|
|
|
Liên kết website
|
|
|
|
|
|
|
|
Công tác kiểm kê - bảo quản
Công
tác quản lý và bảo quản hiện vật luôn được coi là một trong những nhiệm
vụ trọng tâm của bảo tàng. Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (BTLSVN) đang lưu
giữ trên 100.000 hiện vật gốc trong kho bảo quản thuộc nhiều thời kỳ
lịch sử khác nhau, đáp ứng phần lớn nhu cầu nghiên cứu và trưng bày. Số
hiện vật này bao gồm nhiều chất liệu như đá, đồng, sắt, đất nung, gốm
sứ, xương ngà, giấy, vải và hàng trăm hiện vật quốc bảo bằng kim loại
quí như ấn vàng, kim sách cùng nhiều đồ ngự dụng của các thời vua chúa
phong kiến… Hiện vật của bảo tàng có nhiều nguồn khác nhau: một phần
tiếp nhận từ Bảo tàng Louis Finot trước 1954, hiện vật hiến tặng của
nhân dân trong cả nước, một phần tiếp nhận từ các cơ quan Công an, Hải
quan thu giữ qua kiểm tra buôn bán trái phép từ sau 1954 đến nay. Phần
lớn số hiện vật được sưu tầm, khai quật trên hầu khắp Việt Nam. Đặc
biệt những năm gần đây, bảo tàng trực tiếp tham gia khai quật và tiếp
nhận các sưu tập hiện vật khai quật từ 5 con tàu cổ ở vùng biển Việt
Nam: Tàu cổ Hòn Cau (1690), Tàu cổ Hòn Dầm (Kiên Giang, tk 15), tàu cổ
Cù Lao Chàm (Quảng Nam, tk 15), tàu cổ Cà Mau (1723 - 1735), tàu cổ
Bình Thuận (1573-1620). Riêng Tàu cổ Cù Lao Chàm đã nhập vào kho bảo
tàng gần 5000 hiện vật, trong đó có sưu tập hiện vật độc bản.
|
| Lãnh đạo Bộ Văn hóa - Thông tin tham quan kho hiện vật Đông Nam Á. |
Trong
những năm qua, hệ thống kho hiện vật của bảo tàng đã được Bộ Văn hóa -
Thông tin đầu tư nâng cấp như: cải tạo môi trường ổn định phù hợp với
từng chất liệu bảo quản; tăng cường thiết bị, tủ bục thiết kế theo yêu
cầu của mỗi chủng loại và chất liệu hiện vật; trang bị hệ thống máy
điều hoà và các phương tiện hút ẩm, thông gió, báo cháy, báo động, ánh
sáng hợp lý. Để làm tốt công tác quản lý và phát huy một cách cao nhất
tài sản quốc gia, công tác đăng ký nhập hiện vật đã được thực hiện theo
một quy trình thống nhất, khoa học. Hệ thống phiếu, sổ sách đã được sắp
xếp và bổ sung thông tin. Đặc biệt bảo tàng đã áp dụng công nghệ tin
học vào việc quản lý hiện vật. Nhìn chung, hiện vật bảo quản trong kho
của bảo tàng đã được kiểm kê, xác định giá trị và phân loại thành những
sưu tập một cách khoa học. Sau đây là một số sưu tập cơ bản:
- Sưu tập hiện vật đồ đá
bao gồm các di tích thời đại đá cũ cho đến hậu kỳ đá mới, sơ kỳ đồ sắt,
từ những chiếc rìu tay ghè đẽo đến những rìu, bôn mài toàn thân, những
chiếc vòng tay, hoa tai phản ánh các kỹ thuật chế tác đạt trình độ tinh
xảo của kỹ thuật chế tạo đồ đá. Sưu tập này còn bao gồm cả các loại
tượng nghệ thuật, vật liệu kiến trúc của các triều đại phong kiến kế
tiếp nhau. Trong đó, nhiều hiện vật đã trở thành độc bản như những
tượng đầu người mình chim ở chùa Phật Tích (Bắc Ninh); tượng hổ đá,
chim đá lăng Trần Thủ Độ (Thái Bình)..
- Sưu tập điêu khắc đá và bi ký cổ Chămpa bao
gồm hàng trăm hiện vật mang các phong cách nghệ thuật đặc trưng của mỗi
giai đoạn đã thể hiện lịch sử phát triển của nghệ thuật cổ Chămpa, tk 7
- 13.
- Sưu tập đồ đồng
trong đó có đồ đồng cổ phong phú về loại hình, chiếm vị trí đặc biệt
quan trọng trong lịch sử dựng nước của dân tộc Việt Nam. Trống đồng
cùng với công cụ, vũ khí bằng đồng tiêu biểu của văn hóa Đông Sơn, đã
phản ánh trình độ kỹ thuật đúc đồng của dân Việt cổ và góp phần chứng
minh sự ra đời của nhà nước sớm ở khu vực Đông Nam Á. Đồ đồng thuộc
triều đại phong kiến bao gồm cả các loại tượng, khánh, chuông, trống,
ấm, bát, đĩa, chén, quả cân, tiền kim loại, ấn, triện...
