bà và tổ tiên; làm quà tặng thể hiện tâm tư, ước vọng một năm sức khỏe dồi dào, hạnh phúc, an khang trong những ngày thiêng liêng đầu năm mới.

Phong tục khai bút đầu năm của người xưa được thực hiện vào chính thời khắc đầu tiên của năm mới, sau lễ giao thừa. Trong không khí linh thiêng của đất trời, chủ bút ăn mặc chỉnh tề, đốt hương trầm bên bàn viết, lấy cây bút mới, mài mực tàu và hạ bài viết trên giấy hoa tiên hoặc giấy hồng điều… Mỗi người đều thành tâm viết lên những câu chữ và gửi gắm vào đó ước nguyện tốt đẹp trong năm mới và tin rằng viết chữ đẹp thì cả năm mọi việc sẽ hanh thông, thành đạt.

Phong tục xin chữ và cho chữ đầu xuân cũng là một nét đẹp trong văn hóa của người Việt. Chữ được viết trên nền giấy hồng, giấy đỏ, là biểu tượng màu may mắn, tốt lành, người viết viết nên những chữ có ý nghĩa nhất cho người đến xin chữ. Ngày nay, những câu đối và chữ xin đầu năm được thể hiện một cách dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn qua nghệ thuật thư pháp chữ Quốc ngữ.

 

Hình ảnh trưng bày chủ đạo là không gian của nhà nho với văn phòng tứ bảo: giấy, mực, bút, nghiên cùng nhiều câu đối mang ý nghĩa sâu sắc, những lời hay ý đẹp được thể hiện qua nghệ thuật thư pháp tài hoa và độc đáo. Qua đó giới thiệu một số phong tục đẹp còn lưu giữ đến ngày nay như: phong tục viết câu đối, khai bút, xin chữ và cho chữ đầu xuân, thể hiện truyền thống hiếu học, sự trọng chữ, trọng hiền tài và gửi gắm mong muốn về những điều tốt lành, may mắn, đỗ đạt, thịnh vượng của mọi người trong năm mới.

Chủ điểm này được thể hiện dưới nhiều hình thức độc đáo khác như: “Con đường ước mơ” viết lên những ước muốn trong năm mới; cụm trang trí “Vành nón nghênh xuân” với dải câu đối đỏ rực rỡ trong sắc xuân.

Ngoài ra, khách tham quan còn được tìm hiểu thêm về không khí chuẩn bị tết, không gian thờ cúng tết Nguyên đán, phong tục chúc tết, mừng tuổi đầu năm và nhiều cụm trang trí tranh Đông Hồ và chủ đề năm Canh Tý bằng nghệ thuật Graffiti hứa hẹn sẽ mang lại nhiều điều bất ngờ, hấp dẫn đối với khách tham quan.

 
 

Không gian trang trí ngoài trời được sắp đặt một số cụm trang trí nổi bật với nón, đèn lồng, chong chóng, câu đối và chữ viết, được thể hiện một cách biến hóa, bay bổng bằng nhiều chất liệu khác nhau như  mây, tre, giấy, vừa quen thuộc, dân dã vừa thân thiện với môi trường. Đây là điểm nhấn check in độc đáo cho du khách khi đến với Hoàng thành Thăng Long nhân dịp dầu xuân năm mới.

 
 

Bên cạnh đó còn có các hoạt động trình diễn, du khách tận mắt khám phá nghệ thuật thư pháp trên kích thước lớn do Câu lạc bộ Thư viên thuộc Trung tâm UNESCO phát triển Văn hóa và Thể thao trình diễn. Chương trình học đường dành cho học sinh với những câu chuyện kể thú vị và hấp dẫn về những vị trạng nguyên có tài ứng đối, hay chữ trong lịch sử; phong tục khai bút ngày xuân và viết câu đối của những vị vua các triều đại phong kiến xưa; Trải nghiệm viết chữ trên “Con đường ước mơ”, thầy đồ hướng dẫn học sinh viết nghệ thuật thư pháp, tô tranh dân gian, gói bánh chưng... Hoạt động tương tác phục vụ khách tham quan như xin chữ đầu xuân, tô tranh dân gian, làm diều và trang trí diều, làm hoa tết, tô tượng, làm thiệp chúc Tết. Ngoài ra khách tham quan và các em nhỏ còn được khám phá các trò chơi dân gian, hiện đại miễn phí với nhiều loại hình hấp dẫn.

Trưng bày “Nét bút ngày xuân” mở cửa từ ngày 9/1/2020 đến 10/2/2020 (ngày 15 tháng Chạp đến 17 tháng Giêng năm Canh Tý).

Bùi Thị Thu Phương

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

  • 27/05/2019 10:56
  • 392

Trong những năm gần đây, hướng nghiên cứu và phát huy giá trị tại Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long có những chuyển biến cơ bản, tập trung nghiên cứu theo hai hướng: Nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Các kế hoạch nghiên cứu luôn hướng tới thể nghiệm kết quả nghiên cứu thông qua những cuộc trưng bày, triển lãm; những thể nghiệm nghi lễ truyền thống; những sự kiện… nhằm phát huy giá trị di sản, mang di sản đến gần công chúng hơn và góp phần quảng bá khu Di sản Hoàng thành Thăng Long.

Bài viết khác

Trưng bày hơn 90 ảnh tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng cộng sản Việt Nam

Trưng bày hơn 90 ảnh tư liệu quý về "Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng cộng sản Việt Nam"

  • 13/01/2020 11:30
  • 124

Chiều 10/1, Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch (Hà Nội) đã tổ chức khai trương trưng bày chuyên đề: "Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam".