Bạn chưa chọn câu trả lời
Biểu quyết thành công
Biểu quyết thất bại

Những phát hiện khảo cổ học lớn năm 2016

  Ngày 06/11/2017
  • 127
  • 0
  1. Xác ướp Ai Cập nhỏ tuổi nhất

Chiếc quan tài nhỏ ở bảo tàng Fitzwilliam, thành phố Cambridge, Anh, có chứa một xác ướp Ai Cập nhỏ tuổi nhất. Chiếc quan tài bằng gỗ thông tuyết được phát hiện ở Gizeh vào năm 1907, có niên đại hơn 2500 năm. Xác ướp Ai Cập này là một bào thai khoảng 16 đến 18 tuần tuổi được chôn cất theo nghi lễ cổ xưa.

Theo các sử gia, phát hiện này cho thấy “sự trân quý của người Ai Cập cổ đại đối với thai nhi như thế nào”, cũng như cách họ đối xử với những trường hợp sảy thai.

Hầm mộ vua Tutankhamun cũng có hai xác ướp là bào thai và được đặt trong hai quan tài riêng biệt. Tuy nhiên cả hai xác ướp này đều đã khá hoàn chỉnh và ở độ tuổi từ 25 đến 37 tuần.

Chiếc quan tài phát hiện lần này chỉ dài 44 cm và được Trường Khảo cổ học Anh quốc khai quật tại Gizeh vào năm 1907, sau đó được đưa tới trưng bày tại bảo tàng Fitzwilliam cùng năm.

Mặc dù quan tài đã có dấu hiệu xuống cấp nhưng vẫn còn thấy rõ nó được trạm trổ trang trí khá công phu. Điều đó cho thấy người Ai Cập cổ đại rất coi trọng những sinh linh nhỏ bé sớm lìa đời này.

  1. Những cuộn giấy bị cháy đen được “giải mã”

Bằng việc sử dụng các hình chụp cắt lớp, các nhà khoa học có thể “giải mã” một bản thảo chép tay bị cháy đen tìm thấy gần Biển Chết, có niên đại cách ngày nay khoảng 1700 năm. Năm 1970, các nhà khảo cổ đã phát hiện được một cuộn giấy bị cháy sém tại giáo đường Ein Gedi, gần Biển Chết, ở Israel. Một trận hỏa hoạn đã làm cho cuộn giấy không thể hiển thị được nội dung rõ ràng.

Gần 50 năm sau, công nghệ phục chế hiện đại hơn đã làm được chuyện không tưởng. Đó là các nhà khoa học đã scan giấy da với phần mềm chuyên dụng. Họ rất bất ngờ khi thấy văn bản bị cháy đã dễ đọc hơn ngoài sức tưởng tượng. Các hình ảnh scan cho biết nội dung của văn bản chính là các đoạn kinh Le-vi, một trong năm quyển của bộ Ngũ thư (năm cuốn đầu tiên của kinh Cựu ước). Cuộn giấy Ein Gedi này cũng là cuốn pháp điển đầu tiên được tìm thấy tại một giáo đường Do Thái qua khai quật khảo cổ học.

  1. Kim tự tháp trong lòng kim tự tháp

Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra bên trong kim tự tháp El Castillo ở Chichén Itzá (Mê-hi-cô) có một kim tự tháp khác (năm trước, cũng tại di tích này đã phát hiện được một dòng sông ngầm chảy bên trong kim tự tháp). Kim tự tháp bên ngoài được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 950 đến năm 1000, trong khi kim tự tháp bên trong được xây dựng khoảng năm 850 đến 900, và một chiếc kim tự tháp khác nhỏ nhất ở trong cùng được xây dựng trong khoảng năm 600 đến 800. Để thực hiện khám phá này, các nhà khoa học đã tiến hành một nghiên cứu “thăm dò điện trở suất 3D” kim tự tháp bên ngoài.

Từ lâu các chuyên gia đã biết rằng có một kim tự tháp nhỏ hơn nằm bên trong kim tự tháp lớn bên ngoài, tạo thành 2 lớp kim tự tháp. Nhưng hiện nay họ lại cho biết đã phát hiện được thêm một cấu trúc thậm chí nhỏ hơn nữa ẩn giấu bên trong hai lớp kim tự tháp này.

Phát hiện mới này nhờ sử dụng kỹ thuật chụp quét ảnh 3D, khá giống chụp cắt lớp CT tại bệnh viện, để khám phá cấu trúc bên trong kim tự tháp. Phương pháp "thăm dò điện trở suất 3D" đã giúp các nhà khoa học phát hiện một cấu trúc cao 10 m nằm trong kim tự tháp ‘trung bình’ cao 20 m, và đến lượt nó lại được bao phủ bởi một lớp kim tự tháp bên ngoài.

