Nhận lời mời của Chủ tịch Hội Nghệ thuật Châu Á Hoa Kỳ, được sự đồng ý của Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, TS. Vũ Quốc Hiền – Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (đơn vị có hiện vật tham gia trưng bày) tới New York tham dự trưng bày chuyên đề: nghệ thuật cổ Việt Nam: Từ châu thổ ra biển lớn.

Ngay sau khi kết thúc trưng bày đợt I tại Houston (từ ngày 13/9/2009 đến 3/01/2010), triển lãm đã được khai mạc tại Bảo tàng Nghệ thuật Châu Á New York ngày 01 tháng 02 năm 2010. Lần đầu tiên cổ vật Việt Nam được giới thiệu tới công chúng Mỹ với hơn 100 cổ vật tiêu biểu thuộc 10 bảo tàng lớn, đại diện cho ba miền: Bắc – Trung – Nam của Việt Nam, có niên đại từ thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên tới thế kỷ 17.

Trưng bày sắp xếp theo bốn khu vực, tương ứng với bốn giai đoạn lịch sử phát triển quan trọng của văn hóa Việt Nam:

Gian trưng bày đầu tiên giới thiệu những hiện vật thuộc nền văn hóa Đông Sơn – Sa Huỳnh, có niên đại từ thiên niên kỷ I trước Công nguyên đến thế kỷ 2 sau Công nguyên. Đây được coi là kỷ nguyên vàng đầu tiên của Việt Nam với hai nền văn minh: Đông Sơn ở miền Bắc và Sa Huỳnh ở miền Trung. Hiện vật tiêu biểu được giới thiệu trong gian trưng bày: trống đồng, chuông đồng, đồ trang sức bằng đồng và công cụ, vũ khí, đồ trang sức...

Gian trưng bày thứ hai: là những hiện vật tiêu biểu như khuyên tai, hạt chuỗi...thuộc nền văn minh đồng bằng sông Cửu Long từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ V sau Công nguyên.

Gian thứ ba giới thiệu những nét đặc sắc của nghệ thuật Chămpa, từ thế kỷ V đến thế kỷ XV, với các tác phẩm điêu khắc, đồ sứ và đồ kim loại của người Chăm.

Kết thúc hệ thống trưng bày là khu giới thiệu đồ sứ và những hoạt động buôn bán, trao đổi của phố cổ Hội An, từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII.

Ông Vũ Quốc Hiền và Ông Cao Huy Hùng, đại diện các bảo tàng Việt Nam tham dự khai mạc

Trong thời gian diễn ra trưng bày (từ ngày 02/02 đến ngày 02/05/2010), Hội Châu Á sẽ tổ chức nhiều hoạt động giới thiệu về nghệ thuật, văn hóa và xã hội Việt Nam, đồng thời giới thiệu về những bước phát triển lớn trong quan hệ Việt – Mỹ.

Phát biểu khai mạc triển lãm, Bà Melissa Chiu – Giám đốc bảo tàng Hội Châu Á cho biết, khi nói đến Việt Nam hầu hết người Mỹ thường chỉ nghĩ tới cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam. Vì vậy, cuộc trưng bày này có ỹ nghĩa rất to lớn, góp phần giới thiệu cho người Mỹ biết tới một khía cạnh khác của Việt Nam, đó là lịch sử văn hóa lâu đời của dân tộc Việt Nam. Trong lịch sử phát triển, Việt Nam là một đầu mối trên tuyến giao thương giữa châu Á với phương Tây và những hiện vật giới thiệu trong trưng bày này đã thể hiện phần nào lịch sử phát triển thương mại và trao đổi văn hóa phong phú giữa Việt Nam với thế giới.

Bà Vishakha Desai – Chủ tịch Hội Châu Á New York rất vui mừng khi Hội là đơn vị đi tiên phong trong nỗ lực giới thiệu văn hóa Việt Nam tới công chúng Mỹ. Bà cùng nhiều quan chức khác của Hội đã tới Việt Nam từ trước khi Việt Nam và Mỹ bình thường hóa quan hệ để tìm hiểu khả năng tổ chức các cuộc trưng bày, giới thiệu lịch sử - văn hóa Việt Nam với nhân dân Mỹ.

Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại New York, TS. Vũ Quốc Hiền – Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam cho biết những hiện vật trưng bày tại Hội Châu Á đã thể hiện rõ quá trình hội nhập của văn hóa Việt Nam với thế giới, vì các nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo đều là những giao đoạn tiếp nhận nhiều ảnh hưởng của văn hóa bên ngoài. Ông cho biết Việt Nam đã từng tổ chức các cuộc trưng bày tương tự tại nhiều bảo tàng lớn trên thế giới và những cuộc trưng bày này đã và đang góp phần quảng bá hình ảnh và thương hiệu Việt Nam ra thế giới.

Theo ông Cao Huy Hùng – Giám đốc bảo tàng Lịch sử và Cách mạng Thừa Thiên – Huế (đại diện thứ hai của các bảo tàng Việt Nam tham dự khai mạc), đây không chỉ đơn thuần là những cổ vật hiếm, mà còn chứa đựng trong đó Hồn Việt và niềm tự hào của văn hóa Việt Nam.

Đại sứ Bùi Thế Giang – Phó Trưởng Phái đoàn đại diện Việt Nam tại LHQ cho rằng bản thân tên gọi của cuộc trưng bày đã thể hiện quá trình phát triển Từ châu thổ ra biển lớn của văn hóa Việt Nam. Điều có ý nghĩa là cuộc trưng bày đã được tổ chức ngay sau khi Việt Nam vừa kết thúc nhiệm kỳ hai năm là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và hiện là  Chủ tịch luân phiên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), những dấu mốc quan trọng khác trong quá trình phát triển và hội nhập của Việt Nam với thế giới. Những hiện vật được lựa chọn trưng bày lần này không chỉ thể hiện bản sắc của dân tộc Việt Nam, mà còn cho thấy khả năng tiếp thu những tinh hoa văn hóa thế giới của văn hóa Việt. Ngài đại sứ tin tưởng rằng, qua cuộc trưng bày, góp phần thúc đẩy hơn nữa sự hiểu biết và quan hệ giữa hai dân tộc và hai nước Việt Nam và Mỹ.

Ban biên tập