Thứ Bảy, 14/12/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

28/11/2019 10:59 72
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Nhân kỷ niệm 100 năm diễn ra kỳ thi Nho học cuối cùng (1919 - 2019), cùng nhìn lại đặc điểm và thành tựu của nền giáo dục khoa cử Việt Nam, sáng ngày 26/11/2019, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học “Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Giáo dục Nho học Việt Nam” tại nhà Tiền Đường, di tích Quốc gia Đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

 

Đại biểu tham dự hội thảo dâng hương thầy Chu Văn An di tích Văn Miếu

Tới dự hội thảo có: GS.TSKH Lưu Trần Tiêu - Chủ tịch Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia; PGS.TS Đặng Văn Bài - Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam; PGS.TS Phạm Mai Hùng - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; TS. Nguyễn Viết Chức - Nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục thanh thiếu niên nhi đồng Quốc hội, Viện trưởng Viện nghiên cứu văn hóa Thăng Long; PGS.TS Nguyễn Đức Nhuệ - Phó Viện trưởng Viện Sử học; TS. Nguyễn Hữu Mùi - Phó Viện trưởng viện Nghiên cứu Hán Nôm (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam); TS. Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng đông đảo các nhà khoa học và đại biểu đến từ nhiều các Viện/Trung tâm nghiên cứu…

 

Toàn cảnh hội thảo

Ban tổ chức hội thảo nhận được 22 tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu tập trung thảo luận, đánh giá ba nội dung sau:

Nội dung 1: Lịch sử giáo dục khoa cử Nho học Việt Nam

Nội dung 2: Văn Miếu - Quốc Tử Giám với vai trò và vị thế của trường Quốc học.

Nội dung 3: Truyền thống giáo dục khoa cử của các vùng văn hóa.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, các đại biểu tham dự đã thảo luận sôi nổi để làm rõ những giá trị văn hóa của giáo dục Nho học trong lịch sử Việt Nam cũng như dấu ấn còn lưu lại trong đời sống hôm nay. Văn Miếu - Quốc Tử Giám gắn liền với giáo dục Nho học Việt Nam, trở thành đỉnh cao và biểu tượng của nền giáo dục này. Cụ thể, thời Lý, đặc biệt từ vua Lý Nhân Tông trở đi, nhận thức rõ giáo dục là công việc hệ trọng của quốc gia, triều đình đã cho dựng Quốc Tử Giám, mở khoa thi tuyển chọn nhân tài, mở ra dấu mốc cho nền giáo dục Nho học nước nhà. Vào tháng 2, năm Ất Mão, niên hiệu Thái Ninh thứ 4 (1075) dưới thời Vua Lý Nhân Tông, triều đình mở khoa thi Nho giáo tam trường để tuyển chọn “Minh kinh bác học”, tìm người học rộng, tinh thông sách vở, bổ dụng làm quan trong triều đình. Đây là khoa thi đầu tiên trong lịch sử khoa cử nước ta. Kể từ khoa thi đầu tiên vào năm 1075, ở Thăng Long đến kỳ thi Hội cuối cùng ở Trung Kỳ năm 1919, các triều đại quân chủ đã tổ chức 183 kỳ thi đại khoa, tuyển chọn 2.898 vị Tiến sĩ, Phó bảng.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm hoạt động Văn háo khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết: “Trải qua 844 năm phát triển, nền giáo dục khoa cử tuy thịnh suy tùy thời nhưng đã gánh vác được sứ mệnh “bồi thực nguyên khí, cử hiền nhiệm năng” mà lịch sử đã giao phó. Hơn thế nữa, giáo dục Nho học đã từng bước tạo ra một tầng lớp sĩ phu có tiết, đức độ, rất có uy tín trong nhân dân. Đây là những người con ưu tú, những danh nhân văn hóa gắn bó với vận mệnh đất nước bằng những cống hiến bền bỉ với tài năng và nhân cách của mình.”