Người ta dùng phương pháp này chụp quét kim tự tháp bằng một loạt điện cực lắp đặt xung quanh di tích. Những điện cực này sẽ truyền các dòng điện dùng để đo điện trở, từ đó có thể vẽ cấu trúc của bất kỳ công trình nào.

  1. Con thuyền của Pha-ra-ông với 120 hình vẽ

Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy dấu vết của một chiếc thuyền bằng gỗ được đặt trong một cấu trúc xây gạch cách không xa hầm mộ của Pha-ra-ông Sesostris III - một Hoàng đế Ai Cập vĩ đại.

Mặc dù chiếc thuyền không còn nguyên vẹn, nhưng đối với các chuyên gia khảo cổ thì đây được coi là một phát hiện đột phá và có ý nghĩa lớn.

Trên vách của kiến trúc, các nhà khảo cổ đã phát hiện 120 hình vẽ minh họa hoạt cảnh thuyền Ai Cập chuẩn bị ra khơi. Những hình vẽ này có tuổi khoảng 3800 năm. Những bức vẽ lớn dài 1.5m miêu tả hình ảnh những con tàu lớn với đầy đủ cột buồm, cánh buồm, cabin, bánh lái, mái chèo….

Ông Wegner, trưởng đoàn khảo cổ học cho biết thêm, ngoài các tàu thuyền, hoạt cảnh còn có hình ảnh về những con linh dương, một số loại gia súc và hoa.

Hơn nữa, gần lối vào kiến trúc cổ này, các nhà khảo cổ còn phát hiện hơn 145 tàu thuyền, đồ gốm được chôn dọc theo lối vào tòa nhà. Theo ông Wegner, trong số cổ vật "quý giá" có nhiều lọ có thể chứa dung dịch hoặc một loại chất lỏng đặc biệt nào đó.

Thời kỳ Ai Cập cổ đại, tàu thuyền được chôn cất gần hầm mộ của Pharaon không phải là một truyền thống phổ biến.

Dựa trên phát hiện chiếc thuyền không còn nguyên vẹn, với nhiều mảnh gỗ rời rạc, chuyên gia Ai Cập học Wegner tin rằng nhiều khả năng chiếc thuyền được chế tác ở thành cổ Abydos, sau đó được di chuyển bằng cách kéo trên sa mạc.

  1. Phát hiện một di tích cự thạchở Kazakhstan

Các nhà khảo cổ học đã phát hiện một phức hợp các khối đá 1500 năm tuổi ở Kazakhstan, nằm trải dài trên diện tích hơn 120 ha. Hiện tại, các nhà nghiên cứu tìm thấy một chiếc yên ngựa, một phần được làm bằng bạc và có khắc hình ảnh vũ khí và các sinh vật.

  1. Phát hiện chữ viết tay cổ xưa nhất ở nước Anh

Trong quá trình xây dựng trụ sở mới ở Châu Âu của tập đoàn Bloomberg, những công nhân đã tìm thấy hơn 400 tấm gỗ sáp có niên đại khoảng thế kỉ 1 sau Công nguyên, trong đó có cả những văn bản viết tay cổ xưa nhất từng tìm được ở nước Anh. Dù có niên đại gần 2000 năm, nhưng do nằm dưới lớp bùn của sông Walbrook nên những tấm gỗ này được bảo tồn rất tốt. Nhờ đó mà những chữ viết trên các tấm gỗ này đều có thể đọc được. Hầu hết chữ viết trên đó đều có liên quan đến các giao dịch tài chính, và đó là một nguồn sử liệu vô giá với các nhà sử học. Trên thực tế, những tấm gỗ này có niên đại khởi đầu vào khoảng một thập kỉ sau khi đế chế La Mã được thiết lập ở nước Anh, đặc biệt là từ sau khi Luân Đôn được hình thành. Và điều quan trọng nhất cần ghi nhận là, đó chính là dấu vết của những văn bản viết tay cổ xưa nhất phát hiện được ở nước Anh.

  1. Toàn cảnh đô thị Angkor

Trong năm qua, các nhà nghiên cứu đã tiến hành dự án khảo cổ học lớn nhất về việc quét Laser từ trên không trung. Công nghệ Lidar quét Laser từ trên không trung đã được áp dụng để nghiên cứu vùng rừng rậm Angkor với diện tích hơn 14 km2. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy bên dưới cánh rừng già là những thành phố hàng trăm năm tuổi thuộc đế chế Khơme.

