Hệ thống trưng bày

Đặc sắc hoa văn trên Bảo vật Quốc gia

Cổ vật Việt Nam

Sưu tập Báo chí cách mạng VN (1925-1945)

Video mới

Thông báo

Thống kê truy cập

  • Trực tuyến: 807
    Thành viên online:
    1.host
    Số lượt truy cập: 37772239
  • Di sản văn hóa Phật giáo
  • Đèn cổ Việt Nam
Cập nhật ngày: 31/ 7/ 2011
Sưu tập gốm men độc sắc

Gốm men độc sắc Việt Nam xuất hiện sớm, phong phú về kiểu dáng, loại hình và hoa văn trang trí. Sưu tập gốm này gồm các dòng men như: men ngọc, men trắng, men nâu, men xanh lục…

 

Gốm men ngọc: gồm 3 giai đoạn phát triển:

- Giai đoạn 1, khoảng tk 6 - 10, đó là giai đoạn tiền men ngọc, với men xanh ngả vàng mỏng. Đây là giai đoạn gốm Việt Nam mang phong cách Hán - Đường.

- Giai đoạn 2, khoảng tk 11 - 14, là giai đoạn men ngọc Việt Nam phát triển rực rỡ, với nhiều loại hình phong phú, được sản xuất ở nhiều trung tâm như Thăng Long (Hà Nội), Thiên Trường (Nam Định). Gốm giai đoạn này có nhiều màu sắc: xanh cốm, xanh ngả vàng, xanh xám … do độ lửa trong lò không đồng đều và công thức men không định hình, nhưng cũng chính điều này đã làm cho gốm men ngọc Việt Nam có sự khác biệt và hấp dẫn so với gốm Tống - Nguyên của Trung Quốc đương thời. Đặc biệt, gốm men ngọc có chữ Thiên Trường phủ chế (chế tạo ở phủ Thiên Trường) là chứng tích về một trung tâm sản xuất gốm phục vụ cho cung đình ở Việt Nam là khá sớm.

- Giai đoạn 3, tk 15 - 16 gốm men ngọc Việt Nam khá định hình về màu sắc nhưng loại hình không phong phú như giai đoạn trước. Gốm men ngọc giai đoạn này chủ yếu được sản xuất ở các trung tâm gốm Hải Dương và Thăng Long (Hà Nội).

BTLSVN, sưu tập gốm men ngọc có đủ các đại diện cho 3 giai đoạn phát triển cung cấp cho những người nghiên cứu và yêu thích.

Gốm men trắng: xuất hiện từ tk 11 và kéo dài đến ngày nay. Trong lịch sử phát triển 9 thế kỷ, gốm men trắng Việt Nam có 3 giai đoạn phát triển chính:

- Giai đoạn Lý – Trần (tk 11 - 14) gốm men trắng Việt Nam có màu men trắng đục, xương gốm mịn khác biệt hoàn toàn với gốm bạch định Tống - Nguyên (Trung Quốc), tạo nên một sự riêng biệt đặc thù gốm Đại Việt.

- Giai đoạn Lê Sơ (tk 15 - 16) gốm men trắng Đại Việt đạt đỉnh cao, với mầu men trắng trong, xương mỏng, thấu quang, đạt trình độ sứ trắng. Nhiều đồ gốm tìm thấy ở Thăng Long (Hà Nội), Lam Kinh (Thanh Hoá), tàu cổ Cù Lao Chàm (Quảng Nam), có in nổi chữ "quan" chứng minh đó là sản phẩm sứ cao cấp, phục vụ cho cung đình và xuất khẩu.

- Giai đoạn Lê Trung Hưng - Nguyễn (tk 17 - 19): sự xuất hiện men trắng với kỹ thuật rạn to, hiện còn lưu lại trong một số đồ gốm thờ tự, đang được lưu giữ và trưng bày tại BTLSVN.

 

Sưu tập gốm men trắng ở BTLSVN có đủ các đại diện cho 3 giai đoạn phát triển chính với nhiều loại hình phong phú, chắc chắn giúp ích nhiều cho những ai quan tâm.

Gốm men nâu: có thành phần men gốc ôxít sắt. Loại gốm này có 4 giai đoạn phát triển:

- Giai đoạn 1 (tk 7 - 10): gốm men nâu có phong cách Đường, men mỏng và màu nâu sẫm.

- Giai đoạn 2 (tk 11 - 14) thời Lý – Trần, gốm men nâu có nhiều sắc độ do thành phần có nhiều tạp chất và nhiệt độ nung trong lò chưa đủ kỹ thuật khống chế. Sự xuất hiện những đồ gốm ngoài men nâu, trong men trắng là minh chứng của sự ảnh hưởng qua lại giữa các dòng men.

- Giai đoạn 3 (tk 15 - 16), gốm men nâu thời Lê có sắc nâu khá định hình và màu nâu tươi tắn.

Những trung tâm sản xuất gốm 3 giai đoạn nói trên chủ yếu ở Thăng Long (Hà Nội), Hải Dương.

- Giai đoạn 4 (tk 17 - 20), tập trung chủ yếu là đồ gốm thờ tự và gia dụng, thuộc trung tâm sản xuất gốm Phù Lãng Bắc Ninh.

 BTLSVN, gốm men nâu có đủ đại diện cho các giai đoạn phát triển nêu trên.

Gốm men xanh lục: hay còn được gọi là men Islam với thành phần men là ôxít đồng. Có 2 giai đoạn phát triển chủ yếu, đại diện cho 2 kỹ thuật hoàn toàn khác nhau:

- Gốm men xanh lục nhẹ lửa (tk 11 - 14), loại hình chủ yếu là bát, đĩa, ấm, liễn… với nhiều đồ án hoa văn đặc trưng cho thời kỳ này.

- Gốm men xanh lục nặng lửa (tk 15 - 16), loại hình chủ yếu là bát, đĩa, âu… hoa văn trang trí tiếp nối truyền thống Lý – Trần, nhiều đồ án mang phong cách thời đại.

Đây là dòng men không có nhiều, BTLSVN lưu giữ và trưng bày một số tiêu bản điển hình.

Gốm men lam xám: ở Việt Nam dòng gốm này xuất hiện muộn hơn so với các dòng men kể trên, bắt đầu vào tk 15 và kéo dài đến thế kỷ 18. Đó là những sản phẩm gốm có màu lam xám hoặc lam tím dầy phủ trên cốt gốm xốp. Dòng gốm men lam này được sản xuất tại một số trung tâm gốm nổi tiếng như Chu Đậu (Hải Dương), Bát Tràng (Gia Lâm – Hà Nội)… Loại hình chủ yếu là những đồ thờ và đồ gia dụng như : Chân đèn hai phần đắp nổi rồng uốn khúc yên ngựa, lư hương đắp nổi rồng và mây đao mác, ấm tỳ bà, ang hình cầu… Đặc biệt BTLSVN hiện đang lưu giữ nhiều tiêu bản chân đèn men lam có minh văn, ghi khắc tên tác giả chế tạo như gia đình nghệ nhân Đặng Huyền Thông với niên đại tuyệt đối.