Theo ông Serge David, tiến sĩ khảo cổ học, Phụ trách đoàn khảo sát của bảo tàng Lons, người chỉ đạo những cuộc khai quật ở động Gorges ở Amange cho biết: hang động này tiềm ẩn “những điều vô cùng thú vị”. Bên cạnh bản khắc tìm thấy, di chỉ này còn ẩn chứa những dấu vết của hai quần thể cư dân trong cùng một địa tầng. Theo ông “ đây rõ ràng là một di chỉ ẩn chứa nhiều ngạc nhiên lớn”.
Ông Serge David đã đưa ra một bản tường trình những nghiên cứu về hang ở Amange, tiếp đó là hang Dole vào thứ tư vừa qua. Ông nói: “Trong 2 năm khảo sát, chúng tôi đã phát hiện ra di chỉ mới về thời sơ kỳ đồ đá cũ cực kỳ hiếm này”.
Đợt khai quật cuối cùng cũng đã được tiến hành và đã đạt những kết quả đặc biệt “trong cùng một lớp địa tầng, chúng tôi phát hiện những dấu vết của thời sơ kỳ đồ đá cũ (tương ứng với sự xuất hiện của con người hiện đại Homo Sapiens) và những dấu vết của Trung kỳ đá cũ (tương ứng với sự xuất hiện của người Nê ăng đéc tan). Sẽ rất quý giá nếu biết được điều gì đã xảy ra giữa người Nê ăng đéc tan và thời kỳ đồ đá cũ. Một câu hỏi đặt ra với các nhà khảo cổ học là: có phải đã có sự gián đoạn giữa chúng? Và người Nê ăng đéc tan đã “biến mất” như thế nào? Tiến sĩ David đã nêu ra một khám phá cực kỳ thú vị khác cũng tại di chỉ này “ đó là bản khắc cổ”, chúng tôi đã phát hiện ra hai đường nét song song, sau khi đã gửi chúng cho ông Denis Vialou, chuyên gia về nghệ thuật thời kỳ đồ đá cũ kiểm tra, và đã được xác nhận rằng đó có thể là những ký tự văn khắc thời sơ kỳ đồ đá cũ. Nếu như có vết khắc ở lối vào, đó là một dấu hiệu cho thấy hang động được trang trí và có thể còn có những điều thú vị khác nữa bên trong. Đó có thể là những vết khắc hình động vật. Nhà khảo cổ học đã chỉ ra rằng khám phá này là duy nhất: “đây có thể là một di chỉ nghệ thuật, liên quan tới những vết khắc trên vách hang”.
Ông Serge David cùng một nhóm sinh viên làm việc và nhờ tới nhiều chuyên gia để đánh giá kết quả khám phá. Các nhà địa mạo học, khảo cổ học và địa chất được mời tới thẩm định.
Những khám phá ban đầu cho thấy đây là một di chỉ săn bắn. “Những người đàn ông đã từng qua đó, lao động sau đó rời đi” có dấu hiệu của những loài động vật: bò rừng, nai, linh cẩu, tê giác . Sau đó là các công cụ lao động được phát hiện “một loại công cụ hình kéo”, tất cả điều đó đã chứng tỏ sự có mặt của con người ở đây. “ Chúng tôi không thể nói về sự có mặt của con người ở đây như thế nào nhưng chúng tôi ước đoán được niên đại của chúng vào khoảng giữa 30000 và 28000 năm trước công nguyên- Một nhà khảo cổ học đã nói”. Phải chăng đó là những người thời Orinhắc (năm 30000 trước công nguyên) hoặc những người Gravêtiêng (năm 28000 trước công nguyên)? Điều đó còn đang xác minh. Tuy nhiên, tiến sĩ David đề xuất ý kiến cho rằng sự có mặt của những người Orinhắc trong hang động Mère Clochette đã được chứng thực. Chúng tôi có thể đặt ra giả thuyết về sự có mặt của người Orinhắc trong hang Gorges. Những cuộc khai quật tiếp tục được tiến hành để khẳng định lại những giả thuyết ban đầu và cùng với những yếu tố khác, các nhà khảo cổ học sẽ khám phá ra “điều kiện cư trú bên trong hang của con người”
Nathalie Bertheux
Nguyễn Thúy dịch