- Sưu tập đồ sắt
gồm các loại công cụ vũ khí như mai, cuốc, rìu, giáo, gươm, mũi tên...
mà trong đó, đáng chú ý những công cụ bằng sắt ở các di tích văn hóa Sa
Huỳnh, miền trung Trung bộ Việt Nam.
- Sưu tập hiện vật bằng xương, sừng, ngà
gồm những dấu tích hóa thạch về con người và động vật cổ được phát hiện
qua khảo sát, khai quật các di tích khảo cổ học. Bên cạnh đó, có cả
những công cụ làm bằng xương như dùi, đục... trong các di tích tiền sơ
sử.
- Sưu tập đồ gốm sứ
rất phong phú gồm đồ đất nung của các di tích văn hóa thời Tiền - Sơ sử
và gốm men sản xuất trong các thời đại phong kiến. Đa số đồ gốm men
trong giai đoạn 10 thế kỷ đầu công nguyên do những học giả Pháp phát
hiện trong quá trình khai quật các di tích lò nung gốm và những ngôi mộ
phong cách Hán. Phần lớn đồ gốm men thuộc các triều đại phong kiến từ
thời Lý cho đến thời Nguyễn là các dòng gốm men ngọc, gốm men trắng,
gốm hoa lam, gốm hoa nâu, gốm men lam xám, gốm men nhiều màu, gốm men
rạn... Sự có mặt của hầu hết dòng gốm không những phác hoạ tổng quan
lịch sử nghề gốm Việt Nam mà còn cung cấp nhiều thông tin quan trọng về
lịch sử nghệ thuật, kinh tế hàng hóa, sự phát triển của Phật giáo...
trong nhiều thế kỷ. BTLSVN còn lưu giữ các sưu tập hiện vật gốm Trung
Quốc (tập trung dưới 2 triều Minh và Thanh), gốm sứ Nhật Bản (nổi bật
là gốm Hizen), gốm sứ Thái Lan (với các loại gốm men ngọc, vẽ nâu và vẽ
nhiều màu...)
- Sưu tập đồ đất nung
bao gồm các loại hiện vật kiến trúc như gạch, ngói; trang trí kiến trúc
như các đầu đao hình rồng, phượng, những lá đề in nổi rồng, phượng...
chỉ riêng sưu tập gạch đã có rất nhiều mẫu tiêu biểu cho các thời đại:
gạch xây mộ có hoa văn ô trám lồng, chữ S; gạch vuông lát nền ở sân
điện Hoa Lư (Ninh Bình) với 2 phượng bay, bông hoa sen nở; gạch chữ
nhật hình ngựa có cánh, voi lồng, phượng múa (thời Mạc)...
- Sưu tập đồ gỗ,
bao gồm những mộ quan tài thuyền: Việt Khê, (Hải Phòng), Châu Can (Hà
Tây)…; những tượng gỗ thờ: tượng Phật nhập niết bàn, tượng Adiđà, tượng
Thích ca sơ sinh...; tượng thú: tượng nghê, tượng hạc...; những mảng
chạm trang trí kiến trúc, hoành phi, câu đối, bài vị, ngai thờ gỗ sơn
son thếp vàng và gỗ khảm trai…
- Sưu tập đồ vải bao gồm áo rước, áo triều phục, tranh thêu, cờ, trướng, sớm nhất là đồ trang phục trong mộ vua Lê Dụ Tôn (đầu thế kỷ 18).
- Sưu tập đồ giấy,
gồm các loại sắc phong, tranh giấy, văn tự lịch sử: bộ tranh ở Đền Độc
Lôi, Bút tích của Vua Quang Trung, lệnh chỉ thời Tây Sơn..
Bảo tàng đang tiếp tục nghiên cứu xây dựng các sưu tập hiện vật nhằm đáp ứng ngày càng cao yêu cầu quản lý và phát huy hiện vật bảo tàng.
Phối
hợp cùng công tác tuyên truyền, giáo dục trong việc triển khai các cuộc
trưng bày lưu động ở nhiều địa bàn trên cả nước. Đặc biệt Phòng kiểm kê
- bảo quản còn tham gia biên soạn và xuất bản nhiều công trình khoa học
giới thiệu về các sưu tập hiện vật. Được phép của Chính phủ, Bộ Văn hoá
Thông tin, BTLSVN đã phối hợp cùng nhiều bảo tàng trong cả nước đưa
những di sản văn hoá đặc sắc của Việt Nam giới thiệu với bè bạn quốc
tế, tăng cường sự hiểu biết và giao lưu quốc tế.
|
|