Chủ Nhật, 13/10/2019
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

03/10/2019 14:36 51
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Nhằm trao đổi những định hướng nghiên cứu về cách thức tổ chức lễ tưởng niệm và lễ hội thường niên về Ngô Quyền tại Cổ Loa, nơi cách đây 1080 năm Ngô Quyền sau khi đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng đã chọn làm nơi xưng Vương, định đô, lập nên triều Ngô kết thúc hơn 1000 năm Bắc thuộc ở nước ta (939 - 2019). Sáng ngày 3/10/2019, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức Tọa đàm khoa học: “Nghiên cứu tổ chức Lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa” tại Di sản Thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long (số 9 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội).

Tham dự tọa đàm có hơn 50 đại biểu gồm các đồng chí lãnh đạo thành phố Hà Nội, đại diện các cơ quan của thành phố Hà Nội, các Viện Nghiên cứu, các trường Đại học, các cơ quan quản lý di sản, nhiều nhà khoa học thuộc các lĩnh vực Lịch sử, Văn hóa dân gian, Văn hóa phi vật thể, Khảo cổ, Hội đồng Ngô tộc Việt Nam, các cơ quan báo chí…

 

Đoàn Chủ tịch

Đoàn Chủ tịch điều hành gồm:

- GS.TSKH Lưu Trần Tiêu - Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hoá Quốc Gia

- PGS.TS Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam

- GS.TS Nguyễn Quang Ngọc - Phó Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam

Ban tổ chức đã nhận được một số bài viết của các nhà khoa học, các chuyên gia nghiên cứu về văn hóa phi vật thể: Từ tâm lý hướng tâm đến tín ngưỡng truyền thống và định hướng xây dựng cách thức thực hành nghi lễ phụng thờ Ngô Quyền - Tổ trung hương nước Việt” của GS.TS Bùi Quang Thanh, Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam; “Phần lễ trong lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa” của GS.TS Lê Hồng Lý, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hóa, Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam; “Nguyên tắc tổ chức phần hội trong lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa” của PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam.

 

Toàn cảnh tọa đàm

Nội dung tọa đàm tập trung vào 3 chủ đề chính:

1. Định hướng xây dựng cách thức thực hành nghi lễ phụng thờ Ngô Quyền;

2. Phần lễ trong lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa;

3. Phần hội trong lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa.

Các bài viết gửi đến nêu lên một số nội dung cơ bản trong việc tổ chức một Lễ hội truyền thống gồm:

1. Định hướng xây dựng cách thức thực hành nghi lễ phụng thờ Ngô Quyền:  Tín ngưỡng là sản phẩm văn hóa mang tính phổ biến ở các dân tộc, được các thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ, tôn tạo, kế thừa và sáng tạo ở các cấp độ, mức độ và phạm vi khác nhau. Từ bệ đỡ tâm lý hướng tâm truyền thống, xây dựng nghi lễ và cách thức thực hành tín ngưỡng, lễ hội phụng thờ Ngô Quyền theo phương thức “sáng tạo truyền thống trong đương đại”, coi đó như trường hợp đặc biệt của ý thức tôn vinh nhân vật lịch sử trong điều kiện xã hội hiện nay, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của cộng đồng quốc gia đa dân tộc Việt Nam, hiện tại và lâu dài.

Nghiên cứu tổ chức lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô ở Cổ Loa cần có sự khảo sát, nghiên cứu để tiếp thu mang tính kế thừa từ các địa phương đã tổ chức thực hành tín ngưỡng, sinh hoạt nghi lễ và lễ hội gắn với việc phụng thờ các đời vua đã và đang diễn ra ở một số tỉnh thành của Việt Nam như: Cách thức thực hành tín ngưỡng và nghi thức tế lễ trong lễ hội tại đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và lễ hội Hoa Lư (Ninh Bình); Đền thờ Lê Lợi tại không gian văn hóa Lam Kinh  (Thanh Hóa); Lễ hội trong các đền thờ Ngô Quyền ở Đường Lâm (Hà Nội); Đền Lương Xâm (Hải Phòng); Cụm di tích các đình - đền Dị Chế, Nghĩa Chế, đền Vương (Hưng Yên)…

