Thứ Tư, 27/05/2020
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

Gốm sứ trong mộ Mường: Nguồn gốc, niên đại và lý do về sự có mặt của chúng ở Mường (Phần 1)
  • 27/02/2020 10:03

Gốm sứ trong mộ Mường: Nguồn gốc, niên đại và lý do về sự có mặt của chúng ở Mường (Phần 1)

Như chúng ta đã biết, dân tộc Mường trong lịch sử phát triển chưa bao giờ có nghề làm gốm, sứ cũng như nghề đúc đồng. Họ chỉ có nghề dệt cổ truyền, bổ sung cho một nền kinh tế nương rẫy với một số ruộng nước ở các thung lũng hẹp. Thế nhưng, trong các khu mộ cổ đã được khảo sát và khai quật ở Mường Hòa Bình và Hà Tây, thấy đồ tùy táng chủ yếu là gốm sứ với số lượng lớn. Tổng số đồ gốm sứ thu được trong 47 ngôi mộ được khai quật, thuộc các Mường Bi – Vang – Thàng - Động ở Hòa Bình và Hà Tây, đã lên tới số vài trăm (Phạm Quốc Quân 1994). Số lượng này chỉ phản ánh một phần rất nhỏ so với thực tế đào phá các khu mộ ở hai tỉnh này trong gần hai thập niên qua (1978 - 1996) của những người dân bản, đào bới mộ cổ, săn tìm cổ vật, bán cho bọn con buôn và những người sưu tập đồ cổ.

  • 337

Chữ Quốc ngữ thuở giao thời: Giữa những biến cố chính trị
  • 21/02/2020 09:30

Chữ Quốc ngữ thuở giao thời: Giữa những biến cố chính trị

Từ buổi đầu cuộc chiếm đóng Nam Kỳ của Pháp, chữ Quốc ngữ bị xem như một toan tính của chính quyền thuộc địa hòng Âu hóa nền quốc học Việt Nam và như một thứ chữ rẻ tiền dưới con mắt của các sĩ phu thì đến Phong trào Duy Tân và Ðông Kinh Nghĩa Thục chữ Quốc ngữ được đón tiếp như một công cụ chuyển tải hữu hiệu những tư tưởng yêu nước, những tri thức mới.

  • 287

Trận thủy chiến Bạch Đằng: Những mảnh ghép
  • 20/02/2020 10:41

Trận thủy chiến Bạch Đằng: Những mảnh ghép

Thương hải tang điền, ngót nghét bảy thế kỷ từ khi Trương Hán Siêu cảm khái thành lời bài phú nổi tiếng, khung cảnh núi rừng hoang vu nơi cửa biển của thế kỷ 13 dù không còn dấu vết nhưng đây đó vẫn có nhiều nhà nghiên cứu đang cố gắng đưa từng di vật của quá khứ - từng mảnh ghép về một trận thủy chiến danh tiếng trong lịch sử - ra ngoài ánh sáng.

  • 443

Những Kim Bảo đời vua Minh Mệnh (1820 - 1840)
  • 19/02/2020 10:23

Những Kim Bảo đời vua Minh Mệnh (1820 - 1840)

Vua Minh Mệnh tên là Nguyễn Phúc Đảm, còn có tên là Kiểu, con thứ 4 của vua Gia Long và Hoàng hậu Nguyễn Thị Đang (Thuận Thiên Cao Hoàng hậu), sinh ngày 23 tháng 4 năm Tân Hợi (25/5/1791) tại làng Tân Lộc, Gia Định. Năm Ất Hợi (1815) được lập thành Hoàng Thái Tử. Vào tháng Giêng năm Canh Thìn (1820), Hoàng Thái Tử Nguyễn Phúc Đảm lên ngôi, làm vua được 21 năm (1820-1840). Trong thời gian trị vì, vua Minh Mệnh đã tiến hành công cuộc cải cách hành chính quy mô và đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, bãi bỏ chế độ phân quyền, xây dựng Đế chế Trung ương tập quyền, đề cao pháp trị và độc tôn Nho giáo. Nhà vua cho đổi các trấn làm tỉnh, định lại quan chế, đặt mức lương bổng của các quan tuỳ theo ngạch trật; thống nhất việc đo lường và y phục của dân chúng; khuyến khích khai hoang lập ấp, sửa sang hệ thống giao thông, lập nhà dưỡng tế ở các tỉnh để giúp những người nghèo khổ tàn tật, già cả không nơi nương tựa… Vua Minh Mệnh cũng rất chú trọng đề cao Nho học, khuyến khích nhân tài ra giúp nước. Nhà vua cho lập lại Quốc Tử giám, mở thêm khoa thi Hội và thi Đình. Lãnh thổ quốc gia được mở rộng nhất trong lịch sử và nước ta thực sự trở thành một quốc gia hùng mạnh. Năm 1838, nhà vua cho đổi tên nước là Đại Nam. Có thể nói vua Minh Mệnh là vị Hoàng Đế tiêu biểu của nhà Nguyễn, những công lao của ông và thành quả đạt được trong suốt 21 năm đã được lịch sử ghi nhận, các vị Vua kế tiếp noi theo và thi hành.

