Ảnh tư liệu văn hoá Sa Huỳnh
|
Gốm, Gò Dừa, Duy Xuyên, Quảng Nam.
Cách ngày nay khoảng 2.000 - 2.500 năm
|
Đá, văn hoá Sa Huỳnh, cách ngày nay khoảng 2000-2500 năm.
|
Văn hoá Sa Huỳnh, 2000 - 2500 năm cách ngày nay.
Sứt lưỡi, gắn mũi. D: 29,3cm; R: 5,5cm
|
Sa Huỳnh là tên gọi của một nền văn hoá phân bố dọc theo các tỉnh Trung và Nam Trung bộ từ Quảng Bình đến Đồng Nai và một số đảo như Lý Sơn, Côn Đảo, Thổ Chu… có niên đại cách ngày nay khoảng 2500 năm. Năm
1906 những di vật đầu tiên của nền văn hoá này đã được tìm thấy trong
những cồn cát ở vùng biển Sa Huỳnh (Quảng Ngãi), Năm 1909 những thông
tin về nền văn hoá này đã được Vinet, học giả người Pháp công bố trên
Tập san của trường Viễn Đông Bác cổ.
|
| Một góc phòng trưng bày văn hóa Sa Huỳnh |
Gốm
văn hoá Sa Huỳnh đa dạng về loại hình và hoa văn trang trí, bao gồm các
loại nồi, bình, bát, mâm bồng, chân đèn… Hầu hết những đồ gốm thời kỳ
này có thân phình, đáy tròn, miệng loe, dáng thấp. Hoa văn trang trí
chủ yếu là các đường khắc vạch gãy hình díc dắc, hình thoi, in mép vỏ
sò, dấu thừng, chấm dải… Đặc biệt trên những đồ gốm thường được tô màu
đỏ hoặc đen ánh chì.
Đồ
trang sức là di vật phổ biến gắn liền với cuộc sống của cư dân văn hoá
Sa Huỳnh. Trong việc chế tác các đồ trang sức như hạt chuỗi, vòng tay,
khuyên tai… cư dân Sa Huỳnh xưa đã thể hiện trình độ thẩm mỹ và sự sáng
tạo của mình trên chất liệu phong phú như các loại đá quý, đá bán quý,
thuỷ tinh, mã não… Khuyên tai ba mấu và khuyên tai hai đầu thú đã trở
thành một trong những đồ trang sức điển hình của văn hoá Sa Huỳnh. Các
loại khuyên tai độc đáo, tinh xảo này không chỉ người Sa Huỳnh ưa
chuộng mà còn được trao đổi sang nhiều vùng lân cận ở Đông Nam Á đương
thời…
Đặc trưng của người Sa Huỳnh là phong
tục táng thức mộ vò, mộ chum bằng gốm trên các cồn cát ven sông, ven
biển hoặc ngay tại nơi cư trú. Hầu hết các ngôi mộ được phát hiện đều
không tìm thấy vết tích của xương người. Bởi cuộc sống của cư dân gắn
liền với biển, vì vậy khi chết người thân đã đưa họ về với biển. Theo
các nhà nghiên cứu, tục thuỷ táng này vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay
trong cuộc sống của cư dân vùng ven biển. Mộ chum thường có kích thước
lớn bao gồm các loại hình chủ yếu sau:
* Mộ chum có thân hình trứng, nắp đậy hình lồng bàn úp.
* Mộ chum có thân hình cầu, vai gẫy.
* Mộ chum có thân hình trụ đứng, nắp đậy hình nón cụt.
|
| Toàn cảnh phòng trưng bày văn hóa Sa Huỳnh |
Ngoài
ra các nhà khảo cổ học còn phát hiện nhiều mộ chum lồng nhau tại di
tích Gò Dừa (Duy Xuyên, Quảng Nam). Những mộ chum lồng này thường có
kích thước rất lớn.
|
|
|