Lidar là hệ thống được dùng để vẽ bản đồ địa hình từ trên không bằng tia Laser, công nghệ này cho phép những nhà khảo cổ ghi chú lại địa hình theo cùng cách mà con người thực hiện, trên nhiều phương diện cùng lúc. Đây thật sự là một bước tiến cho ngành khảo cổ. Trong ngành này, không phải lúc nào chúng ta cũng có đủ hiểu biết về kích thước của di tích. Thông thường, chúng ta chỉ đơn giản là đưa ra những con số ước tính. Phương pháp Lidar cho phép chúng ta tưởng tượng ra một không gian chính xác để tái cấu trúc và giải mã những bí ẩn của di tích.

  1. Di chỉ cư trú của người Néandertal ở hang động Bruniquel

Hang động Bruniquel, nhìn ra thung lũng Aveyron, được phát hiện vào năm 1990. Một trong những nét đặc thù của hang này là những cấu trúc độc đáo được tạo thành từ khoảng 400 măng đá hay nhũ đá, được xếp đặt cạnh nhau theo hình tròn hoặc gần tròn. Quan trọng hơn, những cấu trúc này cho thấy dấu vết của việc sử dụng lửa: dấu vết đá vôi chuyển màu đỏ, vết đen của bồ hóng và cả những mẩu xương bị đốt cháy.

Do chịu tác động của lửa nên nhiều măng đá trong số đó đã biến màu, chuyển sang màu đen, đỏ và bị nứt gãy. Các nhà nghiên cứu cho rằng có thể người Neandertal đã đốt lửa sưởi ấm và vô tình làm hư hại những bức tường măng đá này. Ngoài ra, trên một số măng đá còn sót lại dấu vết của móng vuốt động vật hoặc thậm chí là những túm lông. Người Neanderthal sống tại lục địa Âu Á từ khoảng 400.000 đến 40.000 năm trước khi con người hiện đại di cư đến khu vực này. Dù thường bị coi là chủng người chưa tiến hoá hoàn toàn nhưng bằng chứng cho thấy người Neanderthal có khả năng tự chế đồ dùng bằng đá, biết sử dụng lửa, dựng chỗ ở, mặc quần áo, biết chôn người chết và còn biết trang trí mộ bằng hoa.

Trong năm 2013, một nhóm các nhà nghiên cứu đã đưa ra một loạt các nghiên cứu và phân tích. Bên cạnh việc khảo sát các cấu trúc các măng đá bằng 3D và các yếu tố hợp thành cấu trúc, nghiên cứu từ tính cho thấy những bất thường gây ra bởi nhiệt độ, cho phép thiết lập một bản đồ các phế tích bị đốt cháy tìm thấy bên trong hang động.

Vào thời điểm đó, những cấu trúc măng đá được cho là có niên đại 5 vạn năm, tương đương với niên đại của những xác động vật bị chết cháy gần đó. Tuy nhiên, mới đây, các nhà khoa học đã xác định niên đại thực sự của những di tích này là 175.000 năm.

  1. Một người phụ nữ quyền lực ở Péru

Tại Peru, các nhà khảo cổ học nước này đã phát hiện ra một xác ướp cổ xưa tại di chỉ Aspero. Đây là xác ướp của một phụ nữ quý tộc, có niên đại ước tính khoảng 4500 tuổi và thuộc về nền văn mình Caral. Địa điểm nơi xác ướp được chôn cất và các đồ tùy táng chôn theo cho thấy người phụ nữ này có một địa vị xã hội cao. Theo nhà khảo cổ học Ruth Shady, “những kết quả này cho thấy sự thừa nhận về bình đẳng giới, trong đó cả đàn ông và phụ nữ đều có thể nắm giữ những vị trí quyền lực nhất của xã hội”. Phát hiện này có thể giúp các nhà sử học hiểu rõ hơn về nền văn mình cổ Caral.

Cũng theo bà Shady, các hiện vật được tìm thấy bên trong ngôi mộ có nguồn gốc từ nhiều nơi khác nhau, điều đó cho thấy sự giao lưu buôn bán thương mại giữa Aspero và thành phố Caral. Caral là thành phố cổ nhất ở Nam Mỹ, nơi đã có cư dân sinh sống ở khoảng giữa năm 2.600 - 2.000 trước Công nguyên, được coi như tiền thân của người Inca.

Bên cạnh đó, việc phát hiện ra 8 ống sáo làm bằng xương động vật trong ngôi mộ của người phụ nữ này, đã cung cấp cho các nhà khảo cổ thêm một thông tin thú vị rằng, âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của người dân Aspero.

