Đồng, Bình Lục, Hà Nam, cách ngày nay khoảng 2.500 năm.
Cao: 63cm, đường kính mặt trống: 79cm, nặng: 86kg.
|
Trống
Ngọc Lũ được xếp vào loại 1 Hê gơ, là loại trống xuất hiện sớm nhất và
giá trị nhất trong bốn loại trống. Đây là chiếc trống có kích thước
lớn, hình dáng cổ kính, cân đối, tập trung hoa văn phong phú, hiện
thực. Trống hầu như còn nguyên vẹn: bên ngoài phủ một lớp patin màu
xanh ngả sang xám. Cho đến nay, ngót 200 trống đồng loại 1 được phát
hiện, nhưng chưa có chiếc nào vượt qua trống Ngọc Lũ về mọi phương
diện. Chức năng cơ bản của trống đồng là một nhạc khí dùng trong các
cuộc hội hè, lễ tế.
Cấu
trúc trống gồm hai bộ phận: mặt trống (trống đồng chỉ có một mặt kín
gắn liền với tang trống) và thân trống. Thân trống chia làm ba phần rõ
rệt: Từng trống nở cong - đây chính là chiếc hộp cộng hưởng, khuếch đại
âm thanh; phần giữa hình trụ phẳng đứng là bộ phận nấn âm thanh. Phần
dưới cùng hình nón cụt hơi choãi ra là cửa mở để âm thanh thoát ra
nhanh chóng và toả rộng.
Hoa
văn trang trí trên trống đồng Ngọc Lũ rất phong phú và sinh động, phản
ánh nhiều trạng thái khác nhau về đời sống vật chất, tinh thần của cư
dân Đông Sơn thời các vua Hùng, loa văn được thể hiện cụ thể như sau:
giữa mặt trống là hình ngôi sao nhiều cánh nổi dày (tượng trưng cho mặt
trời loả sáng), xen giữa các cánh sao là họa tiết lông công (có biến
thể), quanh ngôi sao là những vành đai hoa văn hình học gồm đường chấm
nhỏ, vòng tròn có tiếp tuyến ngoài. Vành đai hoa văn hình người gồm:
hai người giã gạo chày đôi, người đứng, ngồi trong nhà sàn, người đang
đánh trống đồng, đoàn người đang nhảy múa... đan xen trong vành đai hoa
văn hình người là các vật như: nhà sàn mái cong, nhà sàn mái úp, trống
đồng, chuông đồng, vũ khí, nhạc khí... . Vành đai hoa văn động vật có:
chim mỏ ngắn, mỏ dài, hươu... . Tang trống trang trí hình thuyền chở
người có vũ trang trong nhiều hoạt động khác nhau. Thân trống trang trí
hình võ sĩ cầm vũ khí, khiên chắn và rìu chiến. Quai trống đối xứng
từng cặp đúc nổi hình bông lúa...
Trống
đồng Ngọc Lũ là chiếc trống điển hình nhất trong hệ trống đồng Việt
Nam, đồng thời cũng là tiêu biểu cho đỉnh cao phát triển rực rỡ nhất
của nền văn hoá Đông Sơn. Trống đã hội tụ đầy đủ những tri thức khoa
học của thời đại cũng như tài năng nghệ thuật và tâm hồn người Việt cổ.
Hoa văn trang trí trên trống Ngọc Lũ có thể được coi là một chuẩn mực
về sự kết hợp hài hoà những đạc trưng, phong cách nghệ thuật trang trí
đồ đồng Đông Sơn.
|