2. Phần lễ trong lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa: Để xây dựng được phần lễ trong một lễ hội, việc nghiên cứu phương thức tế lễ là vấn đề đầu tiên và hết sức quan trọng. Ngoài việc tế lễ bài bản theo một mô hình có sẵn, có thể tham khảo ở các tài liệu đã công bố để xây dựng và tìm ra được các nghi lễ liên quan đến nét riêng của lễ hội này. Cần có sự nghiên cứu, tìm hiểu thật kỹ các vấn đề về địa điểm, câu chuyện, giai thoại, tư liệu lịch sử, truyền thuyết… tất cả những tư liệu liên quan đến Ngô Quyền và tướng lĩnh quanh ông, để xây dựng lên được những nghi lễ trong phần lễ của lễ hội này.

Cụ thể để xây dựng kịch bản chi tiết cho toàn bộ phần lễ cho lễ hội Ngô Quyền ở Cổ Loa, tất cả những nghi lễ này phải được xem xét trong bối cảnh không gian cụ thể nơi diễn ra lễ hội để lựa chọn cái nào đưa vào kịch bản chi tiết cho toàn bộ phần nghi lễ (về Các đám rước; Các lễ dâng hương; Tế lễ; Các nghi lễ tế khác; Tổ chức làm các lễ vật dâng lên Ngô Vương; Trò diễn…).

3. Phần hội trong lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa: Nguyên tắc tổ chức phần hội, trước hết cần xây dựng một đề án. Trong đề án đó, ngoài phần nghi thức, nghi lễ của lễ hội, việc tổ chức phần hội cũng đóng một vai trò không kém quan trọng. Lưu ý một số nguyên tắc của việc tổ chức phần hội như: Tổ chức các hoạt động của lễ hội phải gắn với Ngô Quyền và các sự kiện có liên quan đến Triều đại nhà Ngô; Tổ chức hoạt động lễ hội phải lấy cộng đồng cư dân địa phương làm trung tâm; Tổ chức hoạt động lễ hội cần chú ý đến nhu cầu của người dân, khách thăm quan di tích và tất cả các bên liên quan khác.

Việc tổ chức, quản lý một hoạt động hội trong lễ hội truyền thống không đơn giản chỉ xoay quanh việc phục hồi, bảo tồn hay phát huy các hoạt động hội ấy, mà nó còn liên quan đến các hàng loạt các công việc như lập kế hoạch, nguồn nhân lực tổ chức tham gia, tuyên truyền, marketing, tìm kiếm nguồn tài trợ, dịch vụ hậu cần, an ninh, y tế, vệ sinh thực phẩm, hay phát triển các cơ sở hạ tầng… và cần có sự quan tâm quản lý từ các cấp, các ngành, các cơ quan quản lý văn hóa, di sản.

Kết quả của Tọa đàm khoa học “Nghiên cứu tổ chức Lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa” cơ sở khoa học xây dựng quy mô và hình thức tổ chức lễ hội Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa thường niên tương tự như Lễ kỷ niệm vua Lê Thái Tổ đăng quang tại đền thờ vua Lê bên hồ Hoàn Kiếm lịch sử.

TS.Bùi Thị Thu Phương

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

  • 27/05/2019 10:56
  • 255

Trong những năm gần đây, hướng nghiên cứu và phát huy giá trị tại Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long có những chuyển biến cơ bản, tập trung nghiên cứu theo hai hướng: Nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Các kế hoạch nghiên cứu luôn hướng tới thể nghiệm kết quả nghiên cứu thông qua những cuộc trưng bày, triển lãm; những thể nghiệm nghi lễ truyền thống; những sự kiện… nhằm phát huy giá trị di sản, mang di sản đến gần công chúng hơn và góp phần quảng bá khu Di sản Hoàng thành Thăng Long.

Bài viết khác

Triển lãm Mộc bản – bảo vật hoàng triều và Thiên hùng ca sử việt

Triển lãm "Mộc bản – bảo vật hoàng triều" và "Thiên hùng ca sử việt"

  • 01/10/2019 15:32
  • 65

Cục Văn thư Lưu trữ nhà nước vừa tổ chức triển lãm "Mộc bản – Bảo vật hoàng triều" và "Thiên hùng ca sử Việt" tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV ở Đà Lạt (Lâm Đồng)