  1. Cuộc chiến bộ lạc cách đây 10.000 năm

Tại địa điểm Nataruk gần hồ Turkana ở Kenya, các nhà khảo cổ đã tìm thấy di cốt của 27 cá thể (21 trưởng thành), trong đó có 8 phụ nữ và 6 trẻ em. Di cốt của 10 cá thể cho thấy dấu hiệu của việc tử vong do bạo lực, với các vết thương ở sọ và mặt, xương cánh tay, đầu gối và xương sườn bị gãy, những mũi tên bằng đá lửa vẫn găm trong lồng ngực...Một số bộ hài cốt có dấu hiệu bị trói. Niên đại phóng xạ cho thấy những tử thi này có niên đại trong khoảng 10.500 - 9.500 năm cách ngày nay, tức là ngay sau khi băng hà cuối cùng kết thúc.

Kết quả nghiên cứu cho thấy những người bị tàn sát này có khả năng thuộc về cùng một thị tộc săn bắn - hái lượm. Có lẽ họ đã bị tấn công và tiêu diệt bởi một nhóm người đối địch vì một nguyên nhân nào đó.

Theo các nhà tiền sử học, quan niệm về xung đột thời tiền sử giữa các thị tộc hay bộ lạc thường liên quan đến quyền chiếm hữu các nguồn lợi về sinh kế hoặc tài sản và thường chỉ phổ biến vào thời Đá mới khi con người sống định cư và làm nông (khoảng 8.000 năm cách ngày nay). Trong thời Đá cũ, có rất ít lí do để tấn công một nhóm du cư với khối tài sản không đáng kể.

Nhà khảo cổ Marta Mirazon Lahr cho biết:" theo tôi, đây là một cộng đồng nhỏ đang đi kiếm ăn và bị tấn công bất ngờ... Những bộ xương ở Nataruk cho chúng ta thấy sự xung đột giữa các cộng đồng người đã xảy ra trước khi con người sống định cư, lập làng và chôn cất trong nghĩa địa".

Có thể coi đây là bằng chứng đầu tiên về hiện tượng thảm sát tập thể và hành vi xâm lấn giữa các bộ lạc săn bắn - hái lượm du cư. Cho đến nay, có rất ít bằng chứng về xung đột trên các bộ xương thời Đá cũ đã được tìm thấy, do vậy phát hiện Nataruk đã cung cấp cho chúng ta những ánh sáng mới soi rọi vào quá khứ.

  1. Phát hiện di cốt người cổ trong con tàu đắmAntikythera.

Con tàu Antikythera là con tàu lớn nhất, giàu có nhất và có lẽ là xác tàu nổi tiếng nhất trong thế giới cổ đại. Được phát hiện vào năm 1900 gần bờ biển trên đảo Antikythera của Hy Lạp, di tích tàu đắm này mang lại nhiều kho báu, trong đó có những bức tượng bằng đồng và bằng đá cẩm thạch, cùng với cỗ máy thiên văn Antikythera nổi tiếng được coi là chiếc máy tính cổ xưa nhất trên thế giới.

Tuy nhiên, vào năm 2016 đã có một phát hiện mới rất quan trọng khi một nhóm nghiên cứu quốc tế tìm thấy một bộ hài cốt trong con tàu đắm này. Nhóm nghiên cứu đã phát hiện các phần của một hộp sọ, xương hàm, răng, xương sườn và xương cánh tay trên và xương đùi, có lẽ là di cốt của một thanh niên. Phân tích AND của bộ xương có thể mang lại những thông tin về di truyền và nguồn gốc địa lý của cá thể này.

  1. Xác định vị trí giá treo cổ Salem

Một nhóm các nhà nghiên cứu, dựa trên các tài liệu lịch sử và các kỹ thuật khảo cổ học, có thể khẳng định tìm được chính xác nơi mà 19 người vô tộ bị treo cổ trong các phiên tòa  xét xử phù thủy ở Salem, cách đây hơn 300 năm.

Nguyễn Thúy (sưu tầm)

Theo: http://www.lesavoirperdudesanciens.com/

  • 127
  • 0

Liên kết website

Số lượng truy cập

Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Đơn vị quản lý: Bảo tàng Lịch sử quốc gia - Giấy phép số: 164/GP-TTĐT cấp ngày: 31/10/2012

Chịu trách nhiệm: TS. Nguyễn Văn Cường - Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Địa chỉ: Số 1, Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Số 216, Trần Quang Khải, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Email: banbientap@baotanglichsu.vn - Tel/Fax: 84.4.38252853