 

TS. Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm hoạt động VHKH Văn Miếu –

Quốc Tử Giám phát biểu đề dẫn

Các tham luận và ý kiến của hội thảo đều đưa ra những kinh nghiệm của nền giáo dục khoa cử và gợi mở những ý kiến cho nền giáo dục hiện nay nhằm tôn vinh tinh thần nhân văn, tinh thần học thuật, truyền thống hiếu học của dân tộc, niềm tự hào về Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Mùi, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm cho rằng: Thông qua những khoa thi chủ lực, các triều đình đã tuyển chọn được nhiều nhân tài để bổ sung vào bộ máy nhà nước. Tên của họ, ngoài được ghi trong các sách Đăng khoa lục, còn được khắc vào bia Tiến sĩ dựng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám Thăng Long và Văn Miếu Huế. Nhắc tới giáo dục khoa cử Nho học Việt Nam, không thể không nhắc tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Tháng 8, năm Canh Tuất niên hiệu Thần Vũ thứ 2 (1070), Văn Miếu được xây dựng tại Kinh thành Thăng Long để thờ Khổng Tử và nơi Hoàng Thái tử đến học. Đến năm Bính Thìn, niên hiệu Anh Vũ Chiêu Thắng (1076), Quốc Tử Giám được lập sát gần Văn Miếu để làm nhà học và tuyển chọn hiền tài.

Gắn liền với giáo dục khoa cử Nho học Việt Nam, không thể không nhắc tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Khẳng định về vai trò của trường Quốc Tử Giám, TS. Đặng Kim Ngọc - Uy viên Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, nguyên Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho rằng: “Hơn 700 năm tồn tại, trường Quốc Tử Giám- Thăng Long đã góp phần đào tạo hàng ngàn các bậc đại khoa, hiền tài cho đất nước, đã cung cấp cho nhà nước Đại Việt một đội ngũ quan chức có trình độ, có kiến thức để quản lý, điều hành đất nước. Đặc biệt, đã đào tạo nên một đội ngũ quan chức Nho học, được trang bị kiến thức và tư tưởng Việt Nho, khác Hán Nho, góp phần làm nên bản sắc văn hóa riêng của người Việt, quốc gia Việt.”

Hội thảo khoa học “Văn Miếu - Quốc Tử Giám và giáo dục Nho học Việt Nam” có ý nghĩa quan trọng, giúp các thế hệ đi sau hiểu rõ hơn về truyền thống giáo dục và khoa cử của đất nước. Thông qua đó, góp phần phát huy, gìn giữ những giá trị di sản văn hóa mà ông cha đã để lại. Ngày nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám là khu di tích lịch sử văn hóa, nơi quảng bá những giá trị văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế và là nơi giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ về tinh thần tôn sư trọng đạo.

Bùi Thị Thu Phương

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

  • 27/05/2019 10:56
  • 305

Trong những năm gần đây, hướng nghiên cứu và phát huy giá trị tại Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long có những chuyển biến cơ bản, tập trung nghiên cứu theo hai hướng: Nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Các kế hoạch nghiên cứu luôn hướng tới thể nghiệm kết quả nghiên cứu thông qua những cuộc trưng bày, triển lãm; những thể nghiệm nghi lễ truyền thống; những sự kiện… nhằm phát huy giá trị di sản, mang di sản đến gần công chúng hơn và góp phần quảng bá khu Di sản Hoàng thành Thăng Long.

Bài viết khác

Lễ dâng hương tưởng niệm 146 năm ngày mất Danh tướng Nguyễn Tri Phương tại Khu di tích Cửa Bắc

Lễ dâng hương tưởng niệm 146 năm ngày mất Danh tướng Nguyễn Tri Phương tại Khu di tích Cửa Bắc

  • 27/11/2019 09:18
  • 51

Sáng ngày 26/11/2019 (1 tháng 11 năm Kỷ Hợi), tại di tích Cửa Bắc, Trung tâm bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức lễ dâng hương nhân 146 năm ngày mất quan khâm sai đại thần Nguyễn Tri Phương - vị tướng nghĩa liệt anh hùng đã tử tiết để bảo vệ thành Hà Nội.