Thứ Bảy, 14/12/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

25/11/2019 09:36 36
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ XV (23/11/2004 -23/11/2019), sáng ngày 22/11/2019 tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Thành Hà Nội - Dấu ấn một thời”, đây là cuộc triển lãm hợp tác giữa Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội và Trung tâm Lưu trữ I, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ).

 

Đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm

Triển lãm lần đầu tiên khai thác sự đa dạng, phong phú của nguồn tài liệu Châu bản triều Nguyễn kết hợp với tài liệu tiếng Pháp gồm hình ảnh, bản đồ, bản vẽ về Thăng Long - Hà Nội, nhằm phản ánh khái quát, sinh động, chân thực về quá trình xây dựng, thay đổi cấu trúc không gian thành Thăng Long - Hà Nội dưới thời Nguyễn và sự tác động của người Pháp giai đoạn 1802 - 1945; Khẳng định về giá trị của khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long trên các khía cạnh về nghệ thuật kiến trúc, kỹ thuật xây dựng, quy hoạch đô thị.

 

Bản phụng Thượng Dụ của Nội các ngày 17 tháng 7 năm Thiệu Trị thứ nhất (1841) về việc bổ nhiệm chức Tuần phủ và Đề đốc chuẩn bị cho các đại lễ bang giao và tiếp đón

Dưới thời Nguyễn, Thăng Long - Hà Nội tuy không giữ vị trí là trung tâm đầu não đất nước, song nơi đây vẫn đóng một vai trò chính trị quan trọng. Năm 1802, vua Gia Long đã đặt thành Thăng Long làm thủ phủ của Trấn Bắc thành, quản lý 11 nội ngoại trấn. Vua Gia Long giữ nguyên tên Thăng Long nhưng cho đổi chữ Long trong nghĩa là Rồng thành chữ Long với nghĩa là Thịnh vượng.

 

Cửa Đông Nam thành Hà Nội, khoảng năm 1888 – 1891(Nguồn EFEO)

Năm 1804, điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long trở thành địa điểm chính đặt hành cung của các vị vua triều Nguyễn mỗi khi tuần du ra Bắc. Trong nhiều năm sau này, hành cung ở Thăng Long liên tục được sửa chữa và xây dựng thêm một số công trình gồm một chính điện 5 gian và một hậu điện, điện Thị Triều, điện Cần Chánh và cửa Chu Tước. Xung quanh hành cung có tường bảo vệ. Đến những năm 70 của thế kỷ XIX, hành cung được phản ánh khá rõ trong các ghi chép, các bức ảnh và bản đồ cổ do người Pháp vẽ và đây được coi là “một trong những tuyệt tác của kiến trúc An Nam”.

Năm 1831, vua Minh Mệnh đã tiến hành cải cách hành chính, chia đặt các tỉnh trong cả nước, trong đó có tỉnh Hà Nội. Thành Thăng Long trở thành trị sở của tỉnh Hà Nội. Thành Thăng Long - Hà Nội được nhà Nguyễn cho xây dựng theo kiểu Vauban, trên nền của tòa thành cũ thời Lê. Thành hình vuông, chu vi hơn 1285 trượng (khoảng 5km), tường thành cao hơn 1 trượng (khoảng 4m), dày 4 trượng (khoảng 16m), phía dưới xây bằng đá xanh, đá ong, phía trên bằng gạch hộp. Thành mở 5 cửa: bắc, đông, tây, đông nam và tây nam.

Nửa cuối thế kỷ XIX, trong bối cảnh phức tạp của thế giới và khu vực, chính quyền nhà Nguyễn phải đối mặt với âm mưu của xâm lược từ thực dân Pháp. Sau khi chiếm được Nam kỳ, từ năm 1873 - 1882, thực dân Pháp đã 2 lần đánh chiếm thành Hà Nội với dã tâm xâm chiếm Hà Nội cũng như Bắc kỳ, làm chủ dòng sông Hồng, thuận tiện trong việc giao thương với Trung Quốc.

Thành Hà Nội trong giai đoạn này (1883 - 1897) đã chịu sự can thiệp sâu của quân đội Pháp. Trong những năm đầu sau khi chiếm được thành Hà Nội, quân đội Pháp đã tận dụng các công trình cũ và cho xây dựng thêm nhiều doanh trại quân đội trong thành làm trụ sở chỉ huy.

Trong thời gian từ năm 1897 đến năm 1945 và trước khi quân Pháp rút khỏi Hà Nội năm 1954, khu vực thành Hà Nội là đại bản doanh của quân đội Pháp tại Đông Dương.

Khu thành cổ Hà Nội hiện nay là một phần còn lại của trục trung tâm tòa thành Vauban xưa, gồm: Kỳ Đài, Đoan Môn, nền Điện Kính Thiên, Hậu Lâu và Cửa Bắc. Năm 2010, khu thành cổ Hà Nội cùng với những dấu tích khảo cổ học được phát lộ tại khu vực 18 Hoàng Diệu đã được UNESCO vinh danh Di sản văn hóa thế giới.

Triển lãm “Thành Hà Nội - Dấu ấn một thời” gồm 2 chủ đề:

Chủ đề 1: Nhà Nguyễn với Thành Hà Nội

Chủ đề 2: Người Pháp với Thành Hà Nội

Triển lãm giới thiệu các tài liệu Châu bản triều Nguyễn và tiếng Pháp gồm hơn 70 phiên bản tài liệu, bản đồ, bản vẽ, hình ảnh về thành Hà Nội giai đoạn 1802-1945. Đây là nguồn tài liệu có giá trị đặc biệt về sự thay đổi của thành Hà Nội dưới tác động của nhà Nguyễn và người Pháp.

 
 

  Đông đảo khách tham quan triển lãm

Việc tổ chức triển lãm nhân ngày Di sản Việt Nam nhằm mục đích giúp công chúng tiếp cận gần hơn với các di sản tư liệu châu bản của Việt Nam, đồng thời, nâng cao nhận thức của cộng đồng trong bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc. Thông qua triển lãm, người xem cũng có thêm những thông tin bổ ích, lý thú đồng thời hiểu và trân trọng loại hình di sản tư liệu châu bản, một loại hình di sản đặc biệt và độc đáo của dân tộc. Triển lãm mở cửa đón khách tham quan từ ngày 22/11/2019 tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, số 19C Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội.

TS. Bùi Thị Thu Phương

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

  • 27/05/2019 10:56
  • 305

Trong những năm gần đây, hướng nghiên cứu và phát huy giá trị tại Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long có những chuyển biến cơ bản, tập trung nghiên cứu theo hai hướng: Nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Các kế hoạch nghiên cứu luôn hướng tới thể nghiệm kết quả nghiên cứu thông qua những cuộc trưng bày, triển lãm; những thể nghiệm nghi lễ truyền thống; những sự kiện… nhằm phát huy giá trị di sản, mang di sản đến gần công chúng hơn và góp phần quảng bá khu Di sản Hoàng thành Thăng Long.

Bài viết khác

Xây dựng bảo tàng làng nghề truyền thống

Xây dựng bảo tàng làng nghề truyền thống

  • 19/11/2019 10:05
  • 55

Trong bối cảnh hội nhập với những tác động mạnh mẽ từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, bên cạnh cơ hội thuận lợi để phát triển, nhiều làng nghề truyền thống Việt Nam cũng đứng trước nguy cơ mai một, thất truyền. Trước thực trạng này, việc xây dựng bảo tàng được coi là một trong những giải pháp góp phần vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị sản phẩm làng nghề.