  • 435

120 năm Viện Viễn Đông Bác cổ: Lật mở những câu chuyện thú vị còn khuất lấp
  • 14/02/2020 07:42

120 năm Viện Viễn Đông Bác cổ: Lật mở những câu chuyện thú vị còn khuất lấp

Ngày này đúng 120 năm trước (20-1-1900), Toàn quyền Paul Doumer đã ký nghị định thành lập Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp.

  • 390

Về những lá đề đất nung trang trí hình hươu
  • 13/02/2020 09:53

Về những lá đề đất nung trang trí hình hươu

Lá đề là loại hình trang trí phổ biến trên mái các di tích kiến trúc có niên đại từ thế kỷ 11 đến đầu thế kỷ 15 ở miền Bắc Việt Nam. Thống kê sơ bộ cho thấy có gần 40 di tích phát hiện thấy hình lá đề trang trí trên mái các di tích kiến trúc như cung điện, chùa, tháp, đền, đàn tế, lăng mộ... Hoa văn trang trí trên lá đề là các loại hoa văn hình rồng, chim phượng, ngọc báu, hoa lá, cá hóa rồng, hình con hươu, ngọn lửa... với nhiều biến thể khác nhau. Trong đó, hoa văn hình con hươu trang trí trên lá đề là hoa văn không phổ biến. Loại hoa văn này chỉ thấy trang trí trên lá đề cân xứng lợp trên mái ngói di tích Lỗ Giang (Thái Bình) và Ly Cung (Thanh Hóa).

  • 259

Đám cưới giữa rừng
  • 13/02/2020 07:42

Đám cưới giữa rừng

Từ một hướng đạo sinh học ở trường Bưởi, ông Nguyễn Bảo Toàn tham gia tự vệ, hoà vào người người lớp lớp đi giành chính quyền tại Nhà hát lớn, Trại bảo an binh (40A Hàng Bài), Sở Liêm phóng (nay là Sở Công an thành phố). Ngay tối 19/8/1945, ông ở lại đó canh gác, trở thành trinh sát viên của Sở Công an Bắc bộ. Ông Lê Hữu Qua là chủ nhiệm chính trị. Kháng chiến bùng nổ, ông kề vai sát cánh với các chiến sĩ khu Đồng Xuân, Đông Thành bám trụ chiến đấu trong Liên khu I cho đến ngày phải tạm biệt Hà Nội, ăn cái Tết kháng chiến đầu tiên ở Vĩnh Yên.

  • 543

Chuyện kể về Liệt sĩ Cao Tự Cường-Tiểu đội trưởng Chi đội Giải phóng quân đầu tiên đi Tây Tiến (1945)
  • 12/02/2020 15:14

Chuyện kể về Liệt sĩ Cao Tự Cường-Tiểu đội trưởng Chi đội Giải phóng quân đầu tiên đi Tây Tiến (1945)

Nhắc đến Tây Tiến, ai ai cũng chợt nhớ ngay câu thơ nổi tiếng của cố thi sĩ Quang Dũng “Tây Tiến những đoàn binh không mọc tóc/ Quân xanh màu lá giữ oai hùm…”. Và những trang sử của Trung đoàn Tây Tiến đã được ghi bắt đầu từ tháng 2-1947.

  • 356

Những kỷ vật thiêng liêng - Kỳ cuối: Chiếc micro lễ đài 2-9 và tờ báo ngày Độc lập
  • 10/02/2020 07:51

Những kỷ vật thiêng liêng - Kỳ cuối: Chiếc micro lễ đài 2-9 và tờ báo ngày Độc lập

Thời khắc lịch sử thiêng liêng 2-9-1945 ở quảng trường Ba Đình, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng trước micro trên lễ đài, đọc bản Tuyên ngôn độc lập trước đồng bào đã in vào trái tim người dân nước Việt.

  • 304

Những kỷ vật thiêng liêng - Kỳ 4: Khúc tráng ca người lính Cụ Hồ
  • 07/02/2020 07:57

Những kỷ vật thiêng liêng - Kỳ 4: Khúc tráng ca người lính Cụ Hồ

Một lễ kết nạp Đảng khẩn trương nhưng rất cảm động giữa chiến hào Điện Biên Phủ của những người lính Cụ Hồ, đã được danh họa Nguyễn Sáng đưa vào bức tranh đầy chất sử thi hùng tráng.

  • 278